Gjashtë llojet e kollës që tregojnë kur duhet të shkoni te mjeku
Një kollë mund të jetë një shenjë e thjeshtë e një ftohjeje sezonale, por në disa raste mund të sinjalizojë probleme serioze shëndetësore si bronkiti, pneumonia apo edhe sëmundje më të rënda të mushkërive. Sipas mjekëve, tingulli, kohëzgjatja dhe simptomat shoqëruese janë thelbësore për të kuptuar sa serioze është gjendja.
Dr. Naveeda Asif, mjeke e përgjithshme në Klinikën e Përgjithshme të Londrës, shpjegon për Daily Mail se rreth gjysma e pacientëve të saj ankohen për kollë. Megjithatë, ajo thekson se kolla është një mekanizëm mbrojtës i trupit.
“Kolla është në thelb një spazmë muskulore që ndihmon në nxjerrjen e irrituesve, infeksioneve apo mukusit nga rrugët e frymëmarrjes. Nëse nuk ndodh kjo, substancat mund të zbresin më thellë në mushkëri dhe të shkaktojnë komplikime si pneumonia”, shpjegon ajo.
Ekspertët i ndajnë kollat në gjashtë kategori kryesore:
1. Kollë e thatë
Ka tingull të mprehtë dhe nuk prodhon mukus. Zakonisht lidhet me alergji ose infeksione virale. Nëse zgjat më shumë se tre javë, kërkon kontroll mjekësor. Në raste të rralla, mund të jetë shenjë e kancerit të mushkërive ose refluksit gastroezofageal (GERD).
2. Kollë produktive (e lagësht)
Shoqërohet me nxjerrje mukusi dhe tingull gurgullues. Tregon se trupi po lufton infeksionin. Nëse shfaqen ethe, gjak në pështymë apo përkeqësim i gjendjes, mund të sinjalizojë bronkit ose pneumoni.
3. Kollë me tingull “lehjeje”
Një zë i lartë dhe i ngjirur që i ngjan lehjes së fokës. Shfaqet kryesisht tek fëmijët dhe lidhet me infeksione virale që ngushtojnë rrugët e frymëmarrjes. Kërkon ndërhyrje të menjëhershme mjekësore.
4. Kollë me fishkëllima në gjoks
Shoqërohet me fishkëllimë gjatë frymëmarrjes dhe lidhet me astmën ose sëmundjen pulmonare obstruktive kronike (SPOK). Nëse shfaqet gulçim ose shtrëngim në gjoks, nevojitet vlerësim urgjent.
5. Kollë e mirë (Pertusis)
Shkaktohet nga bakteri Bordetella pertussis dhe karakterizohet nga kriza të forta dhe fishkëllimë gjatë frymëmarrjes. Është veçanërisht e rrezikshme për foshnjat dhe kërkon trajtim me antibiotikë.
6. Kollë kronike
Çdo kollë që zgjat më shumë se tetë javë tek të rriturit konsiderohet kronike. Shkaqet variojnë nga astma dhe pirja e duhanit deri te sëmundje më serioze si kanceri i mushkërive. Çdo ndryshim i pazakontë në kollë, sidomos tek duhanpirësit mbi 40 vjeç, nuk duhet të injorohet.
Mjekët theksojnë se shumica e kollave zhduken vetë brenda disa javësh, por prania e gjakut në pështymë, gulçimi, ethet e larta apo dhimbjet e forta në gjoks kërkojnë konsultë të menjëhershme mjekësore.
Diagnoza e hershme dhe vëmendja ndaj simptomave janë thelbësore për parandalimin e komplikimeve serioze.
Flaka


















