Nga telefonata me Thaçin te apeli ndaj Trumpit – beteja diplomatike e Ramës për UÇK-në
Botuar nga Flaka
Editorial Flaka
Më 16 shkurt, në Prishtinë, në promovimin e librit “Kur heshtja flet” të akademikut Ahmet Shala, kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, e vendosi debatin për gjykimin e krerëve të Ushtria Çlirimtare e Kosovës në një kornizë morale dhe historike: heshtja si barrë dhe fjala si detyrim.
Por kulmi emocional erdhi më 17 shkurt.
Në përvjetorin e Pavarësisë së Kosovës, Rama ndau publikisht një episod që e ka përsëritur prej vitesh: telefonatën e urimit me ish-presidentin e Kosovës, Hashim Thaçi, nga Haga. Këtë herë, sipas tij, zëri i Thaçit ishte ndryshe.
Ai citoi fjalët që, sipas tij, Komandanti ia përsëriti dy herë, në fillim dhe në fund të telefonatës:
“Unë e kam fituar përjetë lirinë dhe kudo të ndodhem atë nuk ma merr dot kurrë askush!”
Kjo fjali – e thënë nga një i akuzuar në paraburgim ndërkombëtar – u shndërrua në boshtin simbolik të qëndrimit të Ramës: liria si akt historik që nuk zhbëhet nga proceset gjyqësore.
Ai e paraqiti qetësinë e Thaçit si dëshmi të bindjes morale, duke lënë të kuptohet se beteja në Hagë nuk është thjesht juridike, por historike dhe politike. Për Ramën, kjo nuk është një çështje individësh, por një kapitull i tërë i luftës së Kosovës që po rishkruhet në sallat e gjykimit.
Dy ditë më pas, më 19 shkurt, në Washington, në Mbledhjen Inauguruese të Bordit të Paqes, Rama e ndërkombëtarizoi mesazhin. Para një audience diplomatike dhe në prani të ish-presidentit amerikan Donald Trump, ai nuk zgjodhi gjuhë të ftohtë teknike.
Ai foli për një padrejtësi që, sipas tij, po rrezikon të deformojë narrativën e luftës së Kosovës dhe iu drejtua Trumpit me një apel të drejtpërdrejtë moral:
“Në emër të Zotit, bëni diçka për t’i ndihmuar ata. Këta njerëz nuk janë kriminelë lufte – ata u ngritën kundër spastrimit etnik dhe për lirinë e popullit të tyre.”
Ky formulim – “në emër të Zotit” – ishte më shumë se retorikë. Ishte një përpjekje për ta ngritur çështjen nga niveli procedural në atë etik. Rama e paraqiti gjykimin e krerëve të UÇK-së si një provë për drejtësinë ndërkombëtare: a do të jetë ajo e aftë të dallojë mes agresorit dhe atij që u ngrit kundër agresionit?
Në Uashington ai artikuloi edhe një tezë tjetër të fortë: se një drejtësi që nuk e lexon kontekstin historik rrezikon të prodhojë padrejtësi të reja.
Tre skena, një mesazh.
Në Prishtinë – reflektim historik.
Në 17 shkurt – dëshmi personale dhe emocionale.
Në Uashington – apel politik global.
Rama po ndërton një narrativë të qartë: krerët e UÇK-së, pavarësisht procesit gjyqësor, përfaqësojnë një luftë që sipas tij ishte çlirimtare dhe e drejtë. Ai nuk sulmon drejtpërdrejt institucionin, por vë në pikëpyetje legjitimitetin moral të mënyrës si po zhvillohet procesi.
Pyetja që mbetet është më e thellë se retorika:
A mund të gjykohet një luftë çlirimtare me të njëjtin filtër me të cilin gjykohen konfliktet simetrike?
Dhe a po arrin diplomacia shqiptare ta kthejë këtë çështje nga një proces juridik në një debat ndërkombëtar për drejtësinë historike?
Një gjë është e sigurt: me deklarimet e tij në Prishtinë, Tiranë dhe Uashington, Edi Rama ka zgjedhur të mos heshtë. Dhe në një moment kur “heshtja flet”, ai ka vendosur që fjala të bëhet politikë. Gazeta Flaka
Botuar nga Flaka
TË fundit
Provimi i jurisprudencës dhe gjuha shqipe – një test për ligjin dhe përgjegjësinë institucionale
