Bërvenica nxori në pah krizën e kontrollit elektoral të VLEN-it: Një pjesë e votave të strukturave të tij përfunduan te VMRO-DPMNE

Analizë | Flaka

Zgjedhjet e 1 nëntorit në Bërvenicë prodhuan një rezultat që meriton të lexohet përtej fitores së Arkin Jahijit të AKI-së dhe humbjes së ngushtë të Stojançe Radiçevskit të VMRO-DPMNE-së. Pas numërimit të votave, pyetja më interesante politike nuk është vetëm kush fitoi komunën, por çfarë ndodhi me elektoratin e VLEN-it dhe sa ndikim real ka ende ky koalicion mbi votuesit e vet.

Teza që del nga leximi i rezultateve është se VLEN-i nuk arriti ta ruajë kontrollin politik mbi një pjesë të elektoratit të tij. Madje, një pjesë e votuesve që në raundin e parë kishin mbështetur kandidatin e VLEN-it, në raundin e dytë duket se orientuan votën drejt kandidatit të VMRO-DPMNE-së.

Kjo nuk nënkupton se çdo votë shtesë e VMRO-së ka ardhur nga VLEN-i, sepse rezultatet agregate nuk tregojnë se si ka votuar secili qytetar në dy raundet. Por shpërndarja territoriale e votave dhe ndryshimi i numrave krijojnë bazë për një analizë serioze të këtij fenomeni.

Shifrat tregojnë një ndryshim të rëndësishëm

Në raundin e parë, më 18 tetor, rezultati ishte:

Në raundin e dytë, pas mbetjes vetëm të dy kandidatëve, rezultati përfundimtar ishte:

Pra, në raundin e dytë, VMRO-DPMNE fitoi 1.232 vota më shumë sesa në raundin e parë, ndërsa AKI rriti mbështetjen me 2.290 vota. Pjesëmarrja u rrit nga 7.565 në 8.820 votues. KOHA+2

Këtu fillon analiza politike.

Rritja e VMRO-DPMNE-së nuk mund të shpjegohet vetëm me votuesit e rinj që dolën në raundin e dytë. Në garë nuk ishte më kandidati i VLEN-it, por kjo nuk do të thotë se elektorati i tij automatikisht kaloi te AKI-ja. Një pjesë mund të ketë votuar për AKI-në, një pjesë për VMRO-në, ndërsa të tjerë mund të mos kenë votuar fare.

Pikërisht këtu qëndron problemi politik për VLEN-in: koalicioni nuk kishte më mundësi ta orientonte të gjithë elektoratin që në raundin e parë kishte votuar për kandidatin e tij.

Gjeografia e votës dhe sinjali nga vendvotimet shqiptare

Rezultatet sipas vendvotimeve janë veçanërisht interesante. Në Çellopek, nëntë vendvotimet e paraqitura në rezultatet e publikuara japin një epërsi të madhe për AKI-në, por edhe një numër votash për kandidatin e VMRO-së. Në Gurgurnicë, raporti ishte edhe më i theksuar në favor të Jahijit.

Burimi: rezultatet sipas 24 vendvotimeve, të publikuara nga Tetova News, bazuar në të dhënat e KSHZ-së. Tetova News

Këto shifra duhen lexuar me kujdes. Në Gurgurnicë dhe Çellopek, ku dominon elektorati shqiptar, VMRO-DPMNE mori gjithsej 306 vota. Në vendbanimet e tjera të përfshira në tabelë, diferenca mes dy kandidatëve është më e vogël.

Kjo tregon se kandidati i VMRO-së nuk mori mbështetje vetëm në vendbanimet me shumicë maqedonase. Ai siguroi edhe vota në vendvotime me elektorat shqiptar, ndonëse AKI ruajti epërsi të konsiderueshme në shumicën e tyre.

Ky është një element që e bën të arsyeshme pyetjen nëse një pjesë e elektoratit të mëparshëm të VLEN-it zgjodhi Radiçevskin. Megjithatë, rezultatet e vendvotimeve nuk identifikojnë përkatësinë partiake të votuesve individualë dhe nuk provojnë se këto vota kanë ardhur pikërisht nga strukturat e VLEN-it.

VMRO-DPMNE: Rritje e votave, por edhe një akuzë ndaj VLEN-it

Reagimi i VMRO-DPMNE-së pas humbjes është po aq domethënës sa vetë rezultati. Kryeministri dhe kryetari i kësaj partie, Hristijan Mickoski, e përshkroi garën si një përballje ku VMRO-DPMNE ishte “e vetme kundër të gjithëve”.

Ai pretendoi se kundërshtarët kishin përdorur mbështetjen demografike, kartën kombëtare dhe, siç u shpreh, ndonjë “kalë trojan” për të devijuar votat.

Mickoski veçanërisht u përqendrua te rritja e votave të partisë së tij, nga rreth 3.000 në raundin e parë në rreth 4.200 në të dytin, duke pretenduar se krahasuar me zgjedhjet parlamentare VMRO-DPMNE kishte fituar edhe 1.300 vota më shumë. Nistori+1

Ndërkaq, zëdhënësi i VMRO-DPMNE-së, Valentin Manasievski, shkoi edhe më tej. Ai pretendoi se AKI kishte përfituar mbështetje të drejtpërdrejtë ose të tërthortë nga LSDM-ja, Levica dhe VLEN-i. Sipas tij, VLEN-i humbi mundësinë për të dëshmuar një qasje të ndryshme politike nga BDI-ja. Këto janë pretendime të partisë dhe jo fakte të provuara për marrëveshje apo koordinim elektoral. TS

Këtu paraqitet një paradoks politik: VMRO-DPMNE, ndonëse ishte në garë me një kandidat shqiptar të mbështetur nga AKI, arriti të marrë vota edhe në vendvotime me shumicë shqiptare, ndërsa njëkohësisht e akuzoi kundërshtarin për mobilizim etnik.

