Si e dëmton nxehtësia spermën dhe shkakton infertilitetin mashkullor? Shkencëtarët zbulojnë përgjigjen

Desk
By Desk October 30, 2020 22:51

Si e dëmton nxehtësia spermën dhe shkakton infertilitetin mashkullor? Shkencëtarët zbulojnë përgjigjen

Një nga shkaqet më të zakonshme të infertilitetit mashkullor është dëmtimi i spermatozoideve. Ndër faktorët që çojnë në dëmtime të tilla është ekspozimi ndaj nxehtësisë. Sidoqoftë, nuk dihet se si nxehtësia dëmton spermën. Tani, studiuesit nga Universiteti i Oregonit kanë identifikuar mekanizmin themelor.

Duke përdorur Caenorhabditis elegans, një lloj krimbi të rrumbullakët, shkencëtarët zbuluan mekanizmat molekularë që sjellin dëmtimin e ADN-së në spermatozoide për shkak të ekspozimit ndaj nxehtësisë.

Ata zbuluan se lëvizja e transposoneve – segmenteve të ADN-së – për shkak të nxehtësisë çoi në dëmtimin e ADN-së në spermatozoide. Gjithashtu zbuluan se edhe rritja më e vogël e temperaturës mund të çojë në një rritje 25 herë të dëmtimit të ADN-së në zhvillimin e spermës.

“Si te njerëzit ashtu edhe te Caenorhabditis elegans, rritjet relativisht të vogla të temperaturës janë të mjaftueshme për të zvogëluar pjellorinë mashkullore,” tha Diana Libuda, autorja përkatëse e studimit, në një deklaratë.

Temperatura ideale për prodhimin e spermatozoideve në trupin e njeriut është pak nën temperaturën e trupit – rreth 32-35 gradë Celsius. Studimi gjithashtu zbuloi se një rritje prej 2 gradë Celsius mbi diapazonin normal në Caenorhabditis elegans, rezultoi në një rritje 25-fish në dëmtimin e ADN-së në zhvillimin e spermatozoideve kur krahasohet me spermatozoidet e pa ekspozuar ndaj nxehtësisë.

Sperma është qeliza më e vogël në trupin e njeriut. Miliarda prej tyre formohen nën temperatura optimale gjatë gjithë jetës së një mashkulli të rritur. Nga ana tjetër, vezët janë qelizat më të mëdha në trupin e njeriut dhe prodhohen për një kohë shumë të shkurtër gjatë fazave të zhvillimit të fetusit te gratë.

Transposonët janë pjesë të ADN-së që udhëtojnë rreth dhe mund të riformojnë informacionin gjenetik përmes futjes së tyre në pozicione të reja. Sidoqoftë, ato gjithashtu shkaktojnë dëme në ADN. Sidoqoftë, shkencëtarët mësuan se kur transposonët janë të ekspozuar ndaj nxehtësisë, ata lëvizin veçanërisht në zhvillimin e spermatozoideve.

“Ne zbuluam se pas goditjes së nxehtësisë, transposone të caktuara gjenden në vende të reja dhe më të ndryshueshme në gjenomin mashkullor”, shpjegoi Nicole A. Kurhanewicz, autorja kryesore e studimit./Kp

Desk
By Desk October 30, 2020 22:51