Poezia, poema dhe ritmet e jetës

Nga Memedali Jusufi

Mos ulëri! Dëgjomë pak edhe mua,
s’jam tregtar që fjalën dredh,
sepse m’u kthye mbrapa e m’u rëndua
kjo koka ime leshraverdhë.

Poezia konsiderohet më shumë se mrekulli, sepse ajo shërben si një urë direkte mes shpirtit njerëzor dhe përjetimeve emocionale, duke kapërcyer kufijtë e reales përmes vargut, strukturës dhe figuracionit. Ajo shndërron dhimbjen, mallin dhe jetën në art të gjallë, duke u shfaqur si një “mrekulli më vete” që përjetëson ndjenjat.

S’gjej dashuri në fshat, as në qytet,
e unë si mund ta mbart, ta hedh në lak?
Pa do lëshoj një mjekër, po, vërtet,
dhe do marr zvarrë Rusinë si endacak.
Do t’i harroj me libra e poezi,
supit një torbë prej leshi do të hedh,
pse erë e fushës, ndoshta, kush e di,
çdo endacaku këngë i thur mbi ledh.

Poema shërben si një urë që lidh shpirtin njerëzor me universin, duke e shndërruar ndjenjën e papërshkrueshme në fjalë që marrin jetë dhe flasin vetë. Ajo shkon përtej çasteve të zakonshme të mrekullueshme, duke zbutur zemrën pas ashpërsisë dhe duke kthyer dhimbjen në forcë krijuese.

Një labirint rrugicash me kalldrëm, shtëpi guri dhe sheshe antike që ruajnë frymën e shekujve. Muret e lashta që rrethojnë qytetin janë ndër më të mirat në Evropë.

Atraktiviteti më i madh i jetës qëndron te ndjenjat dhe përjetimet që mbeten gjatë në memorie, dhe jo te objektet materiale që i zë pluhuri. Ndjesia e të qenit në rregull me veten, pa zhurmë mendimesh dhe pa pendesa — kjo është bukuri që rrezaton jashtë.

Kotorri, Budva, Ulqini, Selaniku, Prizreni, Shkodra…
Heshtja e maleve, zhurma e valëve të detit, aroma e tokës pas shiut — këto janë forma të pastra të atraktivitetit që na kthejnë te rrënjët.

Ajo shkëndija që ndjen kur dëgjon një melodi të bukur, lexon një varg që të prek, ose sheh një vepër arti që të bën të mendohesh…
Ajo qetësi që ndjen pasi ke kaluar një periudhë të vështirë dhe kupton se ke mbijetuar dhe je bërë më i fortë. Bukuria e të mos diturit se çfarë na pret, por të pasurit e shpresës dhe kurajës për të ecur përpara.

Lavdi nuk dua më, e marrtë e mira,
veç të dëgjoj stuhinë kur turfullon,
se pa këto të shkreta marrëzira,
më thuaj: – jetën vallë si e kalon?!

1922
Shqipëroi: Arqile Garo