Flaka analizon: Si të luftojmë diskriminimin institucional: Masa dhe politika të nevojshme!

Fenomeni i diskriminimit institucional, i manifestuar në mënyrën selektive të shpërndarjes së fondeve për shoqatat qytetare në Maqedoninë e Veriut, është tregues i qartë i sfidave strukturore në marrëdhëniet ndëretnike dhe funksionimin e institucioneve shtetërore. Rasti i Ministrisë për Marrëdhënie Ndërmjet Bashkësive, e drejtuar për herë të parë nga një politikan serb me qëndrime të njohura anti-shqiptare, nxjerr në pah jo vetëm mungesën e neutralitetit institucional, por edhe përpjekjet e dukshme për përçarje dhe marginalizim të komuniteteve shqiptare.

Mungesa e barazisë në shpërndarjen e fondeve: Statistikisht, shpërndarja e fondeve tregon një pabarazi të theksuar: 29 projekte financohen për shoqatat maqedonase, 5 për serbe, 3 për rome, dhe vetëm 3 për shqiptarët. Kjo disproporcion i qartë shërben si mjet politik për dominim dhe përçarje, duke dëmtuar thellë mundësitë e zhvillimit të komuniteteve shqiptare dhe duke krijuar një ndjenjë të thellë alienimi dhe diskriminimi.

Riprodhimi i marrëdhënieve hierarkike ndëretnike: Në një shoqëri shumëetnike si Maqedonia e Veriut, institucionet duhet të luajnë rolin e ndërmjetësit dhe garantuesit të drejtësisë dhe barazisë. Kur ato shfrytëzohen për të privilegjuar një grup mbi tjetrin, riprodhohen hierarkitë etnike dhe krijohen kushte për konflikt social dhe politik. Përjashtimi i komuniteteve shqiptare nga proceset financiare dhe zhvillimore të shoqërisë civile, thellon hendekun dhe përforcon ndasitë.

Ndikimi në identitetin dhe pjesëmarrjen qytetare: Diskriminimi institucional jo vetëm që redukton kapacitetin e organizatave shqiptare për të vepruar dhe përfaqësuar interesat e komunitetit, por gjithashtu dobëson ndjenjën e përkatësisë dhe besimin te shteti. Kjo ka pasoja afatgjata për stabilitetin social dhe integrimin, duke ushqyer ndjenja alienimi dhe mosbesimi ndaj institucioneve shtetërore.

Instrumentalizimi politik i institucioneve: Drejtimi i ministrisë nga një figurë me profil politik dhe ideologjik që është kundër interesave shqiptare përbën shembull të instrumentalizimit të institucioneve publike në shërbim të axhendave përçarëse dhe dominuese. Kjo cenon parimet demokratike dhe barazinë qytetare dhe minon procesin e ndërtimit të shtetit shumëetnik dhe demokratik.

Diskriminimi në ndarjen e fondeve për komunitetet në Maqedoninë e Veriut është më shumë se një çështje burokratike apo financiare. Ai është simptomë e thellë e sfidave politike, sociale dhe kulturore që kërkojnë përgjigje gjithëpërfshirëse dhe angazhim të fortë për ndërtimin e institucioneve që do të jenë të barabarta dhe gjithëpërfshirëse për të gjithë qytetarët, pa dallim etnie.

Vetëm duke garantuar barazinë reale dhe duke luftuar çdo formë diskriminimi institucional, Maqedonia e Veriut mund të ecë përpara në rrugën e integrimit evropian dhe konsolidimit të paqes dhe stabilitetit shoqëror. Redaksia Flaka