50 vjet më parë një shkrimtar i famshëm parashikoi fenomenin më të madh të ditëve të sotme

Shumë shkrimtarë, sidomos ata që u morën me fantashkencë, parashikuan në veprat e tyre se si do të duket bota në të ardhmen, për sa i përket mjeteve të transportit, robotëve, komunikimit… Duam apo s’duam, ajo e ardhme ka ardhur dhe sot ne mund të testojnë se sa ishin të suksesshëm në parashikime. Një prej tyre është J. Zoti. Ballard. Ky autor njihet për romanet e tij që nuk janë fantastiko-shkencore, por kanë përjetuar përshtatje të suksesshme, si për shembull “Perandoria e Diellit”, e sjellë në ekran nga Steven Spielberg, apo “Përplasja”, një roman për njerëzit që ngacmohen seksualisht nga aksidentet e trafikut.

Në disa nga librat, Ballard u tregua gjithashtu një futurist i shkëlqyer, romanet e tij distopike dhe tregimet e shkurtra parashikonin se bota do të shkonte në rrugën e shpërbërjes personale, shkencore, ideologjike dhe shoqërore, nën diktatin e teknokracisë dhe shoqërisë së kompjuterizuar superkapitaliste. Ballard shpiku termin “peizazh mediatik” për një shoqëri të tillë dhe në shumë mënyra, në atë vizion mjaft të zymtë të së ardhmes, ai mendoi se cila do të ishte bota virtuale e mediave sociale në të cilën jetojmë sot.

Parashikime të tilla ai u mor jo vetëm në romanet e tij, por edhe në intervistat që dha ndër vite, të cilat u grumbulluan në librin me titull “Metafora ekstreme”. Kështu, në vitin 1987 ai foli për fenomenin ende të panjohur të lidhjes dixhitale, të cilin më vonë e njohëm si internet. Për të, është “një rrjedhë e padukshme e të dhënave që rrjedh vazhdimisht për të prodhuar strukturën e tregtisë dhe informacionit botëror”.

Ai shkoi më tej, me teza në të cilat mund të dallohen fenomene si të famshmit në YouTube.

– Çdo shtëpi do të kthehet në një studio televizive. Ne të gjithë do të jemi njëkohësisht aktorë, regjisorë dhe skenaristë në telenovelën tonë. Njerëzit do të filmojnë veten dhe do të bëhen shfaqje e tyre televizive.

Tema të tilla si obsesioni pas famës dhe realiteti i krijuar nga teknologjia mund të gjenden pothuajse në të gjitha veprat e Ballard-it dhe dhjetë vjet para intervistës së përmendur, në një ese të botuar në Vogue, ai përshkroi në detaje atë që ne shohim sot si përhapja e rrjetet sociale dhe ndikimi i tyre në jetën tonë: “Secili prej nesh do të jetë një yll dhe një aktor mbështetës në të njëjtën kohë”, shtoi ai.

Ose, disi më gjithëpërfshirëse, tepër precize dhe e përshtatshme:

– Çdo gjë që bëjmë gjatë ditës, në çdo segment të jetës në shtëpi, do të regjistrohet menjëherë në videokasetë. Në mbrëmje, do të ulemi dhe do të rishikojmë atë që kemi kapur, të zgjedhur nga një kompjuter i programuar për të zgjedhur vetëm portretet tona më të mira, dialogët tanë më të zgjuar, momentet tona më të fuqishme të kapura me filtra lajkatarë dhe më pas të gjitha të lidhura së bashku në një sublime rindërtimi i ditëve tona. Pavarësisht nga vendi ynë në piramidën e familjes, secili prej nesh në intimitetin e dhomës do të jetë një yll në sagën e vazhdueshme shtëpiake dhe prindërit, bashkëshortët dhe fëmijët do të zbresin në nivelin e roleve episodike – theksoi ai.

A nuk është ky një paraqitje e përsosur e sjelljes së përdoruesit mesatar në Facebook, Instagram dhe rrjete të tjera sociale?

Për shkak të këtyre vizioneve, është interesante të lexohet se çfarë mendonte Ballard, i cili vdiq në vitin 2009, për botën që ai parashikoi dhe që po krijohej para syve të tij. Në intervistën që ai dha për botuesin radikal V. Që në vitin 2003, ai tha se sot secili mund të dokumentojë ekzistencën e tij në një mënyrë që ishte e paimagjinueshme 30, 40 apo 50 vjet më parë.

– Mendoj se pasqyron urinë e njerëzve për realitetin e zakonshëm. Është shumë e vështirë të gjesh diçka reale në një mjedis që është tërësisht imagjinar – përfundoi ai.