Editorial | Kur shteti vonohet, njerëzit vdesin

Editorial Flaka

Tragjedia në Prilep nuk është vetëm një histori dhimbjeje familjare. Është një akt i tmerrshëm dhune që u zhvillua në sytë e një shteti të heshtur, një komuniteti të mpirë dhe një sistemi që ka harruar se për çfarë ekziston.

Një burrë – daja – thërret nipin dhe djalin e tij 11-vjeçar për vizitë. Pas një ore i vret me armë zjarri. E gjithë kjo ndodh në një lagje urbane të Prilepit, në mes të ditës, në mes të qytetit. Dhe në vend që të reagojnë, autoritetet… mungojnë. Shtatë orë! Po, shtatë orë i duhen policisë që të arrijë në vendngjarje pas denoncimit të parë.

Ky nuk është vetëm dështim. Është bashkëfajësi me pasivitet.

Paralajmërimi ishte aty

Burimet raportojnë se autori kishte publikuar më parë në Facebook sinjale për atë që do të bënte. Nuk është rasti i parë. Shohim shpesh se vrasësit, autorët e masakrave, të abuzimeve, të vetëvrasjeve – shpesh paralajmërojnë, në mënyrën e tyre. Por askush nuk i merr seriozisht. As familja, as mjeku, as komuniteti. As shteti.

Sepse shëndeti mendor te ne është tabu, dhe sinjalet e rrezikut injorohen si “muhabete Facebook-u”.

Institucionet, diku mes dremitjes dhe dështimit

Ajo që e bën këtë tragjedi më të rëndë është mënyra si u zhvillua skenari: polici që afrohet, kërcënohet me bombë, largohet. Dorasi hedh bombën. Reagimi është i ngadalshëm. Vetëm në orën 01:30 të mëngjesit vjen njësia speciale nga Shkupi. Por është vonë. Shumë vonë. Ai vret veten. Djalin e tij nuk e kthen më askush.

Kjo është ajo që ndodh kur shteti është reagues, jo parandalues. Kur mungojnë mekanizmat e kontrollit të brendshëm, kur policia lokale mbetet pa kapacitet ose pa vullnet. Kur një denoncim për armë zjarri dhe fëmijë të përfshirë nuk e ndez asnjë alarm real.

Mësim për askënd?

Ky rast do të kalojë si gjithë të tjerët. Do të përflitet një ditë. Dy. Pastaj harrohet. Askush nuk do japë dorëheqje. As SPB–Prilep. As dikush nga MPB. As Prokuroria. Asnjë analizë publike për vonesën. Asnjë reformë. E kështu, rasti tjetër vetëm sa pret orën.

A kemi psikologë nëpër shkolla dhe komuna? A kemi sistem të ndjekjes së rrezikut përmes rrjeteve sociale? A kemi reagim të shpejtë për situata pengmarrjeje, fëmijë të përfshirë, dhunë me armë?

Jo. Sepse shteti sillet si spektator, jo si garant i sigurisë.

Në vend të përfundimit: Drejtësia e munguar, llogaridhënia që s’vjen kurrë

Tre njerëz vdiqën. Njëri prej tyre ishte vetëm 11 vjeç. Dhe asgjë nuk garanton se nesër nuk do të kemi një tragjedi tjetër. Sepse sistemi ynë nuk mëson nga krizat. Vetëm i harron ato.

Dhe sa kohë që shoqëria hesht, institucionet do të vazhdojnë të vonohen.

Dhe kur shteti vonohet, njerëzit vdesin. Flaka