Georgievski sfidon historinë e Jugosllavisë: “Edhe partizanët kryen masakra”

Ish-kryeministri maqedonas Ljubço Georgievski ka rikthyer në vëmendje një prej temave më të debatueshme të historisë së Luftës së Dytë Botërore në hapësirën e ish-Jugosllavisë: krimet e kryera nga njësitë partizane dhe mënyrën se si ato janë trajtuar në historiografinë zyrtare.

Sipas Georgievskit, për dekada të tëra brezat janë edukuar me një version të historisë ku partizanët paraqiteshin kryesisht si forca antifashiste, ndërsa krimet u atribuoheshin forcave kundërshtare, veçanërisht çetnikëve.

Ai argumenton se realiteti në terren gjatë viteve 1942–1943 ishte shumë më kompleks dhe i përgjakshëm.

“Edhe partizanët, gjatë viteve 1942-1943, kryenin masakra masive në Mal të Zi dhe në Bosnjë”, deklaron Georgievski.

Ai i referohet të ashtuquajturit “devijim majtist”, term që përdoret në historiografinë jugosllave për fushatat revolucionare dhe represive të forcave komuniste, veçanërisht ndaj kundërshtarëve politikë dhe shtresave të konsideruara si pengesë për revolucionin.

Georgievski përmend veçanërisht Bosnjën dhe Hercegovinën, duke e përshkruar atë si një nga hapësirat ku gjatë Luftës së Dytë Botërore u zhvilluan përplasje të shumanshme mes kroatëve, myslimanëve boshnjakë, serbëve, partizanëve dhe formacioneve të tjera të armatosura.

Por kritika e tij nuk ndalet vetëm te krimet. Ish-kryeministri vë në pikëpyetje edhe mënyrën se si janë paraqitur ofensivat e Titos dhe Shtabit të Përgjithshëm, duke pretenduar se pas narrativës së fitoreve ushtarake janë fshehur humbje të mëdha të forcave partizane.

Deklaratat e Georgievskit prekin kështu një debat më të gjerë: a është historia e Jugosllavisë shkruar vetëm nga këndvështrimi i fitimtarëve?

Megjithatë, pretendimet e tilla janë pjesë e një debati historik të ndjeshëm dhe kërkojnë verifikim të veçantë për secilin rast, pasi përgjegjësia për krimet gjatë Luftës së Dytë Botërore në Jugosllavi ishte e shpërndarë ndërmjet shumë formacioneve dhe ndryshonte sipas periudhës dhe territorit.

Një histori me heronj dhe kriminelë të qartë duket shumë më e thjeshtë. Por historia e vërtetë e Jugosllavisë ishte dukshëm më e komplikuar. Gazeta Flaka