VLEN: Nga rezultati zgjedhor te debati për Levicën

Reagimi i VLEN-it është interesant edhe për atë që nuk përmban.

Në vend që të merret drejtpërdrejt me humbjen e kandidatit të vet në raundin e parë dhe me faktin se një pjesë e votuesve nuk ndoqën orientimin e koalicionit, VLEN e zhvendosi debatin te pronësia mbi votën dhe te bashkëpunimi me LSDM-në dhe Levicën.

“Askush nuk i kontrollon votat dhe nuk mund të pretendojë pronësinë mbi to. Votat u përkasin qytetarëve”, deklaroi VLEN.

Por fjalia që e përmbledh më së miri pozicionimin politik të koalicionit është: “Aty ku është Levica, nuk janë shqiptarët!”

Kjo deklaratë e zhvendos vëmendjen nga një çështje konkrete elektorale – pse votuesit nuk e ndoqën kandidatin e VLEN-it – drejt një debati më të gjerë mbi identitetin politik dhe bashkëpunimin ndëretnik.

Edhe një detaj tjetër meriton vëmendje: VLEN i vlerësoi zgjedhjet si të lira dhe demokratike, por nuk e përmendi dhe nuk e uroi drejtpërdrejt fituesin Arkin Jahiji. Këtë e ka vënë në pah edhe KOHA në analizën e reagimit të koalicionit. KOHA+1

Humbja e kontrollit mbi elektoratin është më e rëndësishme se humbja e kandidatit

Në Bërvenicë, VLEN nuk humbi vetëm garën për kryetar komune në raundin e parë. Ai u përball edhe me një test të rëndësishëm të ndikimit të tij elektoral.

Në raundin e parë, koalicioni arriti të mobilizojë 1.529 votues për kandidatin Jakup Huseini. Në raundin e dytë, këta votues nuk kishin më një kandidat të vetin. Ata duhej të vendosnin nëse do të mbështesnin AKI-në, VMRO-DPMNE-në apo të mos merrnin pjesë fare në votim.

Në këtë pikë, struktura politike e VLEN-it nuk arriti të dëshmojë se kishte aftësi për ta orientuar elektoratin sipas interesit të koalicionit. Përkundrazi, rezultati tregon se votuesit shqiptarë nuk e trajtuan udhëzimin e mundshëm partiak si detyrim.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme për një koalicion që është pjesë e Qeverisë dhe që mbështetjen politike e ndërton edhe mbi pretendimin se përfaqëson një pjesë të konsiderueshme të elektoratit shqiptar.

Në anën tjetër, për VMRO-DPMNE-në, Bërvenica ishte dëshmi se mund të sigurojë mbështetje edhe jashtë bazës së saj tradicionale, përfshirë një pjesë të votuesve në vendbanimet shqiptare. Por kjo mbështetje nuk mjaftoi për fitore.

Përfundim: Vota shqiptare nuk është më e orientueshme me direktiva politike

Bërvenica nxori në pah një realitet që partitë shqiptare duhet ta marrin seriozisht: votuesi nuk është domosdoshmërisht i lidhur me strukturën që e ka mbështetur në zgjedhjet paraprake.

Teza se një pjesë e strukturave të ngushta të VLEN-it orientuan votën drejt VMRO-DPMNE-së është një interpretim politik i mundshëm, i mbështetur në rritjen e votave të VMRO-së dhe shpërndarjen e tyre territoriale, por jo një përfundim që mund të provohet vetëm nga rezultatet agregate.

Megjithatë, mesazhi elektoral është i qartë: VLEN nuk arriti të dëshmojë se mund ta transferojë në mënyrë të organizuar mbështetjen e vet te një kandidat tjetër. Kjo e bën humbjen në Bërvenicë më shumë sesa një disfatë lokale.

Për Mickoskin, rritja e votave është argument për zgjerimin e ndikimit të VMRO-DPMNE-së. Për VLEN-in, autonomia e votuesve është shpjegimi që ofron për rezultatin. Ndërsa për AKI-në, fitorja me 265 vota diferencë dëshmon se mobilizimi i elektoratit shqiptar, i kombinuar me mbështetjen e votuesve të tjerë, ishte i mjaftueshëm për të fituar komunën.

Por pyetja që mbetet për VLEN-in është më e vështirë se vetë humbja: nëse nuk mund ta orientojë elektoratin e vet në një garë lokale, sa është realisht pesha e strukturave të tij dhe sa prej mbështetjes që pretendon është besnikëri politike, e sa thjesht votë e përkohshme?

Analizë e redaksisë – Flaka. Të dhënat e vendvotimeve janë preliminare sipas publikimit të KSHZ-së; interpretimet mbi lëvizjen e votave janë analiza, jo identifikim individual i votuesve.

8

„Duke pasur parasysh protestat në shtetet e rajonit dhe të botës, a mendoni se edhe Maqedonia e Veriut do të përfshihet në këtë valë të protestave sociale?“

Po, është koha.

7

Jo, nuk mendoj.

1

Nuk ka arsye për të protestuar.

0