Analizë: Sondazhi që rrëzon narrativën kundër BDI-së

Sondazhi Market Vision / MKD.mk (10–27 qershor 2026, n=1200, CATI, ±3%) — pozicionimi i BDI-së dhe faktori Ali Ahmeti

Analiza Flaka

Konteksti: Dy vjet pas kalimit në opozitë dhe pas një cikli të vazhdueshëm presioni institucional e mediatik, sondazhi i qershorit ofron matjen e parë të plotë të raporteve politike brenda elektoratit shqiptar në Maqedoninë e Veriut. Rezultatet duhen lexuar në kontekstin e një qeverisjeje që kontrollon pothuajse të gjitha levat administrative dhe të një konstrukti (VLEN) që gëzon mbështetjen e plotë të ekzekutivit.

II. Konstatimet

1. BDI mbetet forca e parë politike shqiptare. Në bazën e plotë (n=1200), BDI merr 5,0% përballë 4,4% të VLEN-it. Te të vendosurit (n=497), diferenca zgjerohet: BDI 12,1%, VLEN 10,7%. Pas dy vitesh opozitë, pa qasje në burimet e shtetit dhe nën fushatë të koordinuar delegjitimimi, partia ruan epërsinë ndaj një konstrukti që disponon katër ministri dhe aparatin qeveritar.

Ali Ahmeti është lideri shqiptar me besimin më të lartë — dhe i dyti në rang shtetëror.** Me 5,5%, Ahmeti renditet menjëherë pas Mickoskit (23,3%) dhe mbi çdo lider tjetër opozitar, përfshirë Venko Filipçen (5,1%). Brenda spektrit shqiptar, diferenca është strukturore: Izet Mexhiti 4,1%, Bilall Kasami 2,5%, Arben Taravari 1,0%, Bekim Sali (u.d.) 0,4%. Asnjë figurë e VLEN-it nuk i afrohet individualisht; vetëm shuma aritmetike e dy kryetarëve të tyre (6,6%) e tejkalon një lider të vetëm. Ky është dallimi mes bashkimit si formë dhe bashkimit si fuqi: VLEN ka katër kryetarë dhe asnjë autoritet, BDI ka një autoritet të matshëm.

Rezerva e pashfrytëzuar është e madhe.** 42,2% e qytetarëve nuk kanë besim në asnjë lider, 28,1% deklarojnë se nuk do të votojnë dhe 11,8% nuk e dinë nëse do të dalin. Ky nuk është elektorat i fituar nga qeveria — është elektorat në pritje, i zhgënjyer nga premtimet e paplotësuara të “ndryshimit”.

Orientimi strategjik i opozitës konfirmohet nga vetë elektorati. 80,3% e të anketuarve mbështesin anëtarësimin në BE edhe në modalitetin pa të drejtë vetoje, kundrejt vetëm 8,4% kundër. Agjenda evropiane, boshti historik i platformës së BDI-së, është konsensusi më i gjerë shoqëror i matur në këtë sondazh. Partia nuk ka nevojë të ndryshojë kurs; kursi i saj është kursi i qytetarëve.

Qeveria dështon në terrenin e vet. Problemet kryesore të identifikuara janë pagat, pensionet, papunësia dhe çmimet, me krimin e korrupsionin në vend të dytë. Ndërkohë, 53,5% janë të pakënaqur me punën e Prokurorisë Publike (37,9% “shumë të pakënaqur”), vetëm 12,8% vlerësojnë se prokurori i ri publik punon më mirë se paraardhësi, dhe mosbesimi në gjyqësor mbetet problem qendror. Dy vjet pas marrjes së pushtetit me premtimin e “drejtësisë”, qeveria nuk ka prodhuar as perceptim përmirësimi.

Bilanci qeverisës: nacionalizmi si kompensim

Ekonomia: Dy vjet pas marrjes së mandatit me premtime ekonomike, vetë ky sondazh konfirmon se pagat, pensionet, papunësia dhe rritja e çmimeve mbeten problemi kryesor i qytetarëve, me krimin dhe korrupsionin në vend të dytë. Qeveria matet me agjendën e vet dhe rezultati është negativ: asnjë nga prioritetet e shpallura në fushatën e vitit 2024 nuk regjistron përmirësim të perceptuar, ndërsa 53,5% pakënaqësi me Prokurorinë tregon se edhe premtimi qendror i “drejtësisë” ka dështuar në perceptimin publik.

Integrimi evropian: Shifra 80,3% kërkon lexim të dyfishtë. Qytetarët janë aq të vendosur për rrugën evropiane sa pranojnë edhe modalitetin e anëtarësimit pa të drejtë vetoje, pra një status të reduktuar. Përballë këtij vullneti, qeveria nuk ka çelur asnjë klaster negociues, nuk i ka miratuar amendamentet kushtetuese që kushtëzojnë vazhdimin e procesit dhe i ka trajtuar raportin e Komisionit (SWD(2025)753) dhe Rezolutën e Parlamentit Evropian (P10_TA(2026)0218) si dokumente pa adresë politike. Hendeku mes vullnetit qytetar prej 80,3% dhe stagnimit qeveritar është matja më e saktë e deficitit të përfaqësimit në vend.

Fqinjësia e mirë:
Politika e Mickoskit ka prodhuar përkeqësim të njëkohshëm në tri marrëdhënie: me Greqinë, përmes shmangies sistematike të emrit kushtetues dhe erozionit simbolik të Marrëveshjes së Prespës; me Bullgarinë, përmes refuzimit të amendamenteve dhe ngrirjes de facto të negociatave; me Shqipërinë, përmes regresit në Ligjin e Gjuhëve dhe klimës institucionale ndaj shqiptarëve. Përjashtimi i vetëm është Beogradi, ku raporti është ngritur në nivel preferencial. Vendi ka sot marrëdhënie funksionale vetëm me fqinjin që nuk është as në BE, as në NATO. Ky orientim nuk është rastësi diplomatike; është zgjedhje ideologjike që e afron Shkupin me arkitekturën e “Botës Serbe” pikërisht kur 80,3% e qytetarëve kërkojnë drejtimin e kundërt.

Kohezioni ndëretnik: Brenda vendit vepron e njëjta logjikë: Ligji i Gjuhëve para Gjykatës Kushtetuese, heqja e balancuesit, kalimi nga garancitë ex ante në monitorim ex post te ligji i ri i përfaqësimit, asimetria etnike në emërimet institucionale. Modeli është i lexueshëm: kur ekonomia nuk prodhon rezultate dhe procesi evropian nuk lëviz, polarizimi etnik bëhet instrumenti i vetëm i mbajtjes së mbështetjes. Besimi prej 23,3% për Mickoskin mbahet nga mobilizimi identitar; bilanci ekonomik dhe evropian i dy viteve nuk e justifikon. Çmimi i këtij kompensimi paguhet nga kohezioni social i vendit dhe nga normalizimi gradual i tkurrjes së të drejtave të garantuara me Ohër.

Implikimet: Sondazhi rrëzon tezën qendrore të kundërshtarëve: se BDI dhe Ahmeti janë politikisht të konsumuar. Të dhënat tregojnë të kundërtën — parti e parë shqiptare, lider i parë shqiptar, dhe një platformë (BE, stabilitet, Ohër) që përputhet me 80,3% të opinionit publik. Rreziku real nuk qëndron te erozioni i BDI-së, por te abstenimi shqiptar: masa e madhe e të pavendosurve dhe e atyre që nuk votojnë përbën terrenin ku do të vendoset raporti i ardhshëm i forcave. Gazeta Flaka