Mungesa e gjumit, rrezik serioz për shëndetin: Pasojat që nuk duhen neglizhuar

Mungesa e gjumit rrit rrezikun e një sërë problemesh shëndetësore, duke përfshirë diabetin, sëmundjet e zemrës, obezitetin dhe depresionin, paralajmërojnë Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Sipas ekspertëve, gjumi është thelbësor për funksionimin normal të trurit dhe trupit, ndërsa mungesa e tij ka efekt kumulativ dhe bëhet gjithnjë e më e rrezikshme me kalimin e kohës.

Një nga rastet më të njohura është ai i Randy Gardner, i cili në vitin 1963 qëndroi zgjuar për 11 ditë e 25 minuta, duke vendosur rekord botëror. Për shkak të rreziqeve serioze shëndetësore, Guinness World Records nuk pranon më përpjekje të tilla që nga viti 1997.

Ekspertët theksojnë se një i rritur ka nevojë për të paktën 6–8 orë gjumë në ditë. Pas vetëm 24 orësh pa gjumë, shfaqen probleme në përqendrim dhe truri mund të përjetojë episode të ashtuquajtura “mikrogjumë”, ku personi duket zgjuar, por humb përkohësisht vetëdijen.

Hulumtimet tregojnë se:

• Pas 16 orësh zgjim, vëmendja bie ndjeshëm.
• Pas 24 orësh, reagimet dhe koordinimi dëmtohen, në nivel të ngjashëm me 0.1% alkool në gjak.
• Pas 36 orësh, shfaqen çrregullime hormonale dhe rritje e inflamacionit.
• Pas 72 orësh, mund të shfaqen ankth, depresion dhe halucinacione.

Një sëmundje e rrallë trashëgimore, e njohur si pagjumësi fatale familjare, tregon se sa jetik është gjumi, pasi shkakton dëmtim progresiv të trurit dhe përfundon me vdekje brenda rreth 18 muajsh.

Ekspertët paralajmërojnë se mungesa e gjumit krijon një “borxh gjumi” që nuk kompensohet lehtë. Për çdo orë të humbur, nevojitet një periudhë më e gjatë pushimi cilësor. Rreziku është se shumë njerëz nuk e vënë re uljen e aftësisë për përqendrim, gjë që mund të ketë pasoja serioze, veçanërisht gjatë drejtimit të automjetit apo marrjes së vendimeve të rëndësishme.

Flaka