Editorial Flaka: 2,8 miliardë euro në bixhoz – një ekonomi që gërryen shoqërinë
Botuar nga Flaka
Sipas analizës së emisionit “Biznes Objekti”, qytetarët vitin e kaluar kanë shpenzuar rreth 2,8 miliardë euro në kazina, bastore dhe klube automatësh. Një shifër tronditëse. Një alarm i kuq. Një realitet që nuk mund të relativizohet.
2,8 miliardë euro nuk janë thjesht para që qarkullojnë. Ato janë paga mujore të humbura, kursime familjare të shkrira, kredi të marra për të mbuluar humbje, biznese të vogla që nuk u hapën kurrë, libra që nuk u blenë, investime që nuk u bënë. Është një rrjedhje masive financiare nga ekonomia reale drejt një sektori që nuk prodhon vlerë të re, por riciklon humbjen.
Kjo shumë është krahasueshme me një pjesë të konsiderueshme të buxhetit shtetëror. Dhe kjo e bën çështjen jo vetëm sociale, por thellësisht politike dhe ekonomike. Kur një industri thith miliarda nga xhepat e qytetarëve, ajo bëhet faktor strukturor – me ndikim në varfëri, borxhe, tensione familjare dhe stabilitet social.
Po, industria e lojërave të fatit paguan taksa. Po, krijon vende pune. Por pyetja thelbësore është: me çfarë kostoje?
Çdo euro e hedhur në një aparat loje është një euro e larguar nga konsumi produktiv. Nga tregtia lokale. Nga investimet në arsim. Nga zhvillimi i ndërmarrjeve. Nga mirëqenia familjare. Në vend të qarkullimit që prodhon rritje ekonomike, kemi qarkullim që prodhon varësi.
Rritja e vazhdueshme e kazinove dhe bastoreve nuk është rastësi. Lehtësia e aksesit, platformat online, marketingu agresiv dhe prania masive në çdo lagje e kanë normalizuar bixhozin. Ai nuk është më fenomen periferik – është bërë pjesë e përditshmërisë. Dhe kjo është pikërisht arsyeja pse rreziku është kaq i madh.
Varësia nga bixhozi nuk është statistikë. Është dramë familjare. Është konflikt. Është rënie në borxhe. Është presion psikologjik. Është varfëri e heshtur që nuk shfaqet në konferenca për shtyp, por shpërthen brenda mureve të shtëpive.
Në një vend me sfida serioze ekonomike, me emigrim të lartë dhe me paga që shpesh nuk përballojnë jetesën, fakti që miliarda euro përfundojnë në lojëra fati është simptomë e një deformimi të thellë social.
Ky nuk është debat moralist. Është debat për modelin ekonomik. Për prioritetet kombëtare. Për rolin e shtetit.
Nevoja për rregulla më të rrepta është e qartë:
– kufizim real i numrit të objekteve;
– kontroll i fortë i basteve online;
– transparencë mbi qarkullimin real të parave;
– programe serioze për parandalimin dhe trajtimin e varësisë;
– distancim i qartë i lojërave të fatit nga shkollat dhe zonat e banuara.
Nëse 2,8 miliardë euro qarkullojnë në këtë sektor, atëherë shteti nuk mund të sillet si spektator. Heshtja institucionale në një realitet të tillë nuk është neutralitet – është bashkëpërgjegjësi.
Industria e lojërave të fatit po bëhet një nga sektorët financiarisht më të fuqishëm në vend. Por fuqia ekonomike pa kontroll shndërrohet në ndikim politik, dhe ndikimi pa rregull kthehet në deformim të sistemit.
Pyetja që duhet bërë sot është e thjeshtë:
A duam një ekonomi që ndërtohet mbi prodhim, inovacion dhe zhvillim – apo mbi shpresën e rreme të fitimit të shpejtë?
2,8 miliardë euro janë shumë për t’u injoruar. Dhe shumë për t’u heshtur.
Botuar nga Flaka
2,8 miliardë euro në bixhoz: simptomë e një shoqërie në pasiguri – Çfarë flet sociologjia për fenomenin?
