Maqedonisë i nevojiten 6.4 miliardë dollarë për të shmangur dëmet nga ndryshimet klimatike

Vendit do t’i nevojiten gjithsej 6.4 miliardë dollarë në dekadën e ardhshme për të forcuar rezistencën ndaj ndryshimeve klimatike, për mbrojtjen efektive të njerëzve dhe pronës. Çdo dollar i këtyre investimeve tani do të sjellë dy deri në dhjetëfishin e kthimit në të ardhmen nëpërmjet humbjeve të shmangura dhe përfitimeve ekonomike, përcjell FLAKA.

Maqedonia mund të bëhet një vend me emetim neto zero nëse investon 5.6 miliardë dollarë deri në vitin 2050 në dekarbonizimin e energjisë, industrinë e transportit dhe sektorin e ndërtimit. Por këto janë shifra të mëdha dhe vetëm qeveritë nuk do të mund t’i arrijnë, kështu që 85 për qind e dekarbonizimit mund të vijë nga sektori privat, tha sot drejtori i Zyrës së Bankës Botërore për Kosovën dhe Maqedoninë e Veriut, Massimiliano Paolucci, duke prezantuar një pjesë të Raport mbi ndryshimet klimatike dhe zhvillimin e vendit (CCDR).

Sipas Raportit, në mungesë të investimeve për përshtatje, për shkak të ndryshimeve klimatike, Maqedonia e Veriut mund të përballet me dëme ekonomike deri në katër për qind të produktit të brendshëm bruto (PBB) deri në vitin 2050.

• Me tranzicionin “të gjelbër”, rreth 66,000 punëtorë në Maqedoninë e Veriut do të jenë në rrezikun më të madh të humbjes së vendeve të punës dhe do të duhet të ndryshojnë profesionin e tyre. Për t’iu përgjigjur këtyre kërkesave të reja, vendi duhet të përshtatë sistemin arsimor dhe mekanizmat e mbrojtjes sociale, të ritrajnojë njerëzit dhe të ndërtojë një sistem shëndetësor që do të mbështesë tranzicionin “të gjelbër”, të rrisë elasticitetin ndaj goditjeve klimatike dhe të përshtatë ndryshimet në modelet e sëmundjeve, thuhet në përmbledhjen ekzekutive të raportit.

Gjithashtu nënvizohet se me përmbytjet shkatërruese dhe shirat e rrëmbyeshëm ekstrem dhe valët e të nxehtit që kanë shkaktuar humbje prej 667 milionë dollarë amerikanë në 20 vitet e fundit, sfidat klimatike të Maqedonisë së Veriut janë vetëm në rritje.

Për sa i përket dekarbonizimit, theksohet se mobilizimi i burimeve financiare nënkupton emetimin e bonove “të gjelbra”, aksesin në partneritetet publiko-private (PPP) dhe përdorimin e fondeve evropiane të paraaderimit dhe garancisë.

• Maqedonia e Veriut do të duhet të investojë 1.7 miliardë dollarë shtesë deri në vitin 2030 dhe 5.6 miliardë deri në vitin 2050 në sistemin energjetik për të arritur zero neto në nivelin e të gjithë ekonomisë, që është e barabartë me rreth 2.6 për qind të PBB-së në vit, mesatarisht. Pjesa më e madhe e investimeve shtesë deri në vitin 2050 do të shkonte në sektorin e energjisë elektrike dhe do të synohej më së shumti në rritjen e kapaciteteve gjeneruese të burimeve të rinovueshme. Megjithatë, investimet më të mëdha të kërkuara do të kompensoheshin të paktën pjesërisht nga kosto më të ulëta operative. Ndikimi i investimeve të dekarbonizimit në prodhimin vendas do të ishte modest në raport me reduktimin e ndjeshëm të emetimeve. GDP për frymë do të ishte vetëm 0.3 për qind më e ulët në vitin 2050, thuhet në raport.

-Arritja e emetimeve neto zero deri në vitin 2050 është e realizueshme për Maqedoninë e Veriut, por do të kërkojë një rritje të konsiderueshme të investimeve. Mobilizimi i kapitalit privat do të jetë çelësi për përshpejtimin e tranzicionit “të gjelbër” dhe nxitjen e rritjes së qëndrueshme ekonomike në afat të gjatë. Këto investime përfshijnë ndërtimin e 6.9 GW të kapacitetit të energjisë së rinovueshme, elektrifikimin e sektorëve kyç si transporti – ku 90 për qind e automjeteve të pasagjerëve pritet të jenë elektrike deri në vitin 2050 dhe një rritje në efiçencën e energjisë për kursime vjetore prej 36 për qind në ngrohje. energjitike, tha Nicolas Marquier, Menaxher Rajonal i IFC-së për Ballkanin Perëndimor.

Sipas Bankës Botërore, politika fiskale është çelësi për përshpejtimin e tranzicionit drejt një ekonomie më të gjelbër. Një rishikim i financave publike për ndryshimet klimatike në Maqedoninë e Veriut, i paraqitur gjithashtu sot, thekson se politikat tatimore mund të inkurajojnë energjinë e rinovueshme, transportin e gjelbër dhe teknologjitë e qëndrueshme duke hequr subvencionet për energjinë elektrike me qymyr, duke ndihmuar në mbrojtjen e familjeve të cenueshme nga rritja e kostove të energjisë.

Siç u përmend, etiketimi i buxhetit për klimën dhe prokurimi publik i gjelbër mund të ndihmojnë në monitorimin e financave të gjelbra dhe në rritjen e konsumit të gjelbër.

Rishikimi i financave publike për ndryshimet klimatike thekson gjithashtu urgjencën e vendosjes së një çmimi të karbonit për të reduktuar emetimet e gazeve serrë dhe për të gjeneruar të ardhura të konsiderueshme për shtetin, potencialisht deri në 730 milionë euro në vit, të cilat mund të përdoren për investimet e nevojshme në zbutjen e pasojave. dhe përshtatje si dhe për një tranzicion të drejtë.

-Të ardhurat nga çmimi i karbonit mund të mbështesin familjet dhe bizneset gjatë tranzicionit të gjelbër, duke ofruar gjithashtu përfitime të tjera si përmirësimi i cilësisë së ajrit dhe shëndetit në Maqedoninë e Veriut, vuri në dukje Sanja Madžarevic-Schuyster, ekonomiste e lartë në Bankën Botërore dhe autore kryesore e Raportit. FLAKA