Ana Çupeska: Nacionalizmi politik po e mohon faktin e multikulturalizmit

Nënkryetarja e LSDM-së, Ana Çupeska – në një deklaratë për Frontline kritikon pushtetin aktual: „Në vend që të ndërtojë komunikim ndërkulturor, kjo Qeveri po i thellon ndarjet në shoqëri.“

Sipas saj, multikulturalizmi është një fakt shoqëror, jo një ideologji, ndërsa Marrëveshja e Ohrit e ka shndërruar atë në një sistem politik.

“Çdo gjë jashtë kësaj është një hap prapa!“, thotë nënkryetarja e LSDM-së.

– Multikulturalizmi në vend është një fakt shoqëror, si në vend ashtu edhe në nivel rajonal dhe global. Nuk ekzistojnë shoqëri kulturalisht homogjene. Por, ekzistojnë politikanë, për fat të keq, që nën petkun e nacionalizmit përpiqen ta mohojnë këtë fakt shoqëror, deklaroi Çupeska për Frontline, përcjell PressOnline.al

Ajo thekson se multikulturaliteti dhe multikonfesionaliteti janë rrethana normale të shoqërive moderne, të cilave çdo shtet demokratik duhet t’u përshtatet.

“Përndryshe, rrezikon të mbetet një shtet i prapambetur, autoritar dhe jo i përshtatur me kohën”, nënvizoi Çupeska.

Ajo thekson se me Marrëveshjen Kornizë të Ohrit të vitit 2001, ky fakt shoqëror u konkretizua në nivel sistemi politik.

„Kemi një model të multikulturalizmit normativ dhe të konceptuar në mënyrë liberale, i cili përmes institucioneve të ndarjes së pushtetit, përfaqësimit të garantuar dhe vetos reduktive (e ashtuquajtura ‘e drejtë e Badenterit’), arrijmë përmes institucioneve të akomodojmë këto dallime. Por lidhur me bashkëjetesën multikulturore, për fat të keq, ende nuk kemi një nivel të kënaqshëm të komunikimit ndërkulturor në shoqëri, përkundër përpjekjeve të qeverisë së mëparshme të udhëhequr nga LSDM“, shton ajo.

– Kjo Qeveri, mendoj se këtë e neglizhon seriozisht dhe duket sikur përpiqet të thellojë më tej dallimet në shoqëri, në vend që të ndërtojë politika konkrete për ndërkulturalizmin, përfundon Çupeska.

A është ende Maqedonia një komunitet multikulturor?

Edhe pse Maqedonia, në mënyrë formale, është një shtet multietnik dhe multikonfesional, vendi ende përballet me sfida serioze në rrugën drejt një shoqërie vërtet multikulturore.

Maqedonia prej kohësh përkufizohet si shtet multietnik dhe multikonfesional. Me praninë e disa bashkësive etnike – maqedonas, shqiptarë, turq, romë, serbë, vllehë dhe boshnjakë – si dhe grupe të ndryshme fetare, kjo shumëllojshmëri është një fakt real shoqëror.

Por, a është kjo shumëllojshmëri vërtet e integruar?

Kornizat zyrtare, si Marrëveshja Kornizë e Ohrit dhe Ligji për përdorimin e gjuhëve, sigurojnë barazi formale. Gjuha shqipe ka status zyrtar dhe shteti është zotuar për përfaqësim të drejtë në institucione. Megjithatë, jeta në botë paralele mbetet realitet dominues. Mediat, shkollat, ngjarjet kulturore – ende janë të ndara në mënyrë të rreptë sipas vijave etnike.

Skena politike e ndërlikon më tej procesin. Partitë politike shpesh veprojnë ekskluzivisht në emër të grupit të vet etnik, çka e kufizon konceptin e vlerave qytetare dhe përfshirjes. Në vend të dialogut ndërkulturor, dominojnë populizmi etnik dhe narrativat kombëtare.

Të rinjtë, ndërkohë, gjithnjë e më rrallë kanë mundësi për një ndërveprim të vërtetë me moshatarë nga komunitetet e tjera. Mungesa e hapësirave të përbashkëta – qofshin ato në arsim, kulturë apo sport – e pengon ndërtimin e vlerave të përbashkëta.

E gjithë kjo tregon se, edhe pse jemi multietnikë, nuk do të thotë se jemi edhe multikulturorë. Multikulturalizmi nuk është vetëm një deklaratë politike apo formulë kushtetuese – ai kërkon ndërveprim aktiv kulturor dhe mirëkuptim të ndërsjellë.