Kur sondazhi prodhon vendime: kthesa politike me pasoja për BE-në, gjuhën dhe Korridorin 8

Zhvillimet e fundit nuk janë të ndara. Janë një vijë e njëjtë politike që fillon me një sondazh të dyshimtë dhe përfundon te vendime konkrete që prekin drejtimin strategjik të vendit – nga gjuha te infrastruktura, shkruan Gazeta Flaka

Gazetari Driton Zenku e vendos pikën e nisjes:

“Publikimi i sondazhit duket të ketë qenë i mirëkoordinuar… vetëm 24 orë më pas vijnë deklaratat e fuqishme të kryeministrit… i mbushur me municion politik nga sondazhi i fabrikuar.”

Sipas tij, ky “municion” shpjegon edhe tonin e ashpër të Hristijan Mickoski:

“Nuk ka kompromis me Bullgarinë… gati të presim me dekada për eurointegrime… Korridori 8 nuk kalon nga Struga.”

Kjo nuk është rastësi. Është ndërtim i klimës politike për të shtyrë vendime që në rrethana normale do të kishin kosto më të madhe.

Korridori 8 dhe Shkup–Bllacë: nga autostradë në “rrugë ekspres”

Bujar Osmani e lidh drejtpërdrejt këtë klimë me vendime konkrete:

“Po ulet projekti i autostradës Shkup–Bllacë në rrugë ekspres… ndërkohë po anulohet lidhja Strugë–Qafë Thanë.”

Dhe e përkthen pa diplomaci:

“Nuk janë rastësi. Janë veprime të qëllimshme… për shkëputjen e vendit nga Kosova dhe Shqipëria.”

Shkrimi i gazetës Koha e konkretizon këtë me detaje teknike dhe burokratike: kërkesa për “analizë” nuk është analizë, por zvarritje.

“Kjo nënkupton se nuk e kanë ndërmend ta vazhdojnë fazën e dytë si autostradë.”

Në praktikë: nëse kalon në “rrugë ekspres”, projekti kthehet në pikën zero – analiza, projektim, eksproprijim, tenderim. Vite humbje.

Ndërkohë, edhe segmenti i përfunduar nuk hapet për përdorim. Pra, jo vetëm që nuk avancon projekti, por bllokohet edhe ajo që është bërë.

Narrativa publike vs realiteti në terren

Gazetari Furkan Saliu e përmbledh brutalitetin e këtij kontrasti:

“Në vetëm një ditë, ta devijon Korridorin 8, të thotë harroje BE-në… dhe ti ende e kërkon fajin te të tjerët.”

Dhe pastaj goditja politike:

“Ke mashtruar 16% nga 20% e votuesve shqiptarë.”

Ndërsa Adi Qaili rrëzon justifikimin me UNESCO-n:

“Në trasenë aktuale nuk ka asnjë monument që cënohet… ndërsa në Ohër shkeljet janë flagrante.”

Pra, argumenti teknik nuk qëndron. Mbetet vetëm vullneti politik.

Paralelisht: “kurthi” i gjuhës shqipe

Në të njëjtën kohë, debati për provimin e jurisprudencës hap një dimension tjetër – juridik.

Sipas Bujar Osmani, tentativa për ta zgjidhur çështjen përmes ndryshimit të ligjit është thelbi i problemit:

“KURTHI I MADH: ‘Zgjidhja’ përmes ndryshimit të ligjit, në vend të zbatimit autentik të Ligjit për Gjuhët.”

Ai e çmonton logjikën:

“Këtu nuk kemi krizë ligjore. Kemi refuzim për zbatim.”

Dhe paralajmërimi është serioz:

“Po krijohet precedent ku çdo e drejtë duhet të negociohet veçmas, ligj pas ligji.”

Kjo nuk është vetëm çështje e studentëve të drejtësisë:

“Sot është provimi i jurisprudencës. Nesër një procedurë tjetër… dhe kështu një ligj universal kthehet në betejë të përditshme.”

Në këtë kuptim, sipas tij, problemi nuk është teknik, por sistemik:

“Po zëvendësohet një rend juridik i qartë me improvizim politik.”

Çfarë del në fund

Ke një model që përsëritet:

• Sondazh → krijon perceptim stabiliteti
• Deklarata politike → ndryshojnë narrativën strategjike
• Vendime konkrete → devijojnë projekte dhe politika
• Interpretim ligjor → relativizon të drejtat ekzistuese

Në këtë logjikë, edhe infrastruktura edhe gjuha trajtohen njësoj: jo si detyrim ligjor apo strategjik, por si çështje negociate.

Pika kyçe

Nëse pranon këtë model, atëherë:

• Korridori 8 mund të devijohet sipas interesit politik
• Autostrada mund të kthehet në “rrugë ekspres” pa kosto politike
• Një e drejtë ligjore (gjuha) mund të shtyhet pafund me “ndryshime ligjore”

Dhe kjo është thelbi i kritikës:

“Çdo rrugë tjetër është kurth.”

Sepse në momentin që ligji nuk zbatohet drejtpërdrejt, por negociohet rast pas rasti, sistemi nuk funksionon më si shtet ligjor. Gazeta Flaka