Lotaria Shtetërore – 77 BITS: Humbje prej 276 mijë eurosh, tenderë problematikë dhe mungesë kontrolli mbi paratë

Gazeta Flaka

Raporti i Entit Shtetëror të Revizionit për vitin 2024 nxjerr në pah një varg parregullsish në funksionimin e kompanisë së përbashkët mes Lotarisë Shtetërore dhe partnerit privat 77 BITS. Mendim i pafavorshëm për pasqyrat financiare dhe ligjshmërinë e veprimtarisë, mungesë dokumentacioni për miliona denarë shpenzime, pagesa të diskutueshme për marketing, avokatë dhe udhëtime, si dhe një humbje prej 16,99 milionë denarësh.

Raporti përfundimtar i Entit Shtetëror të Revizionit për shoqërinë „Lotaria Shtetërore – 77 BITS“ DOO Bitola nuk është thjesht një dokument teknik që evidenton disa mangësi administrative. Ai paraqet një pasqyrë shqetësuese të mënyrës se si është menaxhuar një kompani që u krijua për të operuar në tregun e lojërave të fatit në internet, me pjesëmarrjen shumicë të një institucioni shtetëror.

Përfundimi më i rëndësishëm i revizorëve është i qartë: pasqyrat financiare për vitin 2024 nuk e paraqesin në mënyrë të vërtetë dhe objektive gjendjen financiare të kompanisë, ndërsa aktivitetet dhe transaksionet e saj nuk janë në përputhje me legjislacionin dhe politikat përkatëse.

Ky është një mendim i pafavorshëm në dy dimensione: financiar dhe ligjor. Për një kompani ku 51 për qind e pronësisë i takon Lotarisë Shtetërore, ndërsa 49 për qind partnerit privat 77 BITS BSC nga Manastiri, një konstatim i tillë ngre pikëpyetje serioze për cilësinë e mbikëqyrjes shtetërore dhe përgjegjësinë e strukturave drejtuese.

Një kompani me pronësi shtetërore që regjistroi humbje

Shoqëria u themelua më 29 dhjetor 2023, përmes një marrëveshjeje ndërmjet Lotarisë Shtetërore dhe kompanisë private 77 BITS BSC. Vlera e përgjithshme e investimit të paraparë ishte 4,43 milionë euro.

Kontributi i Lotarisë Shtetërore, prej 51 për qind, ishte jomonetar dhe përbëhej nga e drejta për organizimin e lojërave të fatit në internet në territorin e vendit, e vlerësuar në rreth 2,26 milionë euro. Partneri privat duhej të kontribuonte me rreth 2,17 milionë euro në para, të ndara në tri këste.

Por, që në strukturën themeluese, revizorët konstatojnë mospërputhje ndërmjet marrëveshjes për investim të përbashkët dhe marrëveshjes së themelimit të kompanisë lidhur me shumën e kontributit monetar.

Kjo nuk është një çështje thjesht formale. Kur një kompani themelohet mbi bazën e një partneriteti publik-privat, saktësia e kontributeve, detyrimeve dhe të drejtave të secilit ortak është themeli i transparencës dhe i përgjegjësisë financiare.

Më shqetësues është fakti se kompania e përfundoi vitin 2024 me humbje prej 16,99 milionë denarësh, apo afërsisht 276 mijë eurosh. Pavarësisht humbjes, Kuvendi i Ortakëve nuk kishte marrë vendim për mbulimin e saj, siç kërkohet nga dispozitat ligjore dhe marrëveshja e themelimit.

Pra, kompania vazhdoi aktivitetin, ndërkohë që një nga çështjet themelore të gjendjes së saj financiare mbeti pa zgjidhje institucionale.

1,3 milionë euro për marketing – ku përfunduan shërbimet?

Një nga kapitujt më domethënës të raportit lidhet me prokurimet publike dhe shpenzimet për promovim, propagandë dhe materiale reklamuese.

Sipas revizionit, kompania kishte paraparë një procedurë me marrëveshje kornizë në vlerë të vlerësuar prej 80,78 milionë denarësh, përkatësisht rreth 1,31 milionë euro.

