Studimet: Konsumimi i fibrave ul rrezikun e demencës

Drin Zenku
Botuar nga Drin Zenku 26 Janar, 2026 17:53

Studimet: Konsumimi i fibrave ul rrezikun e demencës

Fibrat ushqimore nuk janë të rëndësishme vetëm për tretjen dhe kontrollin e peshës trupore, por luajnë një rol kyç edhe në mbrojtjen e trurit dhe ruajtjen e aftësive mendore me kalimin e moshës. Këtë e konfirmojnë studime të reja shkencore, të cituara nga BBC, të cilat tregojnë se shumica e njerëzve ende nuk konsumojnë sasinë e rekomanduar ditore të fibrave.

Dieta e pasur me drithëra të plota, fruta, perime, bishtajore, arra dhe fara sjell përfitime të mëdha si për trupin, ashtu edhe për trurin. Sipas ekspertëve, fibrat ndikojnë drejtpërdrejt në mikrobiomën e zorrëve dhe në boshtin e komunikimit zorrë–tru, duke ndihmuar në ngadalësimin e rënies së aftësive njohëse.

“Rritja e marrjes së fibrave është një nga ndryshimet ushqimore me ndikimin më të madh për shëndetin e aftësive njohëse”, ka deklaruar Karen Scott, profesoreshë e mikrobiologjisë së zorrëve në Institutin Rowett, Universiteti i Aberdeenit. Ajo thekson se mungesa e fibrave lidhet ngushtë me një sërë sëmundjesh kronike.

Të dhënat tregojnë se mungesa e fibrave është shumë e përhapur. Në Shtetet e Bashkuara, rreth 97 për qind e burrave dhe 90 për qind e grave nuk e arrijnë sasinë e rekomanduar ditore, ndërsa në Britani mbi 90 për qind e të rriturve vuajnë nga mungesa e fibrave.

Fibrat janë karbohidrate që nuk shpërbëhen nga enzimat tretëse dhe kalojnë pothuajse të pandryshuara nëpër zorrë. Ato ndihmojnë në ndjenjën e ngopjes, rregullojnë nivelin e sheqerit në gjak dhe lidhen me indeks më të ulët të masës trupore. Dieta e pasur me fibra lidhet gjithashtu me jetëgjatësi më të madhe.

Sipas profesor John Cummings nga Universiteti i Dundee, personat që konsumojnë më shumë fibra kanë 15 deri në 30 për qind rrezik më të ulët për vdekje. Konsumimi i rreth 30 gramëve fibra në ditë ul rrezikun për sëmundje të zemrës, goditje në tru, diabet të tipit 2 dhe kancer të zorrës së trashë.

Rol të rëndësishëm luan mikrobioma e zorrëve. Gjatë fermentimit të fibrave, bakteret prodhojnë substanca të dobishme si butirati, i cili ndihmon në mbrojtjen e murit të zorrëve dhe pengon kalimin e substancave të dëmshme drejt trurit.

Studime të fundit kanë treguar se personat me konsum më të lartë fibrash kanë rrezik më të ulët për demencë, ndërsa marrja e përditshme e fibrave prebiotike është lidhur me përmirësim të rezultateve në testet njohëse.

Ekspertët rekomandojnë rritjen e konsumit të ushqimeve bimore, veçanërisht bishtajoreve, drithërave integrale, frutave, arrave dhe farave. Në raste të caktuara, fibrat mund të merren edhe përmes suplementeve.

“Rritja e marrjes së fibrave është ndoshta gjëja më e dobishme që njerëzit mund të bëjnë për shëndetin e tyre të përgjithshëm”, përfundon Scott.

Flaka

105
SONDAZHI

A e lejon legjislacioni aktual që studentët shqiptarë ta japin provimin e jurisprudencës në gjuhën e tyre amtare?

Drin Zenku
Botuar nga Drin Zenku 26 Janar, 2026 17:53
Shënim: Disa imazhe gjenden nga interneti, që konsiderohen të jenë në domenin publik. Nëse dikush pretendon pronësinë, ne do të citojmë autorin, ose, sipas kërkesës, do të heqim menjëherë imazhin. Marrja e paautorizuar e teksteve dhe videove me të drejtë autoriale ose ndonjë përmbajtje të ngjashme pa pëlqimin paraprak me shkrim të Flaka Media do të konsiderohet shkelje e të drejtave autoriale dhe për këtë Flaka e ruan të drejtën të kërkojë kompensim përkatës monetar.Mosrespektimi dhe abuzimi i të drejtave autoriale dhe të drejtave simotër dënohet me ligj.Çdo marrje e paautorizuar, shfrytëzim, përdorim apo publikim i tekstit, fotografitë ose videot apo çfarëdo përmbajtje tjetër e ngjashme që paraqet pronësi të Flaka Media, pa pëlqim paraprak me shkrim nga redaksua, ndalohet rreptësisht dhe për të njëjtën paguhet kompensim përkatës financiar, për çka pronari ka të drejtë të nis procedurë përkatëse.Në rast të marrjes së teksteve autoriale dhe videove apo çfarëdo përmbajtje tjetër, në mënyrë të obligueshme nevojitet pëlqim paraprak nga Flaka Media dhe vendosje të linkut që do të çojë deri në web faqen e Flaka Media. Shkrimet nga MGID, nuk janë në menaxhim të redaksisë.
105
SONDAZHI

A e lejon legjislacioni aktual që studentët shqiptarë ta japin provimin e jurisprudencës në gjuhën e tyre amtare?

  • 2,8 miliardë euro në bixhoz: simptomë e një shoqërie në pasiguri – Çfarë flet sociologjia për fenomenin?