Kushtetuesja mes juridikes dhe politikës: debat i ri për “Badenterin”
Kryetari i Gjykata Kushtetuese e Republikës së Maqedonisë së Veriut, Darko Kostadinovski, ka dalë hapur kundër propozimit për zbatimin e parimit të Badenterit në këtë institucion, duke theksuar se Gjykata nuk është organ politik dhe se shumica e dyfishtë do të zëvendësonte argumentin juridik me kalkulime politike, transmeton Gazeta Flaka
Sipas tij, parimi i Badenterit ka kuptim në organe politike si Kuvendi i Republikës së Maqedonisë së Veriut, ku miratohen ligjet dhe garantohen të drejtat e komuniteteve jo shumicë, por jo në një institucion që vendos mbi kushtetutshmërinë dhe ligjshmërinë.
“Derisa zbatohet badenteri në Kushtetuese, nuk do të kemi vendime juridike, por lloj tjetër gjykimesh”, paralajmëroi Kostadinovski, duke shkuar deri aty sa të thotë se nëse një model i tillë imponohet, “më mirë t’i vihet çelësi institucionit”.
Propozimi i BDI-së
Ideja për “Badenter ekzekutiv” dhe për zbatimin e këtij parimi në Gjykatën Kushtetuese u artikulua në Kongresin e fundit të Bashkimi Demokratik për Integrim në Shkup, nga lideri i saj Ali Ahmeti.
Sipas propozimit:
- Qeveria e re do të zgjidhej me shumicë të dyfishtë (edhe nga deputetët e komuniteteve jo shumicë).
- Ligjet e miratuara me Badenter në Kuvend të mos mund të rrëzohen në Kushtetuese pa një shumicë të dyfishtë edhe mes gjykatësve.
Ndërkohë, edhe përfaqësues të koalicionit VLEN kanë shprehur mbështetje për idenë e vendosjes së Badenterit në Gjykatën Kushtetuese.
Thelbi i debatit
Debati thekson një dilemë thelbësore institucionale:
- A duhet të mbetet Gjykata Kushtetuese strikt juridike, e ndarë nga çdo mekanizëm politik përfaqësimi?
- Apo, në një shtet multietnik, duhet të garantohet edhe brenda saj balanca përmes shumicës së dyfishtë?
Kundërshtarët e idesë paralajmërojnë rrezikun e politizimit të drejtësisë kushtetuese, ndërsa mbështetësit argumentojnë se mekanizmi i dyfishtë do të ishte një garanci shtesë për mbrojtjen e të drejtave kolektive.
Debati për Badenterin në Kushtetuese pritet të hapë një fazë të re përplasjesh politike dhe juridike në vend, duke prekur drejtpërdrejt balancën mes demokracisë shumicë dhe mbrojtjes së komuniteteve jo shumicë. Gazeta Flaka















