Kursimet rriten edhe në kohë krize – A i bën qytetarët të kursejnë frika nga varfëria më e madhe?

Redaksia
Publikuar nga Redaksia 22 Shtator, 2022 21:39

Kursimet rriten edhe në kohë krize – A i bën qytetarët të kursejnë frika nga varfëria më e madhe?

Ndonëse jemi në mes të njërës prej krizave më të mëdha ekonomike, të dhënat e Bankës Popullore për rritjen e kursimeve janë konfuze. Të dhënat e fundit treguan se mjetet financiare të familjeve në RMV shënuan rritje vitin e kaluar, më e larta në dhjetë vitet e fundit, përcjell FLAKA.

“Totali i mjeteve financiare të familjeve, i cili përveç depozitave në banka, përfshin edhe forma të tjera të kursimeve dhe investimeve financiare të individëve (si investimet në letra me vlerë vendase dhe të huaja, mjetet në fondet e pensioneve, investimet në fondet e investimeve dhe në sigurime të jetës, parasë së gatshme në qarkullim etj.), deri në fund të vitit 2021, arrin në 498 miliardë denarë (8,15 miliardë euro) dhe në bazë vjetore është rritur për rreth 43 miliardë denarë, ose për 9,3 për qind – njoftoi BPRMV.

Në të njëjtën kohë, theksohet se gjatë vitit të kaluar 2021, ekonomitë familjare janë prirur drejt investimeve më pak të rrezikshme, kryesisht në depozita në banka dhe në fondet private të pensioneve.

Banka Popullore në raportet e saj të rregullta regjistron rritjen e financave të qytetarëve.

Edhe në muajin gusht, depozitat mujore shënuan rritje prej 1.2 për qind, ndërsa në bazë vjetore depozitat u rritën me 1.7 për qind dhe më të theksuara ishin depozitat e individëve.

Të dhëna të tilla duken kontradiktore dhe konfuze, thonë ekspertët financiarë që u konsultuam. Sipas tyre, është e paqartë se si ka rritje të depozitave dhe të kursimeve kur tek qytetarët mbizotëron ndjenja e varfërisë, por edhe shqetësimi për të ardhmen për shkak të varfërisë në të cilën bien.

“Është e palogjikshme që në një periudhë si kjo, kur kemi rritje të ndjeshme të shpenzimeve, të ketë edhe rritje të kursimeve. Por duhet të jemi të vetëdijshëm se qytetarët mund të kursejnë edhe nga frika. Ata kanë frikë të shpenzojnë për shkak të pasigurisë, nga frika se situata mund të përkeqësohet, ndaj financat i mbajnë për të ardhmen, ose për situata më të këqija. Ka thjesht qytetarë që kursejnë nga kujdesi”, thotë ish-ministri i Financave, Xhevdet Hajredini.

Ai po ashtu thekson se është e rëndësishme të përcaktohet nëse kursimet në denarë apo depozitat po rriten. Ai shpjegon se rritja e kursimeve në valua të huaja tregon mosbesim në vlerën e denarit.

“Është gjithashtu domethënëse të shihet se cila kategori e qytetarëve kursen, pra rrit kursimet e tyre. A po flasim për një grup të caktuar qytetarësh, a po i shtojnë të njëjtat kategori depozitat e kursimeve. Sepse është reale të pritet që kategoritë e varfëra të mos kenë mundësi të kursejnë, sepse të ardhurat e tyre nuk mjaftojnë as për nevojat elementare. Shumica e pensionistëve, për shembull, nuk mund të kursejnë, sepse pensionet janë shumë të vogla”, shton Hajredini dhe shton se duhet një analizë gjithëpërfshirëse që do të tregojë saktësisht se kujt po i rriten kursimet.

Deri në çfarë mase rritja e kursimeve është tregues i situatës në ekonomi, dhe nëse në muajt, e ndoshta edhe vitet në vijim, kursimet do të marrin një hov të ri për shkak të rritjes së vazhdueshme të çmimeve të produkteve me pakicë, duhet të shohm.

“Gjatë vitit 2021, sjellja e familjeve u ndikua nga rimëkëmbja ekonomike, por edhe nga pasiguritë e shumta mjedisore që ishin të pranishme gjatë vitit në lidhje me kohëzgjatjen e zgjatur të pandemisë, efektet e ndërprerjes së zinxhirëve të furnizimit në aktivitetet e biznesit të kompanive dhe drejt fundit të vitit dhe rritja e normës së inflacionit të shkaktuar nga rritja e çmimeve në bursat botërore. Në kushte të tilla, investimet e individëve në depozitat bankare ishin kryesisht në valutë dhe në terma shumë të shkurtër, gjë që shkaktoi një rritje të caktuar të shkallës së euroizimit të depozitave të individëve (matur nga pesha e depozitave në valutë në totalin e depozitave të individëve). Megjithatë, duke marrë parasysh paparashikueshmërinë e mjedisit të përgjithshëm të shkaktuar nga kohëzgjatja e zgjatur e pandemisë dhe tensionet e zhvillimet gjeopolitike midis Rusisë dhe Ukrainës, veçanërisht rritja e çmimeve të produkteve dhe normalizimi i politikave monetare, rreziqet për borxhin e familjeve dhe aftësinë e tyre për të shlyer borxhet. Kjo rrit rreziqet për një realizim potencial më të lartë të rrezikut të kredisë në të ardhmen dhe rritjen e kredive me probleme të bankave. Gjegjësisht, inflacioni në rritje mund të ndikojë negativisht në fuqinë blerëse të popullatës, por edhe në aftësinë për të shlyer rregullisht borxhin, gjë që mund të çojë në rritjen e normës së kredive me probleme dhe në humbjet kreditore të bankave. Veçanërisht të cenueshme janë shtresat më të larta të borxhit të popullsisë në raport me të ardhurat e disponueshme, të cilat kanë hapësirë ​​më të kufizuar për zbutjen e efekteve të goditjes së çmimeve”, theksohet në raportin e BPRMV. FLAKA

Redaksia
Publikuar nga Redaksia 22 Shtator, 2022 21:39