Si do t’i paguajnë qytetarët dyfish borxhet e qeverisë?

Redaksia
Publikuar nga Redaksia 22 Shtator, 2022 21:25

Si do t’i paguajnë qytetarët dyfish borxhet e qeverisë?

Qeveria do të ketë deficite të larta buxhetore edhe në periudhën e ardhshme. Ajo gjithashtu planifikon të reduktojë ngadalë huamarrjen jashtë vendit, duke e rritur atë në vend. Sektori bankar mund të financojë ende shtetin, pa ulur aftësinë për të kredituar kompanitë dhe popullsinë. Megjithatë, Banka Popullore filloi të shtrenjojë kreditimin e brendshëm dhe t’u dërgojë mesazh bankave, por edhe Qeverisë që të kenë kujdes në kreditimin dhe huamarrjen, përcjell FLAKA.

Vitin e ardhshëm, 2023, Ministria e Financave dhe Qeveria po planifikojnë një huamarrje të re neto, e cila do të ishte maksimumi 850 milionë euro. Nëse ky plan, i publikuar në Strategjinë e fundit për menaxhimin e borxhit publik 2023-2025, realizohet, për të katërtin vit radhazi, duke filluar nga viti 2020, deficiti buxhetor, pra paratë që shpenzon shteti dhe që ai nuk ka, do të sigurohet nëpërmjet huamarrjeve të reja, do të jetë mbi 650 milionë euro.

Në total, në tre vitet e fundit (2020, 2021, 2022), borxhi i ri për shkak të deficiteve të mëdha buxhetore shkon në dy miliardë e 366 milionë euro. Pjesa më e madhe e këtij borxhi të ri u financua nga huamarrja e jashtme. Në vitin 2020 dhe 2021 janë emetuar dy evobono prej 700 milionë euro secili me interesa 3.675% dhe 1.625%.

Një pjesë e këtyre parave, kryesisht eurobondi i vitit 2021, u përdor për shlyerjen e kredisë prej gjysmë miliardë eurosh nga viti 2014, ndërsa pjesa tjetër prej 200 milionësh shërbeu për financimin e deficitit buxhetor, i cili nga 568 milionë euro të planifikuara fillimisht u rrit në 752 milionë me rebalancin. Ministria e Financave dhe Qeveria janë orientuar që nga viti i kaluar që të nisin reduktimin e huamarrjes jashtë dhe rritjen e saj në vend.

Këtë vit 2022 është planifikuar që kapitali i vendit dhe i huaj për aq kohë sa deficiti buxhetor, ose gjithsej 886 milionë euro, të financohet nga huamarrja nga bankat dhe fondet vendase, më e madhe se më parë. Kjo shumë do të arrijë në 433 milionë euro ose gati 49% e parave të nevojshme për shërbimin e borxheve të Qeverisë për vitin 2022.

Sipas Strategjisë së Menaxhimit të Borxhit Publik, Ministria e Financave planifikon të ndryshojë raportin e financimit në të ardhmen dhe të mbështetet në një kreditim më të madh të brendshëm të detyrimeve të borxhit shtetëror, dhe rrjedhimisht të deficitit buxhetor. Aktualisht, më 31 korrik 2022, borxhi i shtetit arrin në 6,128,5 milionë euro (31,5 milionë më shumë se qershori), nga të cilat: 3,649,8 milionë euro (59,55%) është borxhi i jashtëm i shtetit dhe 2,478,7 milionë euro (40,45%). i referohet borxhit të brendshëm të qeverisë.

Problemi që tashmë po monitorohet është se kreditë po shtrenjtohen në tregjet ndërkombëtare të kapitalit dhe në vitet e ardhshme Maqedonia do të duhet të paguajë një borxh të rëndë prej miliona eurosh, para së gjithash për shkak të eurobondeve të emetuara.

Është gjithashtu problem që nëse ndërmerret më shumë hua nga bankat vendase, paratë mund të drejtohen në letrat me vlerë të qeverisë dhe jo në kreditimin e popullatës dhe kompanive. Me këtë qytetarët dhe kompanitë, përveç pagesës së taksave, do ta financojnë shtetin edhe me depozitat e tyre në banka, të cilat janë burimi kryesor i kreditimit. FLAKA

Redaksia
Publikuar nga Redaksia 22 Shtator, 2022 21:25