Afro 700 mijë automjete në vend, 87.9% më të vjetra se shtatë vjet
Botuar nga Flaka
Maqedonia e Veriut përballet me një park automobilistik gjithnjë e më të vjetëruar. Mosha mesatare e automjeteve të regjistruara në vend arrin në 19.4 vjet, duke e vendosur vendin në krye të listës së shteteve të Ballkanit të përfshira në analizën e publikuar nga Al Jazeera Balkans më 23 tetor.
Sipas të dhënave të cituara në analizë, gjatë vitit 2024 në vend kanë qenë të regjistruara afro 700 mijë automjete, pothuajse dyfishi i numrit të vitit 2012, kur ishin rreth 350 mijë. Duke marrë për bazë një popullsi prej rreth 1.83 milionë banorësh, rezulton se në çdo 1.000 banorë ka afërsisht 383 automjete të regjistruara.
Megjithatë, shqetësim nuk paraqet vetëm rritja e numrit të automjeteve, por edhe vjetërsia e tyre. Rreth 87.9 për qind e automjeteve janë më të vjetra se shtatë vjet, ndërsa mosha mesatare në Bashkimin Evropian është 12.7 vjet. Kjo e bën parkun automobilistik të Maqedonisë së Veriut mesatarisht gati shtatë vjet më të vjetër se ai i BE-së.
Vendi lë pas shtetet e rajonit për nga vjetërsia e automjeteve
Të dhënat e përfshira në analizë tregojnë se mosha mesatare e automjeteve në Kosovë është 18 vjet, në Greqi 17.3 vjet, ndërsa në Mal të Zi 17.06 vjet. Në Kroaci, mesatarja është 14.63 vjet, kurse në Slloveni 11.2 vjet.
Situata në Maqedoninë e Veriut ishte më e favorshme gjatë periudhës 2004–2008, kur mosha mesatare e automjeteve ishte 15.4 vjet. Në vitet pasuese, megjithatë, parku automobilistik nuk është rinovuar me ritmin e nevojshëm dhe mosha mesatare ka mbetur në nivele të larta.
Importi i automjeteve të përdorura, një nga faktorët kryesorë
Një nga faktorët që lidhen me këtë gjendje është importi i madh i automjeteve të përdorura nga vendet e Evropës Perëndimore, veçanërisht nga Gjermania dhe Italia. Automjete që dalin gradualisht nga përdorimi në tregjet perëndimore shpesh përfundojnë në vendet e Ballkanit, ku çmimet e makinave të reja janë të papërballueshme për një pjesë të konsiderueshme të qytetarëve.
Problemi është i pranishëm edhe në vende të tjera të rajonit. Në Bosnjë e Hercegovinë, pothuajse 80 për qind e automjeteve janë më të vjetra se dhjetë vjet, ndërsa në Bullgari, sipas të dhënave të mesit të vitit 2024, 75.6 për qind e automjeteve rrugore të regjistruara ishin më të vjetra se 15 vjet.
Standardet evropiane ashpërsohen, ndërsa Ballkani përballet me ndotjen dhe sigurinë
Ndërsa Bashkimi Evropian po ashpërson standardet mjedisore dhe po përgatit rregulla për trajtimin e automjeteve në fund të jetëgjatësisë së tyre, vendet e Ballkanit vazhdojnë të përballen me një park automobilistik të amortizuar.
Sipas vlerësimeve të Komisionit Evropian të cituara në analizë, rreth gjashtë milionë automjete në Evropë arrijnë çdo vit në fund të jetëgjatësisë së përdorimit.
Disa shtete të rajonit kanë vendosur kufizime për importin e kategorive të caktuara të automjeteve të vjetra. Bosnjë e Hercegovina dhe Mali i Zi kanë ndaluar importin e disa automjeteve të vjetra me naftë, ndërsa Serbia, sipas analizës, vazhdon të lejojë importin e makinave më të vjetra se dy dekada.
Vjetërsia e automjeteve në Maqedoninë e Veriut ngre shqetësime për sigurinë në komunikacion, ndotjen e ajrit dhe mundësitë ekonomike të qytetarëve për të blerë makina më të reja. Të dhënat tregojnë një kontrast të dukshëm: numri i automjeteve është rritur ndjeshëm, por rinovimi i parkut automobilistik nuk ka ndjekur të njëjtin ritëm.
Burimi: Al Jazeera Balkans
Botuar nga Flaka
Shkollat po mbyllen, fshatrat po zbrazen: alarmi demografik në Maqedoninë e Veriut
BALLKANI SOT
