Stresi kronik në punë: Shenjat dhe si ta kapërceni
Stresi i lidhur me punën, i njohur ndryshe si “burnout”, është klasifikuar zyrtarisht si sindromë nga Organizata Botërore e Shëndetit që nga viti 2019. Sipas përkufizimit, ai përfaqëson një gjendje stresi kronik në vendin e punës që nuk është menaxhuar siç duhet dhe nuk konsiderohet sëmundje, por një fenomen profesional me pasoja serioze për shëndetin fizik dhe mendor.
Kjo sindromë karakterizohet nga ulja e produktivitetit, rraskapitja fizike dhe mendore, si dhe një ndjenjë shkëputjeje nga puna. Personi i prekur mund të zhvillojë cinizëm, negativizëm dhe ndjesinë se puna e tij ka humbur kuptimin. Ndjenja e mbingarkesës dhe e pafuqisë bëhet pjesë e përditshmërisë, duke ndikuar jo vetëm në performancë, por edhe në jetën personale.
Kush preket më shumë?
Sipas studimeve, më të rrezikuarit janë personat që punojnë në profesione sociale, si mjekë, infermierë, kujdestarë për të moshuarit apo persona me sëmundje kronike. Gratë konsiderohen më të ekspozuara për shkak të angazhimit të dyfishtë – në punë dhe në familje. Megjithatë, burnout mund të prekë këdo, pavarësisht profesionit.
Shkaqet janë të shumta: presioni i afateve, konfliktet me kolegët, përgjegjësi e shtuar pa shpërblim të duhur, ndryshime të shpeshta në orare apo rol, si dhe kushte të vështira fizike pune. Kur ky stres zgjat për një periudhë të gjatë, ai mund të shndërrohet në problem kronik shëndetësor.
Simptomat që nuk duhen neglizhuar
Simptomat përfshijnë dhimbje koke, probleme kardiovaskulare, pagjumësi dhe lodhje të vazhdueshme. Në aspektin psikologjik shfaqen nervozizëm, zemërim, depresion, izolim, vetëbesim i ulët dhe mungesë motivimi. Në raste më të rënda, individi mund të bjerë pre e abuzimit me alkoolin, duhanin apo medikamentet.
Ekspertët theksojnë rëndësinë e ndërhyrjes së hershme për të parandaluar përkeqësimin e gjendjes.
Si të kapërcehet burnout?
Hapi i parë është ta dalloni nga stresi i zakonshëm. Vendosja e objektivave të arritshme, ndarja e detyrave në hapa të vegjël dhe shënimi i progresit mund të ndihmojnë në rikthimin e kontrollit. Po ashtu, komunikimi me kolegë të besuar dhe mbështetja sociale janë faktorë kyç.
Aktiviteti fizik, sporti dhe kultivimi i një hobi jashtë punës janë mënyra efektive për të reduktuar stresin dhe për të përmirësuar mirëqenien mendore. Balanca mes jetës profesionale dhe asaj personale mbetet thelbësore për parandalimin e kësaj sindrome.
Flaka
















