Flaka analizon: Plani Operativ 2025: Investim për punësim apo propagandë sezonale?

Çfarë është reale?

Shuma dhe rritja buxhetore – 2.5 miliardë denarë (40 milionë euro) është një shumë që realisht mund të ndahet në kuadër të një plani vjetor qeveritar për masat aktive të punësimit. Edhe rritja prej 7.5 milionë euro krahasuar me vitin 2024 është e mundshme dhe ndjek një logjikë buxhetore progresive.

Format e mbështetjes për vetëpunësim – Masat e propozuara (7.000 euro, 10.000 euro, deri në 20.000 euro) janë në linjë me praktikat ndërkombëtare për subvencionimin e vetëpunësimit dhe krijimin e bizneseve mikro. Janë praktika të përdorura më parë edhe nga Agjencioni për Punësim në Maqedoninë e Veriut dhe në vende tjera të rajonit.

Kategoritë përfituese – Të rinjtë, personat e papunë dhe përfituesit e ndihmës sociale janë segmentet më të ndjeshme dhe prioritare në politikat e punësimit. Kjo është në përputhje me standardet e ILO (Organizata Ndërkombëtare e Punës)

Çfarë është sfiduese?

Zbatimi në praktikë – Historikisht, në Maqedoninë e Veriut ka pasur probleme me zbatimin efektiv të planeve operative, ku shpesh procedurat burokratike, mungesa e mentorimit dhe abuzimet me fondet kanë pamundësuar që bizneset e subvencionuara të mbijetojnë më gjatë se 6-12 muaj.

Vetëpunësimi si zgjidhje afatshkurtër – Jo të gjithë të rinjtë apo të papunët kanë kapacitete për të menaxhuar një biznes. Krijimi i një biznesi nuk nënkupton domosdoshmërisht sukses, ndaj pa trajnime dhe ndihmë teknike afatgjate, shumë nga përfituesit mund të dështojnë.

Përqindja reale e përfituesve nga totali i të papunëve – Edhe nëse 16.000 qytetarë përfshihen në program, kjo është një pjesë e vogël e popullatës së papunë në vend, që sipas të dhënave zyrtare është mbi 120.000 persona. Pra ndikimi i planit është i kufizuar në përmasa kombëtare.

Çfarë është retorike politike?

1Ton triumfalist dhe krahasimi me opozitën – Termat si “rrugë e ndryshimeve”, “motivim i të rinjve që të mbeten në vend”, “shteti funksional”, etj., janë pjesë e diskursit politik dhe nuk ofrojnë analiza të matshme të rezultateve të pritshme.

Prezentimi si zgjidhje sistemike – Plani shfaqet si një zgjidhje gjithëpërfshirëse, ndërkohë që nuk adresohen sfidat strukturore, si mungesa e vendeve të qëndrueshme të punës, migrimi i të rinjve, edukimi joadekuat për tregun e punës, apo mungesa e industrisë prodhuese.

Thirrja është reale në nivel deklarativ dhe financiar, dhe përmban masa që njihen në praktikat sociale evropiane. Por suksesi i saj varet nga zbatimi konkret, monitorimi i rezultateve, përzgjedhja transparente e përfituesve dhe ndihma reale për zhvillimin e bizneseve.

Nëse shihet si pjesë e fushatës politike dhe mobilizimit të opinionit publik, atëherë ka një komponent të qartë propagandistik, që duhet trajtuar me skepticizëm nga media dhe shoqëria civile. Flaka Media