307 faqe të mbyllura, 2.8 miliardë euro në qarkullim: a po e fiton bixhozi betejën me shtetin?
Botuar nga Flaka
Edhe pse zotimet politike për “luftë të ashpër” kundër bixhozit ishin ndër premtimet kryesore parazgjedhore, realiteti në terren tregon një betejë të pabarabartë mes institucioneve dhe industrisë së lojërave të fatit.
Ministria e Transformimit Dixhital e Republikës së Maqedonisë së Veriut njofton se ka mbyllur 307 faqe ilegale që organizonin lojëra fati online, duke theksuar se vepron brenda kompetencave të saj. Por zgjidhja sistematike, sipas tyre, mbetet te Ligji për Lojërat e Fatit – i cili vazhdon të mbetet në procedura të paqarta institucionale.
Nga Ministria e Financave e Republikës së Maqedonisë së Veriut thonë se ligji është në procedurë parlamentare, ndërsa nga Kuvendi i Republikës së Maqedonisë së Veriut konfirmojnë se propozimi ishte dorëzuar, por më pas është tërhequr.
Premtime për “goditje 70%”
Shtatë muaj më parë, Qeveria miratoi projektligjin që, sipas zëvendëskryeministrit të parë Izet Mexhiti, do të reduktonte prezencën e bixhozit për 70%, duke eliminuar mijëra aparate VLT, ndaluar reklamimin dhe larguar objektet e bixhozit 500 metra nga shkollat.
Megjithatë, ndërkohë që ligji mbetet pezull, industria vazhdon të operojë me intensitet të lartë.
Dështime të mëhershme dhe hetime
Tentime për rregullim pati edhe gjatë qeverisjes së mëparshme LSDM-BDI. Në vitin 2024, ligji për Lojërat e Fatit u miratua në Kuvend, por nuk u dekretua nga presidenti i atëhershëm Stevo Pendarovski.
Në të njëjtën periudhë, ish-zëvendëskryeministri Artan Grubi tentoi të rregullojë segmentin online, por më vonë u përball me hetime së bashku me ish-drejtorin e Lotarisë Shtetërore, Përparim Bajrami. Të dy ndodhen në arrati dhe ndaj tyre është shpallur fletëarrest ndërkombëtar.
2.8 miliardë euro: alarm ekonomik dhe social
Sipas analizës së emisionit “Biznes Objekti”, qytetarët kanë shpenzuar rreth 2.8 miliardë euro gjatë një viti në kazina, bastore dhe klube automatësh – një shumë që afrohet me një pjesë të konsiderueshme të buxhetit shtetëror.
Ekspertët paralajmërojnë se kjo përfaqëson një rrjedhje masive të kapitalit nga ekonomia reale drejt një sektori që nuk krijon vlerë të re prodhuese, ndërsa rrit rrezikun e borxheve familjare, varësisë dhe varfërisë.
Ligji në pritje, industria në rritje
Ndërsa institucionet raportojnë aksione sporadike kundër faqeve ilegale, tregu online mbetet i vështirë për t’u kontrolluar. Platformat dixhitale, marketingu agresiv dhe aksesueshmëria e lartë po e forcojnë më tej industrinë.
Në këtë kontekst, pyetja që shtrohet është:
A do të arrijë shteti të imponojë rregull apo do të vazhdojë të ndjekë nga pas një industri që po shndërrohet në një nga sektorët financiarisht më të fuqishëm – por edhe më kontraversë – në vend?
Sociologu Driton Zenku vlerëson se kur industria e lojërave të fatit shndërrohet në një nga sektorët financiarisht më të fuqishëm në vend, atëherë çështja nuk është më thjesht ekonomike, por thellësisht politike dhe shoqërore.
“Në këtë pikë lind pyetja thelbësore për raportin mes shtetit dhe kapitalit. Sociologët kritikë do të thoshin se shteti shpesh e toleron zgjerimin e kësaj industrie për shkak të përfitimeve fiskale, edhe kur kostot sociale janë të dukshme dhe afatgjata,” thekson ai. Sipas Zenkut, fenomeni i 2,8 miliardë eurove të shpenzuara në lojëra fati nuk mund të reduktohet në moral individual, por pasqyron pasiguri ekonomike, krizë besimi në mobilitetin social, kulturë të konsumit të shpejtë dhe dobësi institucionale në kontroll e parandalim. Ai shton se zgjidhja nuk qëndron vetëm te ndalimet administrative, por te ndërtimi i një perspektive reale ekonomike për qytetarët, edukimi financiar, rregullimi i marketingut agresiv dhe forcimi i programeve për parandalimin e varësisë. Gazeta Flaka
Botuar nga Flaka
2,8 miliardë euro në bixhoz: simptomë e një shoqërie në pasiguri – Çfarë flet sociologjia për fenomenin?