Por kjo procedurë ishte përballur me ndërhyrje të institucioneve kompetente. Byroja e Prokurimeve Publike, përmes kontrollit administrativ, kishte konstatuar parregullsi dhe kishte kërkuar anulimin e procedurës. Edhe Komisioni Shtetëror për Ankesa në Prokurimet Publike e kishte obliguar kompaninë të vepronte sipas udhëzimeve të kontrollit.

Megjithatë, kompania zhvilloi një procedurë tjetër, me të njëjtat kritere dhe me përzgjedhjen e të njëjtit operator ekonomik, këtë herë me vlerë të vlerësuar prej 5,08 milionë denarësh.

Revizioni konstaton se kriteret e cilësisë nuk ishin përcaktuar me elemente të qarta, objektive dhe të matshme. Po ashtu, specifikimi teknik nuk përmbante përshkrim të mjaftueshëm të shërbimeve, sasive dhe çmimeve për njësi.

Revizorët e cilësojnë këtë veprim si mosrespektim thelbësor të efektit juridik të vendimit për anulimin e procedurës së parë dhe si shmangie të sistemit të mbrojtjes juridike në prokurimet publike.

Por problemi nuk përfundon te mënyra e përzgjedhjes së operatorit.

Në nëntor 2024 janë regjistruar shpenzime prej 5,08 milionë denarësh, të paguara në tërësi. Për shërbime marketingu në vlerë prej 4,011 milionë denarësh, revizionit nuk i janë prezantuar raporte, specifikime, procesverbale apo dokumente të tjera që do të dëshmonin se shërbimet e faturuara ishin kërkuar dhe realizuar në tërësi.

Për këtë arsye, revizorët nuk kanë mundur të konfirmojnë nëse paratë janë shpenzuar realisht dhe në mënyrë racionale për qëllimin e deklaruar.

Këtu qëndron një nga pyetjet më të rëndësishme të raportit: si mund të paguhen shërbime promocionale në vlera të konsiderueshme pa dokumentacion që dëshmon se çfarë është porositur, çfarë është realizuar dhe çfarë konkretisht ka marrë kompania në këmbim të parave?

Pagesa për avokatë pa dëshmi të mjaftueshme për punën

Një tjetër kapitull problematik janë shpenzimet për shërbime juridike dhe avokatore.

Gjatë vitit 2024, kompania ka paguar gjithsej 1,2 milionë denarë për këto shërbime. Kontratat parashikonin kompensim mujor prej 100 mijë denarësh, ndërsa për angazhim shtesë pagesa bëhej përmes faturave.

Megjithatë, revizorët konstatuan se kontratat nuk përcaktonin qartë llojin dhe vëllimin e shërbimeve, afatet, përgjegjësitë dhe sanksionet eventuale.

Pagesat mujore kryheshin pa specifikime apo raporte mujore për punën e realizuar. Gjatë revizionit u dorëzuan raporte të përgjithshme për aktivitetet e kryera gjatë gjithë vitit, por pa përshkrim konkret të veprimeve, datave dhe vëllimit të angazhimit.

Kjo krijon një problem thelbësor të llogaridhënies: kompania ka paguar shërbime juridike, por dokumentacioni nuk mundëson verifikimin e plotë të punës për të cilën janë paguar paratë.

1,75 milionë denarë më shumë për anëtarët e Bordit Mbikëqyrës

Revizioni ka konstatuar edhe parregullsi në pagesat për kryetarin dhe anëtarët e Bordit Mbikëqyrës.

Për këtë qëllim, kompania kishte regjistruar shpenzime neto prej 2,205 milionë denarësh. Sipas raportit, kompensimet e paguara kanë qenë për 1,753 milionë denarë më të larta se shumat e përcaktuara në dokumentin përkatës të Qeverisë.

Për më tepër, revizorëve nuk u janë prezantuar dëshmi se Bordi Mbikëqyrës kishte shqyrtuar llogarinë vjetore dhe pasqyrat financiare, si dhe se e kishte informuar Kuvendin e Ortakëve për rezultatet e kontrollit.

Raporti evidenton edhe një situatë tjetër: administratori kishte ndërprerë pagesën e kompensimeve për tre anëtarë të Bordit të emëruar me propozim të Lotarisë Shtetërore, pa nxjerrë akt me shkrim dhe pa njoftuar institucionet përkatëse.

