Mickoski fton BDI-në në dialog me Bullgarinë – por pa garanci për BE-në

Mbi dy dekada pritje për anëtarësim evropian dhe ende pa një datë konkrete për hapjen e negociatave. Ky është sfondi i përplasjes së fundit në Parlament mes kryeministrit Hristijan Mickoski dhe deputetes së BDI-së, Arbana Pasholli, e cila kërkoi llogari për mungesën e përparimit drejt Bashkimit Evropian.

Pasholli e vuri në pikëpyetje strategjinë e Qeverisë për tejkalimin e kontestit me Bullgarinë, duke kërkuar garanci konkrete nga Brukseli dhe Sofja, si dhe një afat kohor për lëvizjen e radhës. Mickoski, nga ana tjetër, u mbështet te kritikat ndaj qeverisjes së mëparshme LSDM-BDI dhe ofroi përfshirjen e opozitës në dialogun me Bullgarinë, por pa dhënë një datë për zhbllokimin e procesit.

Në këtë përballje politike, kërkesa për përgjegjësi konkrete u përplas me një përgjigje të përqendruar kryesisht te trashëgimia e së kaluarës.

Pasholli rikujtoi se Maqedonia e Veriut e mori statusin e vendit kandidat në vitin 2005, ndërsa konferenca e parë ndërqeveritare me BE-në u mbajt në vitin 2022. Megjithatë, deri në tetor të vitit 2026, vendi ende nuk ka hapur efektivisht grupkapitullin e parë të negociatave.

Sipas saj, as mesazhet e presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe as takimi i ministrit të Jashtëm, Timço Mucunski, me homologen bullgare në Sofje nuk kanë prodhuar përparim konkret.

“Cila është strategjia juaj konkrete për zhbllokimin e negociatave me BE-në? A keni siguruar ndonjë garanci nga institucionet evropiane ose nga pala bullgare?”, pyeti Pasholli, duke kërkuar edhe një afat të qartë për hapin e ardhshëm në procesin negociues.

Por përgjigjja e kryeministrit nuk solli atë që kërkoi deputetja e BDI-së. Mickoski përsëriti se anëtarësimi në BE mbetet objektiv strategjik i vendit, ndërsa përgjegjësinë për gjendjen aktuale ia atribuoi marrëveshjeve dhe vendimeve të qeverisjes së mëparshme.

“BE-ja është qëllimi ynë strategjik dhe nuk kemi lëvizur asnjë milimetër. Ne duam që atë proces ta fillojmë dhe ta vazhdojmë, jo vetëm ta fillojmë”, deklaroi ai.

Kryeministri kritikoi LSDM-në dhe BDI-në për krijimin e pritshmërive që, sipas tij, nuk janë realizuar, duke rikujtuar premtimet për përparim të shpejtë drejt integrimit evropian pas ndryshimit të emrit kushtetues.

Në përpjekje për të hapur një rrugë të përbashkët politike, Mickoski deklaroi se nuk ka kundërshtim që opozita të propozojë përfaqësues për ekipin që do të zhvillojë dialogun me Bullgarinë.

“Në këtë dialog që e udhëheqim me Bullgarinë, nuk kam asnjë problem që ju si opozitë e bashkuar të propozoni përfaqësues që të jenë pjesë e ekipit, i cili do ta udhëheqë atë dialog me Bullgarinë, dhe ne këtë do ta respektojmë”, tha kryeministri.

Megjithatë, ftesa për opozitën nuk u shoqërua me ndonjë garanci të re diplomatike apo me një kalendar konkret të veprimeve.

Një pjesë të përgjigjes së tij, Mickoski ia kushtoi planit të veprimit për pakicat, të cilin e paraqiti si një tjetër çështje që duhet të zgjidhet për vazhdimin e negociatave. Sipas tij, dokumenti është pranuar nga 26 shtete anëtare të BE-së, ndërsa Bullgaria nuk e ka miratuar.

“Edhe nëse nesër vendosni që ta ndryshoni Kushtetutën, në mënyrën që keni vendosur, përsëri kjo nuk do të jetë e mjaftueshme për vazhdimin e bisedimeve, për shkak se duhet të kemi plan aksional të harmonizuar për pakicat”, deklaroi Mickoski.

Qeveria, sipas tij, fillimisht do të angazhohet për harmonizimin e këtij dokumenti, duke përsëritur ftesën që në proces të përfshihet edhe opozita.

Për Pashollin, megjithatë, mungesa e një afati dhe e rezultateve konkrete është dëshmi e dështimit të politikës qeveritare në procesin eurointegrues.

“Është më mirë që të pranoni se në këtë proces keni dështuar. Keni dështuar të kujdeseni për kohezionin social, keni dështuar të ruani marrëdhëniet ndëretnike, keni dështuar të ruani raportet me fqinjët dhe definitivisht keni dështuar që procesin e integrimit evropian ta avanconi”, deklaroi ajo.

Deputetja e BDI-së vlerësoi se mungesa e përparimit ngre pikëpyetje edhe për vullnetin politik të Qeverisë për ta çuar vendin drejt BE-së. Megjithatë, ajo e përshëndeti gatishmërinë e Mickoskit për përfshirjen e opozitës në dialogun me Bullgarinë, duke theksuar se integrimi evropian mbetet një nga prioritetet kryesore të BDI-së.

Përtej përplasjes mes pushtetit dhe opozitës, debati në Parlament nxori në pah një problem që vazhdon të mbetet pa përgjigje: Maqedonia e Veriut ende nuk ka një rrugë të qartë dhe të afatizuar për tejkalimin e ngërçit evropian. Qeveria kërkon rishikimin e qasjes së mëparshme dhe harmonizimin e dokumenteve, ndërsa opozita kërkon rezultate dhe garanci konkrete.

Për momentin, dialogu me Bullgarinë mbetet pa një afat të shpallur publikisht, ndërsa premtimi për përfshirjen e opozitës nuk e zëvendëson nevojën për një strategji të matshme. Në fund, pyetja që mbetet është nëse bashkëpunimi politik do të prodhojë përparim real apo do të shndërrohet në një tjetër debat për përgjegjësitë e së kaluarës.