Autostrada Kërçovë–Ohër, projekti pa fund: Ndërpritet financimi kinez, shteti hyn në borxh të ri

Pas më shumë se një dekade zvarritjesh, një nga projektet më problematike infrastrukturore në Maqedonia e Veriut përballet me një tjetër goditje. Financimi nga banka kineze Exim Bank of China është ndërprerë, duke detyruar qeverinë të kërkojë zgjidhje të reja për përfundimin e autostradës Kërçovë–Ohër.

Kryeministri Hristijan Mickoski konfirmoi se mjetet e mbetura do të sigurohen përmes huamarrjes nga bankat vendase, duke pranuar se procesi është shoqëruar me vështirësi dhe duke fajësuar qeverinë e kaluar për situatën e krijuar.

Sipas të dhënave, nga 529 milionë euro të planifikuara për projektin, deri më tani janë shpenzuar rreth 478 milionë euro. Ndërprerja e financimit nga pala kineze lidhet me vendimin e mëparshëm të autoriteteve që pjesa e mbetur të mbulohej nga vetë shteti.

Për të shmangur bllokimin total të punimeve, është formuar një sindikatë e bankave vendase, e cila pritet të mbyllë financimin e mbetur. Sipas kryeministrit, ky pritet të jetë “financimi i fundit” që do ta çojë projektin drejt përfundimit.

Megjithatë, autostrada 57 kilometra e gjatë vazhdon të mbetet simbol i dështimeve. Edhe pse kanë kaluar mbi 12 vite nga nisja e saj, vetëm rreth 40 kilometra janë lëshuar në përdorim. Gjatë kësaj kohe, projekti është shoqëruar me rritje të vazhdueshme të kostos, shtyrje të afateve dhe nënshkrimin e tetë anekseve kontraktuale.

Aneksi i fundit, i nënshkruar në mars 2024 me kompaninë Sinohydro, parasheh ndërhyrje shtesë për stabilizimin e rrëshqitjeve të dheut dhe ndërtimin e 14 galerive të reja – një tjetër tregues i problemeve të vazhdueshme në terren.

Përtej aspektit teknik, projekti ka qenë edhe në fokus të drejtësisë përmes rastit Trajektorja, i cili hetonte mënyrën e përzgjedhjes së kompanisë dhe financimin. Megjithatë, rasti përfundoi pa dënime për shkak të vjetërsimit të veprave penale.

Ndërsa qeveria premton mbylljen përfundimtare të financimit dhe përfundimin e projektit, skepticizmi publik mbetet i lartë. Autostrada Kërçovë–Ohër vazhdon të shihet nga shumëkush si një “vrimë e zezë” për buxhetin e shtetit dhe një shembull i qartë i menaxhimit të dobët të investimeve strategjike.