BDI: Tribunali për ish-Jugosllavinë dhe Dhomat e Specializuara të Kosovës nuk janë e njëjta gjë

Bashkimi Demokratik për Integrim (BDI) ka reaguar ndaj deklaratave të partive politike maqedonase lidhur me proceset gjyqësore në Hagë, duke theksuar se Tribunali Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë dhe Dhomat e Specializuara të Kosovës janë dy institucione juridikisht dhe institucionalisht të ndryshme.

Kumtesa:

BDI: Drejtësia nuk mbrohet me manipulime dhe standarde të dyfishta; Tribunali për ish-Jugosllavinë në Hagë dhe Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë nuk janë e njëjta gjë

Me keqardhje i vlerësojmë reagimet e partive politike maqedonase, të cilat me qasjen e tyre bëjnë një gabim serioz duke përpjekur të barazojnë Tribunalin Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë në Hagë me Dhomat e Specializuara të Kosovës.

Këto janë dy institucione juridikisht dhe institucionalisht të ndryshme. Tribunali për ish-Jugosllavinë u themelua në vitin 1993 me Rezolutë nga Këshilli i Sigurimit të Kombeve të Bashkuara si tribunal ndërkombëtar për krimet e kryera në territorin e ish-Jugosllavisë. Pikërisht në atë kuadër u gjykua edhe Ratko Mladiqi dhe të tjerët për të cilin vendimi përfundimtar konfirmoi dënimet për gjenocid, krime kundër njerëzimit dhe shkelje të ligjeve të luftës. Pikërisht kjo Gjykatë e konfirmoi pastërtinë e luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare.

Dhomat e Specializuara të Kosovës janë diçka tjetër: janë institucione të sistemit gjyqësor të Kosovës, të themeluara mbi bazën e një ndryshimi kushtetues dhe ligjit të miratuar nga Kuvendi i Kosovës, me seli të zhvendosur në Hagë. Vetë institucioni përcakton se Dhomat janë të bashkëngjitura me nivelet e sistemit gjyqësor të Kosovës dhe e pasqyrojnë strukturën gjyqësore të Kosovës. Prandaj, nuk mund të përdoret rasti i Tribunalit të OKB-së për ish-Jugosllavinë si argument për të paraqitur çdo vendim të marrë në Hagë si të njëjtë në natyrë dhe në status juridik.

Poashtu, askush nuk ka të drejtë ta zëvendësojë një proces ende të papërfunduar gjyqësor me një verdikt politik. Respektimi i drejtësisë edhe në rastet kur është tjetërsuar dhe sajuar tërësisht, siç është rasti me vendimin e 16 shtatorit të vitit 2026, nuk nënkupton vetëm pranimin mekanik të një vendimi të shkallës së parë, por edhe respektimin e plotë të procedurës, të drejtës së ankesës dhe prezumimit të pafajësisë.

Drejtësia kërkon standarde të njëjta, por edhe saktësi juridike, dhe Hagë nuk do të thotë automatikisht i njëjti tribunal, i njëjti mandat dhe i njëjti status juridik.

Çdo përpjekje për ta politizuar drejtësinë, për të manipuluar faktet apo për të barazuar procese juridikisht të ndryshme vetëm sa i rrit tensionet dhe krijon terren për përplasje të panevojshme ndëretnike, të cilat askujt nuk i shërbejnë.