“Bordi i Paqes” apo bord i interesave?

Editorial – FLAKA

Nisma më e re e Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, e quajtur “Bordi i Paqes”, po prezantohet si një mekanizëm ndërkombëtar për stabilizimin dhe rindërtimin e Gazës pas luftës mes Hamas dhe Izrael. Por përtej retorikës për “stabilitet dhe shpresë”, shumë pyetje thelbësore mbeten pa përgjigje.

Trump deklaroi se nëntë vende kanë premtuar 7 miliardë dollarë – vetëm 10% e 70 miliardëve të nevojshëm për rindërtimin e plotë të Gazës. Ai shtoi edhe një premtim amerikan prej 10 miliardë dollarësh, pa sqaruar destinacionin konkret të këtyre fondeve. Transparenca, deri më tani, është fjala që mungon.

Lista e vendeve financuese – nga Gjiri e deri në Azinë Qendrore – tregon se ky bord është më shumë një klub politik sesa një arkitekturë e qartë ndërkombëtare. Po aq domethënëse është edhe lista e vendeve që kanë zgjedhur të dërgojnë trupa për një forcë stabilizuese, përfshirë Kosovën dhe Shqipërinë. Për një rajon si Ballkani, me histori të ndërlikuar ndërhyrjesh dhe misionesh paqeruajtëse, ky angazhim kërkon debat të thelluar publik dhe institucional.

Më shqetësuese është mënyra e funksionimit të këtij “Bordi të Paqes”. Statuti i nënshkruar në Davos më 22 janar 2026 nuk e përmend qartë Gazën, megjithëse nisma prezantohet pikërisht si mekanizëm për të. Anëtarët paguajnë 1 miliard dollarë për të zgjatur anëtarësimin pas dy viteve të para, ndërsa vetë Trump ka emëruar veten kryetar – një strukturë që i garanton kontroll edhe pas largimit nga presidenca. Kjo ngre dyshime serioze për natyrën institucionale të organizatës.

Krahasimi me Organizata e Kombeve të Bashkuara është i pashmangshëm. OKB-ja, me gjithë mangësitë e saj, mbetet platforma më legjitime dhe gjithëpërfshirëse për koordinim ndërkombëtar. Një mekanizëm paralel, i krijuar jashtë saj, rrezikon fragmentimin e përpjekjeve globale dhe politizimin e rindërtimit humanitar.

Reagimet ndërkombëtare flasin vetë: vende si Gjermania, Italia dhe Mbretëria e Bashkuar kanë dërguar vetëm vëzhgues; Franca ka refuzuar pjesëmarrjen dhe ka kritikuar BE-në për praninë e saj. Kjo tregon se uniteti perëndimor për këtë nismë është i brishtë.

Në thelb, paqja nuk ndërtohet me borde të personalizuara apo me struktura të centralizuara rreth një figure të vetme politike. Ajo kërkon legjitimitet, transparencë dhe përfshirje reale të komunitetit ndërkombëtar – përfshirë aktorët lokalë në terren.

Gazës i duhen para, por mbi të gjitha i duhet garanci politike për siguri afatgjatë. Nëse “Bordi i Paqes” do të jetë instrument i stabilitetit apo mjet i ndikimit gjeopolitik, kjo mbetet për t’u parë.

FLAKA beson se çdo iniciativë për paqe duhet të jetë e hapur, e kontrollueshme dhe e bazuar në të drejtën ndërkombëtare – jo në kalkulime politike të momentit. Vetëm kështu shpresa për një rajon më harmonik mund të jetë më shumë se një slogan.

42

SONDAZHI

Sa e qëndrueshme është bashkëpunimi mes partive në Koalicionin VLEN?

Bashkëpunimi lëkundet

Bashkëpunimi është i qëndrueshëm

• 
• 
• 
• 
• 
• 
•