Kjo ngre një pyetje të drejtpërdrejtë për funksionimin real të organit që duhej të mbikëqyrte menaxhimin e kompanisë. Nëse Bordi Mbikëqyrës nuk dokumenton ushtrimin e kompetencave të tij, ndërsa kompensimet e anëtarëve tejkalojnë kufijtë e përcaktuar, atëherë vetë mekanizmi i kontrollit humb një pjesë të rëndësishme të kuptimit të tij.

Shpenzime udhëtimi prej 300 mijë denarësh pa dokumentacion mbështetës

Një tjetër konstatim lidhet me 300 mijë denarë të paguar për shpenzime udhëtimi dhe mëditje, të transferuara në llogarinë e administratorit në nëntor 2024.

Revizorët nuk kanë marrë dokumentacion të rregullt dhe të besueshëm që do të dëshmonte se shpenzimet ishin reale dhe të justifikuara.

Mungonin vendimet për udhëtimet zyrtare, ftesat dhe agjendat e organizatorëve, dëshmitë për transportin, akomodimin dhe ushqimin, si dhe raportet për udhëtimet e realizuara.

Në raport theksohet se kjo situatë paraqet pagesa të pajustifikuara dhe ngre dyshime për keqpërdorim të mjeteve publike.

Ky formulim duhet lexuar me saktësi: revizioni nuk shpall fajësi penale, por konstaton mungesë të dëshmive që do të justifikonin pagesat dhe kërkon rishqyrtimin e tyre, përfshirë kthimin e mjeteve që mund të jenë paguar në mënyrë të paligjshme.

Një kompani me kontroll të dobët të brendshëm

Ndoshta konstatimi më domethënës, që i lidh të gjitha këto parregullsi, është gjendja e kontrollit të brendshëm.

Revizorët kanë konstatuar se kompania nuk kishte procedura të shkruara për kontrollin e brendshëm, nuk kishte ndarje të mjaftueshme të detyrave dhe përgjegjësive dhe nuk kishte vendosur kontrolle paraprake dhe përfundimtare.

Gjithashtu, deri në momentin e kryerjes së revizionit, i vetmi i punësuar në kompani ishte administratori, me të cilin ishte lidhur kontratë menaxheriale.

Në këto rrethana, lind pyetja se si një kompani që menaxhon një aktivitet të ndjeshëm si lojërat e fatit në internet, me investim të deklaruar prej miliona eurosh, ka funksionuar pa një sistem të konsoliduar të kontrollit, ndarjes së përgjegjësive dhe mbikëqyrjes.

Këto mangësi nuk janë të izoluara. Ato krijojnë terren për vendimmarrje pa kontroll të mjaftueshëm, pagesa pa dokumentacion të plotë dhe vështirësi në përcaktimin e përgjegjësisë institucionale.

Kontrata afatgjata dhe mungesa e rregullave shtetërore

Raporti evidenton edhe probleme në procedurën për sigurimin e softuerit dhe platformës online me përmbajtje lojërash.

Në këtë proces, revizorët kanë vërejtur mangësi në përcaktimin e kritereve të tenderit, përfshirë edhe periudhën e paraparë prej së paku 15 vjetësh për kontratën e qirasë së softuerit dhe platformës online.

Revizioni nuk i ka pranuar vërejtjet e kompanisë për këtë konstatim, pasi nuk janë paraqitur dëshmi shtesë që do të ndryshonin përfundimin.

Një dimension tjetër është përgjegjësia e Ministrisë së Financave. Sipas raportit, mungonin aktet nënligjore që duhej të përcaktonin standardet teknike, kushtet e sigurisë dhe mënyrën e lidhjes së sistemeve me Drejtorinë e të Ardhurave Publike.

Në mungesë të këtyre rregullave, vetë kompania kishte miratuar një rregullore të brendshme për procedurat e bashkëpunimit dhe sigurimin e platformës.

Kjo situatë ngre një çështje më të gjerë institucionale: si mund të mbikëqyret në mënyrë efektive një treg i ndjeshëm, kur vetë institucionet përgjegjëse nuk kanë përfunduar hartimin e rregullave që duhet ta garantojnë kontrollin, sigurinë dhe mbrojtjen e pjesëmarrësve?

Ironia e një projekti që mund të përfundonte para se të konsolidohej

Një nga kontradiktat më të mëdha të këtij projekti qëndron te vazhdimësia e tij.

