Valë e re kufizimesh ndaj rrjeteve sociale për të miturit në Europë
Botuar nga Drin Zenku
Një valë e re kufizimesh ndaj rrjeteve sociale për fëmijët dhe adoleshentët ka nisur në Europë, mes shqetësimeve në rritje për ndikimin e platformave digjitale në shëndetin mendor, sigurinë dhe zhvillimin e të miturve.
Diskutime të njëpasnjëshme në nivel kombëtar dhe në kuadër të Bashkimi Europian po sinjalizojnë një ndryshim të thellë në mënyrën se si kontinenti synon të rregullojë hapësirën online.
Sipas Francesca Pisanu nga Eurochild, shtysa kryesore për debatet aktuale erdhi pas vendimit të Australia për të ndaluar përdorimin e rrjeteve sociale për fëmijët nën 16 vjeç.
Në BE ekziston tashmë një kuadër ligjor për mbrojtjen e të miturve në mjedisin digjital, përfshirë General Data Protection Regulation (GDPR), që garanton mbrojtjen e të dhënave personale, si dhe Digital Services Act, i cili synon të kufizojë përmbajtjet e paligjshme dhe të dëmshme në platformat e mëdha.
Megjithatë, shqetësimet shkojnë përtej përmbajtjeve të paligjshme. Ekspertët paralajmërojnë për “dizajnin që krijon varësi”, mekanizma të integruar në aplikacione që nxisin përdorim të tepërt dhe mund të kenë ndikim afatgjatë tek fëmijët.
Në këtë kontekst, Komisioni Europian po shqyrton vendosjen e mekanizmave të verifikimit të moshës si element kyç për çdo kufizim të mundshëm. Paralelisht, në Bruksel po diskutohet edhe një iniciativë e re ligjore, Digital Fairness Act, e cila synon të kufizojë praktikat e ashtuquajtura “dizajn varësie”.
Në plan kombëtar, disa vende kanë ndërmarrë hapa konkretë. Franca ka miratuar në Asamblenë Kombëtare një projektligj për ndalimin e rrjeteve sociale për fëmijët nën 15 vjeç. Spanja ka njoftuar ndalim për të miturit nën 16 vjeç dhe vendosjen e detyrueshme të sistemeve të verifikimit të moshës, ndërsa Danimarka ka vendosur kufirin 15 vjeç, me mundësi pëlqimi prindëror nga mosha 13 vjeç.
Debati zhvillohet edhe në një klimë tensionesh gjeopolitike, pasi shumica e platformave kryesore sociale janë kompani amerikane. Zbatimi i rregullave të reja dhe gjobat e mundshme përbëjnë një sfidë politike dhe diplomatike për Brukselin.
Një tjetër shqetësim lidhet me inteligjencën artificiale dhe përhapjen e dezinformimit, që sipas ekspertëve mund të amplifikojë rreziqet ekzistuese, sidomos për fëmijët dhe të rinjtë që përdorin rrjetet sociale si burim informacioni.
Vendimet që pritet të merren në muajt e ardhshëm mund të përcaktojnë jo vetëm të ardhmen e të miturve në hapësirën digjitale, por edhe raportin e Europës me gjigantët globalë të teknologjisë.
Flaka
Botuar nga Drin Zenku
2,8 miliardë euro në bixhoz: simptomë e një shoqërie në pasiguri – Çfarë flet sociologjia për fenomenin?
