Rritje e fortë e përdorimit të ilaçeve për ADHD në Evropë, veçanërisht tek gratë

Përdorimi i ilaçeve për çrregullimin e hiperaktivitetit dhe deficitit të vëmendjes (ADHD) është rritur ndjeshëm në të gjithë Evropën gjatë dekadës së fundit, me rritjet më të mëdha të vërejtura tek të rriturit, veçanërisht gratë, sipas një studimi të gjerë të publikuar në revistën shkencore The Lancet Regional Health – Europe.

Studiuesit analizuan të dhëna elektronike shëndetësore nga Belgjika, Gjermania, Holanda, Spanja dhe Mbretëria e Bashkuar, duke përfshirë më shumë se 198 mijë persona për periudhën 2010–2023. Rezultatet tregojnë se përdorimi i barnave për ADHD është rritur në të gjitha vendet e studiuara, me prevalencën që është më shumë se trefishuar në Mbretërinë e Bashkuar dhe më shumë se dyfishuar në Holandë.

Sipas autorëve, rritja më e theksuar është regjistruar tek personat 25 vjeç e lart. Në Mbretërinë e Bashkuar, përdorimi i ilaçeve për ADHD në këtë grupmoshë është rritur më shumë se 20 herë tek gratë dhe 15 herë tek burrat. Edhe pse burrat vazhdojnë të marrin më shpesh këto ilaçe, hendeku gjinor është ngushtuar ndjeshëm me kalimin e viteve.

Autori kryesor i studimit, Xintong Li nga Universiteti i Oksfordit, thekson se këto gjetje ka të ngjarë të pasqyrojnë ndërgjegjësimin dhe diagnostikimin në rritje të ADHD-së tek të rriturit, por njëkohësisht ngrenë shqetësime për modelet e trajtimit afatgjatë dhe nevojat e kujdesit shëndetësor.

Nga ana tjetër, profesori Daniel Prieto-Alhambra, bashkautor i studimit, thekson se të kuptuarit e përdorimit real të këtyre barnave është thelbësor për planifikimin e shërbimeve shëndetësore, veçanërisht në kushtet e mungesave të shpeshta të ilaçeve për ADHD-në në disa vende evropiane.

Studimi konstaton se metilfenidati mbetet ilaçi më i përdorur për ADHD në të gjitha vendet e përfshira, ndërsa trajtime më të reja si lisdeksamfetamina dhe guanfacina kanë shënuar përdorim të qëndrueshëm që nga miratimi i tyre. Megjithatë, vazhdimësia e trajtimit mbetet relativisht e ulët dhe ndryshon ndjeshëm nga një vend në tjetrin.

Autorët theksojnë se këto rezultate pasqyrojnë njohjen gjithnjë e më të madhe të ADHD-së si një gjendje që zgjat gjatë gjithë jetës, duke kërkuar planifikim më të mirë dhe monitorim afatgjatë nga sistemet shëndetësore evropiane.

Flaka