Lumi më i vjetër në botë: Lumi Finke në Australi mbijetoi për 400 milionë vjet

Drin Zenku
Botuar nga Drin Zenku 26 Janar, 2026 19:25

Lumi më i vjetër në botë: Lumi Finke në Australi mbijetoi për 400 milionë vjet

Edhe pse shumica e lumenjve kanë cikle jetësore relativisht të shkurtra, Lumi Finke në Australi është një përjashtim i jashtëzakonshëm. Shkencëtarët e vlerësojnë moshën e tij në 300-400 milionë vjet, që do të thotë se ky lum ekzistonte para se dinosaurët të shfaqeshin në Tokë.

Lumi Finke, i njohur si Larapinta nga popujt indigjenë, ruan një histori të jashtëzakonshme gjeologjike. Analizat e ndryshimeve në kursin e maleve përreth, përbërjes kimike të shtratit të lumit dhe studimet e izotopeve radioaktive tregojnë se lumi ka formuar rrugën e tij përmes vargmalit MacDonnell para se malet të ngriheshin, duke krijuar një fenomen unik të quajtur “drainazh ndër-aksial”.

Për pjesën më të madhe të vitit, Lumi Finke është pothuajse i pashfaqshëm, duke u shfaqur vetëm si varg depresionesh të mbushura me ujë nën kushtet e thatësisë së brendësisë së Australisë. Megjithatë, stabiliteti tektonik i kontinentit australian ka ndihmuar që lumi të mbijetojë dhe të zhvillohet pa ndërprerje për qindra miliona vjet.

Ky lum përfaqëson një dëshmi unike të fuqisë së natyrës dhe historisë së Tokës, duke e bërë atë një nga pasuritë më të rralla gjeologjike në botë.

Flaka

105
SONDAZHI

A e lejon legjislacioni aktual që studentët shqiptarë ta japin provimin e jurisprudencës në gjuhën e tyre amtare?

Drin Zenku
Botuar nga Drin Zenku 26 Janar, 2026 19:25
Shënim: Disa imazhe gjenden nga interneti, që konsiderohen të jenë në domenin publik. Nëse dikush pretendon pronësinë, ne do të citojmë autorin, ose, sipas kërkesës, do të heqim menjëherë imazhin. Marrja e paautorizuar e teksteve dhe videove me të drejtë autoriale ose ndonjë përmbajtje të ngjashme pa pëlqimin paraprak me shkrim të Flaka Media do të konsiderohet shkelje e të drejtave autoriale dhe për këtë Flaka e ruan të drejtën të kërkojë kompensim përkatës monetar.Mosrespektimi dhe abuzimi i të drejtave autoriale dhe të drejtave simotër dënohet me ligj.Çdo marrje e paautorizuar, shfrytëzim, përdorim apo publikim i tekstit, fotografitë ose videot apo çfarëdo përmbajtje tjetër e ngjashme që paraqet pronësi të Flaka Media, pa pëlqim paraprak me shkrim nga redaksua, ndalohet rreptësisht dhe për të njëjtën paguhet kompensim përkatës financiar, për çka pronari ka të drejtë të nis procedurë përkatëse.Në rast të marrjes së teksteve autoriale dhe videove apo çfarëdo përmbajtje tjetër, në mënyrë të obligueshme nevojitet pëlqim paraprak nga Flaka Media dhe vendosje të linkut që do të çojë deri në web faqen e Flaka Media. Shkrimet nga MGID, nuk janë në menaxhim të redaksisë.
105
SONDAZHI

A e lejon legjislacioni aktual që studentët shqiptarë ta japin provimin e jurisprudencës në gjuhën e tyre amtare?

  • 2,8 miliardë euro në bixhoz: simptomë e një shoqërie në pasiguri – Çfarë flet sociologjia për fenomenin?