Borxhi publik vitin tjetër 65 % e PBB-së

Redaksia
Publikuar nga Redaksia 29 Qershor, 2022 21:31

Borxhi publik vitin tjetër 65 % e PBB-së

Borxhi i përgjithshëm publik këtë vit do të kalojë 65 për qind, sipas parashikimeve të bëra në Strategjinë për menaxhimin e borxhit publik të Maqedonisë për vitet 2023 – 2025 (me perspektiva deri në vitin 2027) të dorëzuar në Kuvend, përcjell FLAKA.

“Ndryshe nga trendi në rritje që është shënuar në periudhën 2008-2016, borxhi publik në periudhën pas vitit 2016 deri në fund të vitit 2019 është stabilizuar. Në fillim të vitit 2020, përshkallëzimi i pandemisë shëndetësore të virusit Covid 19 rezultoi me ulje të aktivitetit ekonomik në shkallë globale, dhe rrjedhimisht efektet u ndjenë në ekonominë e Maqedonisë. Përveç efekteve të pandemisë që janë ende prezente, në rritjen e deficitit buxhetor dhe në rritjen e borxhit publik ka kontribuar edhe kriza energjetike në fillim të vitit 2022. Borxhi i qeverisë në fund të K-1 në vitin 2022 arriti në 6,113.4 milionë euro, ose 48.7 për qind të PBB-së së parashikuar. Borxhi i përgjithshëm publik, i cili përfshin borxhin shtetëror dhe borxhin e ndërmarrjeve publike të themeluara nga shteti ose komunat, komunat në qytetin e Shkupit dhe qytetin e Shkupit në fund të TM1 2022 është në nivelin 7,170,7 milionë. euro, që është 57.1 përqind e PBB-së së parashikuar”, thuhet në Strategji.

Përgtitësit e strategjisë theksuan se qëllimi kryesor i menaxhimit të borxhit publik është të mundësojë që nevojat dhe detyrimet financiare të financimit të shtetit të kryhen me kostot më të ulëta në afat të mesëm dhe afatgjatë me një nivel të pranueshëm rreziku.

“Rreziqet kryesore të identifikuara në menaxhimin e portofolit të borxhit të Maqedonisë janë: rreziku i rifinancimit të borxhit, rreziku i tregut (rreziku i normës së interesit dhe rreziku i kursit të këmbimit), pastaj rreziku i lidhur me detyrimet potenciale dhe rreziku operativ”, thuhet në strategji.

Sqarohet se ndryshimet në kursin e këmbimit mund të ndikojnë shumë në rritjen e kostove të parashikuara për shlyerjen e borxhit në valutë. Mirëpo, duke pasur parasysh se në Maqedoni që nga viti 1995 de facto është aplikuar kursi fiks i denarit në raport me markën gjermane, dhe nga viti 2002 në raport me euron, dhe kjo politikë do të vazhdojë edhe në periudhën e ardhshme, ekspozimi ndaj këtij rreziku do të matej si pesha e euros në portofolin total të borxhit. Për periudhën 2023-2027, është vendosur një kufi për borxhin e qeverisë në valutë – pragu minimal i borxhit në euro në totalin e portofolit të borxhit të qeverisë në valutë është 80 për qind.

Strategjia vë në dukje se projeksioni i strukturës valutore tregon një prezencë dominuese të borxhit në euro, i cili ka një rritje të moderuar në terma afatmesëm si rezultat i vendosmërisë së Ministrisë së Financave për të shprehur huamarrjet e reja të jashtme në euro. Në periudhën 2023-2027, pesha e borxhit në euro në totalin e portofolit të borxhit të qeverisë në valutë është dukshëm mbi kufirin minimal.

Për të mbrojtur portofolin e borxhit të qeverisë nga goditjet e mundshme të tregut në të ardhmen, gjegjësisht nga ndryshimet e pafavorshme të normave të interesit që ndikojnë drejtpërdrejt në rritjen e shpenzimeve në Buxhetin e Maqedonisë, një nga qëllimet e menaxherëve të borxhit është ruajtja e strukturës optimale të normave të interesit. portofolin e borxhit të qeverisë. Kështu, për periudhën 2023-2027, është vendosur një kufi për strukturën e interesit të borxhit të qeverisë – pragu minimal i borxhit me një normë fikse interesi të jetë 60 për qind.

Duke pasur parasysh strukturën aktuale të portofolit të borxhit të qeverisë, si dhe projeksionet afatmesme, në periudhën 2022-2027 borxhi me normë fikse interesi është dukshëm mbi kufirin minimal të përcaktuar. Kjo reflekton angazhimin e Ministrisë së Financave për emetimin e letrave me vlerë afatgjatë në tregun vendas, por edhe angazhimin për të marrë hua nëpërmjet instrumenteve me normë fikse interesi në tregun ndërkombëtar të kapitalit.

Analiza e ndjeshmërisë së kostove për shërbimin e borxhit të jashtëm të qeverisë – nëse normat e interesit në vitin 2023 rriten për 1 pikë përqindje në krahasim me projeksionin bazë, do të shkaktonte rritje të kostove të interesit për 5.7 për qind, ose 7.4 milionë euro. Me efekte të ngjashme në periudhën 2024-2027.

Zhvlerësimi i mundshëm i euros ndaj valutave të tjera të portofolit me 10 për qind do të shkaktojë një rritje të kostove të shërbimit në vitin 2023 me 1.6 milionë euro.

“Alternativat që mund të përdoren si burime të financimit të nevojave të shtetit janë bonot e thesarit dhe obligacionet shtetërore në tregun e brendshëm, eurobondi në tregun ndërkombëtar të kapitalit, fondet nga institucionet financiare ndërkombëtare për mbështetjen buxhetore dhe mbështetjen financiare të masave kundër krizës dhe fonde për financimin e projekteve nga institucionet financiare ndërkombëtare dhe kreditorët privatë”, theksohet në strategji. FLAKA

Redaksia
Publikuar nga Redaksia 29 Qershor, 2022 21:31