Tre ministrat albanofobë të kabinetit qeveritar
Tre anëtarë të kabinetit qeveritar janë vënë në qendër të debatit publik pas një sërë vendimesh dhe deklaratash që kanë nxitur reagime të forta në opinionin shqiptar në Maqedoninë e Veriut.
Veprimet dhe qëndrimet e tyre, të perceptuara si përjashtuese ndaj gjuhës dhe përfaqësimit shqiptar, kanë rihapur diskutimin mbi ndjeshmërinë ndëretnike dhe funksionimin e barabartë të institucioneve.
Rasti i parë lidhet me zëvendëskryeministrin dhe ministrin për Marrëdhënie Ndëretnike, Ivan Stoilkoviq. Vendimi i tij për të suspenduar shtatë administratorë shqiptarë, vetëm pak orë pasi ata ishin rikthyer në punë me vendim të Komisionit të shkallës së dytë pranë Agjencisë për Administratë, është parë si sfidë e drejtpërdrejtë ndaj një organi institucional. Komisioni kishte konstatuar se largimi i tyre ishte i padrejtë dhe në kundërshtim me procedurat ligjore. Megjithatë, suspendimi i menjëhershëm – deri në një vendim të ri të një komisioni disiplinor të brendshëm – ka krijuar përshtypjen e një cikli të qëllimshëm presioni administrativ. Për më tepër, përbërja etnike e komisionit disiplinor ka ngritur dyshime për paanshmërinë e procesit, duke e politizuar edhe më tej çështjen.
Në një tjetër zhvillim, ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska, gjatë një debati në Universitetin e Tetovës për Ligjin e ri për Arsim të Lartë, u përfshi në një përplasje verbale me gazetarët lidhur me përdorimin e gjuhës shqipe. Deklarata e saj se “Maqedonia ka një gjuhë zyrtare dhe një tjetër që e flasin komunitetet” u interpretua nga shumëkush si relativizim i statusit zyrtar të shqipes, i garantuar me ligj. Reagimi i saj ndaj kërkesës për përkthim – duke theksuar se gazetarët duhet ta dinë maqedonishten – u pa si qëndrim përjashtues në një qytet ku shumica e popullsisë është shqiptare.
Ndërkohë, në Kuvend, ministri i Drejtësisë, Filip Filkov, deklaroi se çështja e organizimit të provimit të jurisprudencës në gjuhën shqipe është “e absolvuar”, duke argumentuar se bëhet fjalë për provim profesional dhe jo procedurë administrative. Ky interpretim ka nxitur reagime politike, pasi prek drejtpërdrejt qasjen e barabartë të qytetarëve në profesionet juridike dhe përdorimin e gjuhës shqipe në proceset institucionale.
Të tre rastet, ndonëse të ndryshme në natyrë, kanë një emërues të përbashkët: debatin mbi barazinë reale në funksionimin e shtetit multietnik. Kritikat që janë artikuluar ndaj këtyre ministrave i cilësojnë veprimet e tyre si qasje përjashtuese ose diskriminuese ndaj shqiptarëve, ndërsa përfaqësues të kabinetit mund t’i konsiderojnë ato si qëndrime të bazuara në interpretim strikt të ligjit dhe procedurave.
Në një kontekst të ndjeshëm politik dhe ndëretnik, çdo vendim institucional që prek përfaqësimin, gjuhën apo të drejtat e komuniteteve merr peshë të shumëfishtë. Për këtë arsye, debati i hapur, transparenca procedurale dhe respektimi konsekuent i kornizës ligjore mbeten thelbësore për të shmangur përshkallëzimin e tensioneve dhe për të ruajtur besimin ndërmjet komuniteteve dhe institucioneve. Gazeta Flaka
















