Kulti i Bletës

Shkruan: Memedali Jusufi

Bleta mbetet një nga krijesat e pakta që i ka mbijetuar kohës pa ndryshuar formë për rreth 30 milionë vjet, duke mbetur një rojtare e palëkundur e sekreteve të natyrës Bleta konsiderohet një insekt i jashtëzakonshëm dhe simbol i fuqishëm në mitologji, duke përfaqësuar pastërtinë, ringjalljen, pavdekësinë dhe punën e palodhur ” Në dimensionin mistik të Islamit, ekzistonte një vëllazëri sekrete e quajtur Sarmoung (ose Sarman), që do të thotë “Bleta”.

Anëtarët e shihnin veten si bletë që mblidhnin “mjaltin” e urtësisë së vjetër për ta ruajtur për brezat e ardhshëm Në shumë kultura bleta shihet si një krijesë që lidh botën e të gjallëve me atë hyjnore. Sipas punimit mbi Kultin e bletës në mitologji, ajo përdoret gjithmonë në sensin pozitiv. Për shkak të ciklit të tyre të jetës dhe mënyrës se si “zhduken” gjatë dimrit për t’u rishfaqur në pranverë, bletët janë bërë simbole të mbijetesës dhe ringjalljes.

Sipas studiuesit Mark Tirta në librin Mitologjia ndër shqiptarë, bleta gëzon një respekt të veçantë. Ekzistojnë rite të caktuara, si larja e bletarëve përpara vjeljes së mjaltit, duke besuar se papastërtia mund të bëjë që bletët të mos prodhojnë më. Në mitologjinë shqiptare, bleta konsiderohet aq e shenjtë sa për të nuk thuhet “ngordhi” por “vdiq”, një term që përdoret vetëm për qeniet njerëzore. Shumë tradita ballkanike besojnë se bleta mund të jetë një formë e shpirtit që udhëton midis botëve. Në mitologjinë greke, bletët lidhen me Zeusin (i cili u ushqye me mjaltë si foshnjë) dhe me perëndeshën Artemis. Mjalti shpesh quhej “nektari i perëndive”.

Misteri i bletëve qëndron në lidhjen e tyre unike me shpirtin njerëzor dhe botën e padukshme, një besim që ka mbijetuar për mijëra vite në kultura të ndryshme. Në Greqinë e lashtë, priftëreshat e famshme të Orakullit të Delfit quheshin “Melissae” (Bletët). Besohej se ato e merrnin fuqinë e profecisë përmes mjaltit dhe vibruan si bletët për të rënë në trans. Ne mitologjine egjiptiane bleta simbolizonte pavdeksine. Mjalti njihet si e vetmja ushqim që nuk prishet kurrë. Arkeologët kanë gjetur mjaltë 3,000-vjeçar në varret egjiptiane (si ai i Tutankhamunit) që ishte ende i ngrënshëm. Kjo veti e ka bërë bletën simbol të pavdekësisë dhe jetës pas vdekjes.

Për shkak të natyrës së tyre misterioze, ekzistonte besimi se bletët mund të “ndjenin” karakterin e njeriut. Bletarët duhet të ishin të pastër (të laheshin) përpara se t’u afroheshin, përndryshe bletët do të largoheshin ose do të vdisnin nga “fyerja”. : Në traditat kelte, bletët shiheshin si krijesa që mund të kalonin kufirin mes botës sonë dhe asaj të shpirtrave. Një traditë e vjetër europiane ishte “t’i tregoje bletëve” (telling the bees) – familjarët duhet të informonin bletët për çdo lindje apo vdekje në shtëpi, përndryshe ato do të iknin nga zgjoi. Misteri i bletëve shtrihet përtej miteve të thjeshta, duke u futur në fushën e gjeometrisë së shenjtë, alkimisë dhe sekreteve të lashta të njerëzimit. Bletët ndërtojnë hojet e tyre në formë heksagonale (me gjashtë anë), e cila konsiderohet një nga format më efiçente dhe mistike në gjeometrinë e shenjtë. Numri gjashtë lidhet me planetin Venus dhe dashurinë hyjnore, duke e bërë kosheren një model të harmonisë universale.

Alkimia e Mjaltit: Alkimistët e shihnin bletën si një simbol të “shndërrimit të madh”. Ashtu si bleta mbledh nektarin e thjeshtë nga lulet e ndryshme dhe e transformon atë në “arin e lëngshëm” (mjaltin), njeriu duhet të mbledhë përvojat e jetës për t’i shndërruar ato në urtësi shpirtërore. Misteret e Efesit dhe “Esenët”: Në Tempullin e Artemidës në Efes, priftëreshat njiheshin si Melissae (Bletët), ndërsa priftërinjtë që shërbenin aty quheshin “Esenë” (që do të thotë “mbretërit e bletëve”). Këto shkolla misteresh besonin se bletët ishin mishërimi i një “shpirti grupor” shpirtëror që punonte në unitet të plotë. Bleta dhe “Vibrimi” i Shenjtë: Besohet se gumëzhima e bletëve nuk është thjesht zhurmë krahësh, por një frekuencë vibrimi që shëron dhe ngre vetëdijen. Shamanët e lashtë përdornin imitimin e kësaj gumëzhime për të hyrë në gjendje transi dhe për të zgjidhur probleme shpirtërore.

Sufizmi dhe Vëllazëria “Sarmoung”: Në dimensionin mistik të Islamit, ekzistonte një vëllazëri sekrete e quajtur Sarmoung (ose Sarman), që do të thotë “Bleta”. Anëtarët e shihnin veten si bletë që mblidhnin “mjaltin” e urtësisë së vjetër për ta ruajtur për brezat e ardhshëm. Lindja e mrekullueshme: Një mister i vjetër sugjeronte se bletët nuk riprodhoheshin si kafshët e tjera, por përmes një procesi hyjnor (partenogjenezë), gjë që i bëri ato simbole të pastërtisë dhe dëlirësisë në artin e krishterë dhe antik