OBSH: Gati 40% e rasteve të kancerit mund të parandalohen

Botuar nga Drin Zenku 4 Shkurt, 2026 20:44

Rreth shtatë milionë raste të kancerit mund të parandalohen çdo vit, sipas një analize të gjerë të publikuar nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH). Raporti vlerëson se 37% e të gjitha rasteve të kancerit shkaktohen nga faktorë të parandalueshëm si infeksionet, zgjedhjet e stilit të jetës dhe ndotja mjedisore, raporton BBC.

Sipas OBSH-së, një pjesë e madhe e këtyre rasteve lidhen me pirjen e duhanit, konsumimin e alkoolit, mbipeshën, mungesën e aktivitetit fizik, si dhe infeksione virale si virusi i papilomës humane (HPV), i cili është shkaktar kryesor i kancerit të qafës së mitrës dhe mund të parandalohet përmes vaksinimit.

Shkencëtarët theksojnë se gjetjet e raportit tregojnë se ekziston “një mundësi e fuqishme për të transformuar jetën e miliona njerëzve” përmes parandalimit dhe politikave më të forta shëndetësore.

Megjithatë, ekspertët sqarojnë se jo të gjitha llojet e kancerit janë të parandalueshme. Disa prej tyre lidhen me dëmtime të pashmangshme të ADN-së gjatë plakjes ose me faktorë gjenetikë të trashëguar.

Studiuesja Isabelle Soerjomataram nga Agjencia Ndërkombëtare për Kërkimin mbi Kancerin (IARC), e cila është pjesë e OBSH-së, tha se “shumë njerëz habiten kur mësojnë se gati katër në dhjetë raste kanceri mund të parandalohen”.

Raporti ka analizuar 30 faktorë rreziku të parandalueshëm, të njohur për rritjen e rrezikut të kancerit. Këta faktorë përfshijnë:

Pirjen e duhanit dhe rrezatimin ultravjollcë, të cilët dëmtojnë drejtpërdrejt ADN-në
Mbipeshën dhe mungesën e aktivitetit fizik, që ndikojnë në inflamacion dhe hormone
Ndotjen e ajrit, e cila mund të aktivizojë qelizat kancerogjene të fjetura

Duke u bazuar në të dhënat globale të vitit 2022, tre faktorët kryesorë që kontribuan në mbi 18 milionë raste kanceri në botë ishin:

Pirja e duhanit – 3.3 milionë raste
Infeksionet – 2.3 milionë raste
Alkooli – rreth 700 mijë raste

Raporti evidenton gjithashtu një ndarje gjinore, ku 45% e rasteve të kancerit tek burrat mund të parandalohen, krahasuar me 30% tek gratë. Në Evropë, te gratë, faktorët kryesorë parandalues janë duhani, infeksionet dhe obeziteti.

Sipas OBSH-së, kanceri i mushkërive, kanceri i stomakut dhe kanceri i qafës së mitrës përbëjnë pothuajse gjysmën e të gjitha rasteve të kancerit që mund të parandalohen, duke nënvizuar rëndësinë e masave parandaluese dhe ndërgjegjësimit publik.

Flaka

Botuar nga Drin Zenku 4 Shkurt, 2026 20:44

Shënim: Disa imazhe gjenden nga interneti, që konsiderohen të jenë në domenin publik. Nëse dikush pretendon pronësinë, ne do të citojmë autorin, ose, sipas kërkesës, do të heqim menjëherë imazhin.

Marrja e paautorizuar e teksteve dhe videove me të drejtë autoriale ose ndonjë përmbajtje të ngjashme pa pëlqimin paraprak me shkrim të Flaka Media do të konsiderohet shkelje e të drejtave autoriale dhe për këtë Flaka e ruan të drejtën të kërkojë kompensim përkatës monetar.Mosrespektimi dhe abuzimi i të drejtave autoriale dhe të drejtave simotër dënohet me ligj.Çdo marrje e paautorizuar, shfrytëzim, përdorim apo publikim i tekstit, fotografitë ose videot apo çfarëdo përmbajtje tjetër e ngjashme që paraqet pronësi të Flaka Media, pa pëlqim paraprak me shkrim nga redaksua, ndalohet rreptësisht dhe për të njëjtën paguhet kompensim përkatës financiar, për çka pronari ka të drejtë të nis procedurë përkatëse.Në rast të marrjes së teksteve autoriale dhe videove apo çfarëdo përmbajtje tjetër, në mënyrë të obligueshme nevojitet pëlqim paraprak nga Flaka Media dhe vendosje të linkut që do të çojë deri në web faqen e Flaka Media. Shkrimet nga MGID, nuk janë në menaxhim të redaksisë.