Revizioni zbulon: S’ka zbatim të investimeve për zhvillim të balancuar rajonal

Enti Shtetëror për Revizion ka publikuar një raport kritik mbi mënyrën se si institucionet shtetërore kanë planifikuar dhe realizuar investimet publike për zhvillim të balancuar rajonal në periudhën 2021–2023, shkruan Flaka Media. Objekt i revizionit ka qenë vlerësimi i efikasitetit dhe efektivitetit të ndarjes dhe përdorimit të fondeve publike për qëllime të zhvillimit rajonal afatgjatë dhe të qëndrueshëm.

Raporti thekson se masat dhe aktivitetet e ndërmarra për të ndarë të paktën 1% të Bruto Prodhimit Vendor (BPV) për investime rajonale, siç parashihet me ligj, nuk janë arritur. Përzgjedhja e projekteve për financim ka rezultuar joefektive dhe nuk është mbështetur në analiza të nevojave të qytetarëve apo ndikimit real rajonal të investimeve. Për më tepër, mungon një sistem i mirëfilltë për monitorim dhe vlerësim të qëndrueshmërisë së projekteve, si para miratimit ashtu edhe pas realizimit të tyre.

Një prej problemeve kryesore të identifikuara është mungesa e integrimit midis Sistemit për Zhvillim të Barabartë Rajonal (SiReRa) dhe sistemit të thesarit të Ministrisë së Financave. Kjo çon në mospërputhje serioze të të dhënave financiare. Për shembull, për vitin 2023, Ministria e Financave raporton se fondet e alokuara për zhvillim rajonal arrijnë në 2.91% të PBB-së, ndërsa të dhënat nga SiReRa tregojnë vetëm 0.74% të BPV-së – një dallim që ngre pikëpyetje mbi transparencën dhe llogaridhënien.

Një tjetër problem madhor është mënyra e ndarjes së fondeve: vetëm 5% deri në 10% e tyre menaxhohen përmes Programit për Zhvillim të Barabartë Rajonal, ndërsa pjesa tjetër shpërndahet përmes programeve të ndryshme ministriale. Për këto fonde nuk ekziston një akt nënligjor që të mundësojë vlerësimin e ndikimit të tyre në zhvillimin rajonal, gjë që nënvizon mungesën e koordinimit institucional dhe të transparencës.

Revizioni gjithashtu kritikon mungesën e një metodologjie të qartë për të dalluar projektet me ndikim rajonal nga ato me karakter lokal, si dhe mungesën e kritereve për identifikimin e projekteve në përputhje me praktikat e BE-së.

Shënim nga Redaksia Flaka:

Raporti i Entit Shtetëror për Revizion ngre alarmin për qasjen jo-strategjike dhe të fragmentuar në financimin e zhvillimit rajonal në Maqedoninë e Veriut.

Pa përmirësime serioze në sistemin e planifikimit, përzgjedhjes dhe monitorimit të projekteve, si dhe pa koordinim të mirëfilltë ndërinstitucional, rrezikohet që investimet publike të mos sjellin përfitime të qëndrueshme dhe të barabarta për të gjitha rajonet e vendit.

Ky raport duhet të shërbejë si thirrje urgjente për reformë dhe transparencë në mënyrën si menaxhohen fondet publike për zhvillimin rajonal.