Editorial: Mes “Maqedonisë së Veriut”, Prespës dhe lojërave politike me identitetin shtetëror

Editorial Flaka

Veprimi i fundit i Petar Bogojevski, i cili publikoi fotografi ku shihet duke dëmtuar mbishkrimin “Republika e Maqedonisë së Veriut” në objektin e Qeverisë, nuk është thjesht një gjest simbolik. Ai hap një debat më të thellë mbi respektimin e marrëveshjeve ndërkombëtare, funksionimin e institucioneve dhe qëndrueshmërinë e narrativave politike në vend.

Në deklaratat e tij, Bogojevski kundërshton përdorimin e emrit kushtetues në përdorim të brendshëm, duke pretenduar se Marrëveshja e Prespës duhet të lidhet me procesin e integrimit në Bashkimin Evropian dhe se pa negociata të hapura “nuk ka as ‘Veri’”. Kjo qasje, megjithëse politike, bie ndesh me realitetin juridik të vendit, ku emri kushtetues është i detyrueshëm në përdorim institucional.

Nga ana tjetër, reagimi politik dhe publik ngre dilema më të gjera: a po përdoren temat identitare si instrument për mobilizim politik të brendshëm? Dhe deri ku shkon kufiri mes qëndrimeve politike dhe veprimeve që prekin simbolet shtetërore?

Në këtë kontekst, tensionet rreth identitetit shtetëror nuk janë të reja. Zbatimi i Marrëveshjes së Prespës mbetet një nga çështjet më të ndjeshme politike në vend, dhe çdo devijim nga ajo hap debate të menjëhershme në skenën politike dhe diplomatike.

Paralelisht, lind edhe një dilemë tjetër që po qarkullon në opinion: nëse ndryshimet apo heqjet e mbishkrimeve shtetërore bëhen pjesë e kalkulimeve politike, a po krijohet hapësirë për rishkrim selektiv të simboleve shtetërore? Dhe nëse po, kush e kontrollon këtë proces?

Në opinion është ngritur edhe një shqetësim më i gjerë: se tensionet me Bullgarinë ende të pazgjidhura mund të pasohen nga hapje të reja të debatit me Greqinë, duke e mbajtur vendin në një cikël të vazhdueshëm krizash identitare, në vend të stabilitetit institucional dhe integrimit të qëndrueshëm evropian.

Në këtë kuadër, dilema bëhet edhe më politike: a është ky një rast i izoluar i një akti simbolik, apo pjesë e një manovre më të gjerë politike mes aktorëve të koalicionit qeverisës, përfshirë raportet e brendshme mes Bogojevskit dhe kryeministrit Hristijan Mickoski?

Për momentin, ajo që mbetet e qartë është se debati për identitetin shtetëror vazhdon të përdoret si terren politik, ndërsa institucionet pritet të tregojnë nëse do ta trajtojnë këtë si çështje ligjore, politike apo thjesht retorike. Gazeta Flaka