Në shtator 2024, Qeveria kishte miratuar vendim për fillimin e procedurës për ndërprerjen e shoqërive tregtare që organizonin lojëra të fatit në internet. Lotaria Shtetërore kishte ngritur padi në dhjetor 2024 për ndërprerjen e kompanisë, ndërsa procedura gjyqësore ishte ende në zhvillim në kohën e raportit.

Megjithatë, gjatë kësaj periudhe, „Lotaria Shtetërore – 77 BITS“ kishte vazhduar aktivitetin dhe kishte krijuar shpenzime, duke përfunduar vitin me humbje.

Revizori evidenton gjithashtu indikacione për zhvlerësimin e një prej aseteve kryesore jomateriale të kompanisë: të drejtës për organizimin e lojërave të fatit në internet.

Pra, përveç humbjes financiare, ekzistonte edhe rreziku që një pjesë e rëndësishme e vlerës së regjistruar të kompanisë të mos mund të realizohej më.

Ky është një problem që shkon përtej kontabilitetit. Ai prek vetë logjikën e investimit: si u vendos të krijohej një partneritet me vlerë miliona euro, nëse më pas institucionet shtetërore ndërmorën hapa për ndërprerjen e tij?

Përfundim: kush mban përgjegjësi për dështimin e kontrollit?

Raporti i Entit Shtetëror të Revizionit nuk paraqet vetëm një listë gabimesh në administrimin e një kompanie. Ai evidenton një model funksionimi ku dokumentacioni, prokurimet, pagesat, mbikëqyrja dhe kontrolli i brendshëm kanë shfaqur mangësi serioze.

Për një kompani me 51 për qind pronësi të Lotarisë Shtetërore, përgjegjësia nuk mund të kufizohet vetëm te administratori apo te personat që kanë nënshkruar dokumentet. Ajo duhet të shqyrtohet edhe në nivelin e organeve drejtuese dhe mbikëqyrëse, si dhe të institucionit shtetëror që ka hyrë në këtë partneritet.

Mendimi i pafavorshëm i revizorit kërkon më shumë sesa një reagim formal dhe një premtim për përmirësim. Kërkon verifikim të çdo pagese të kontestuar, përcaktim të përgjegjësive, transparencë për kontributet e ortakëve dhe sqarim të fatit të investimit.

Deri atëherë, mbetet e hapur pyetja themelore: si është e mundur që një kompani e themeluar me pjesëmarrjen shumicë të shtetit, për një veprimtari që duhej të ishte burim i të ardhurave, të përfundojë në humbje, me shpenzime të pambështetura me dokumentacion dhe me një sistem kontrolli që revizori e vlerëson si të pamjaftueshëm?

Kjo nuk është vetëm çështje e një kompanie. Është çështje e përgjegjësisë për mënyrën se si menaxhohen paratë dhe interesat publike.

Të dhënat kryesore për grafikën shoqëruese

Vërejtje redaksionale: Analiza dallon konstatimet e revizorit nga interpretimi gazetaresk. Mungesa e dokumentacionit, pagesat e kontestuara dhe mendimi i pafavorshëm nuk janë vetvetiu dëshmi e një vepre penale. Përpara publikimit do të ishte me rëndësi të kërkohet edhe qëndrimi i Lotarisë Shtetërore, administratorit dhe partnerit privat 77 BITS.

Propozimi im për titull alternativ, më investigativ:

• „77 BITS“: miliona euro investim, humbje dhe kontroll i dobët mbi paratë
• Revizioni zbulon dobësi serioze në kompaninë e përbashkët të Lotarisë Shtetërore
• Marketing, avokatë dhe udhëtime: çfarë zbuloi revizioni në „77 BITS“?
• Partneriteti i Lotarisë me 77 BITS nën lupën e revizorit: mendim i pafavorshëm dhe humbje financiare

Burimi: Raporti përfundimtar i Entit Shtetëror të Revizionit, nr. 19-512/7, datë 29 korrik 2026, për vitin 2024. Gazeta Flaka

1

„Duke pasur parasysh protestat në shtetet e rajonit dhe të botës, a mendoni se edhe Maqedonia e Veriut do të përfshihet në këtë valë të protestave sociale?“

Po, është koha.

1

Jo, nuk mendoj.

0

Nuk ka arsye për të protestuar.

0