Kontrata deri në 15 vjet dhe dobësi në kontrolle, revizion i pafavorshëm për pesë kompani të lojërave të fatit
Botuar nga Driton Zenku
Enti Shtetëror i Revizionit ka dhënë opinion të pafavorshëm për raportet financiare të vitit 2024 dhe pajtueshmërinë ligjore të pesë shoqërive të lojërave të fatit, në të cilat Lotaria Shtetërore ka 51 për qind të kapitalit themeltar. Revizioni ka konstatuar mospërputhje në pagesën e kontributeve monetare, kontrata afatgjata në prokurime, dokumentacion të paplotë për shpenzime dhe mangësi në mbikëqyrjen e lojërave të fatit në internet dhe atyre elektronike.
Sipas raportit të Entit Shtetëror të Revizionit, kontrolli ka përfshirë pesë shoqëri që organizojnë lojëra të fatit në internet dhe lojëra elektronike të fatit: LOTARIA SHTETËRORE – 77 BITS SHPK Manastir, LOTARIA SHTETËRORE – VEZUV SHPK Shkup, LOTARIA SHTETËRORE – MOZZART SHPK, Nova Video-Lotari Shtetërore – NOVO VLT SHPK Shkup dhe Video-Lotaria Shtetërore Kasinos Austria SHPK Shkup.
Enti thekson se parregullsitë e konstatuara kanë ndikuar në dhënien e opinionit të pafavorshëm për realitetin dhe objektivitetin e raporteve financiare për vitin 2024, si dhe për pajtueshmërinë e aktiviteteve, transaksioneve financiare dhe informacioneve të paraqitura me ligjet, udhëzimet dhe politikat përkatëse.
Mospërputhje në kontributet monetare
Një nga gjetjet kryesore lidhet me kontributet monetare të parapara në kontratat për investime të përbashkëta dhe në marrëveshjet e themelimit të shoqërive të krijuara gjatë viteve 2023 dhe 2024.
Sipas Entit Shtetëror të Revizionit, në kontratat për investime të përbashkëta ishte paraparë që ortakët të paguanin gjithsej 2.171.470 euro, në tri këste përgjatë një periudhe trevjeçare. Ndërkohë, në marrëveshjet e themelimit ishte përcaktuar kontribut monetar prej 771.470 eurosh, me afat pagese prej një viti.
“Për arsyet e përcaktimit të shumave dhe dispozitave të ndryshme në Kontratat për Investime të Përbashkëta dhe në Marrëveshjet e Themelimit, revizionit nuk i janë paraqitur dëshmi të rregullta dhe të besueshme”, thuhet në raport.
Revizioni vlerëson se pagesa e kontributeve në tri këste, përgjatë tre viteve, nuk është në përputhje me Ligjin për Shoqëritë Tregtare, i cili parasheh afat prej një viti për pagesën e pjesës së mbetur të kontributit.
Gjithashtu, te LOTARIA SHTETËRORE – MOZZART dhe LOTARIA SHTETËRORE – VEZUV, pjesa e papaguar e kontributeve monetare nuk ishte evidentuar në librat tregtarë.
Rast i veçantë është shoqëria VEZUV, ku, sipas raportit, nga kontributi i përgjithshëm i dakorduar prej 2.171.470 eurosh, deri në momentin e revizionit ishin paguar vetëm 9 milionë denarë, përkatësisht rreth 146 mijë euro.
Kontrata prokurimi deri në 15 vjet
Në fushën e prokurimeve, revizioni ka konstatuar se procedurat për përzgjedhjen e operatorëve ekonomikë për softuerë, platforma të lojërave në internet dhe shërbime të mirëmbajtjes e mbështetjes teknike për terminalet VLT ishin zbatuar përmes thirrjeve publike dhe rregulloreve të brendshme, pa zbatimin e Ligjit për Prokurimet Publike.
Sipas raportit, në pjesën më të madhe të procedurave ishte paraqitur vetëm një ofertë. Pas këtyre procedurave ishin lidhur kontrata me afat vlefshmërie prej 15 vitesh në disa shoqëri, ndërsa te NOVO VLT afati ishte 10 vjet.
Revizioni ka evidentuar gjithashtu mangësi në zbatimin e procedurave të prokurimit dhe në ndjekjen e realizimit të tyre, veçanërisht në fushën e marketingut, reklamimit, propagandës dhe promovimit.
Te LOTARIA SHTETËRORE – MOZZART, 77 BITS dhe KASINOS AUSTRIA nuk ishte siguruar dokumentacion i plotë dhe i përshtatshëm mbështetës për një pjesë të shpenzimeve.
“Për shkak të së cilës nuk mund të konfirmohet plotësisht shfrytëzimi i tyre për qëllimin e caktuar dhe në mënyrë racionale”, thekson Enti Shtetëror i Revizionit.
Qira pa miratim dhe hua për kompani të ndërlidhura
Parregullsi janë konstatuar edhe në marrjen me qira të hapësirave afariste. Te 77 BITS dhe NOVO VLT ishin lidhur kontrata me palë të interesuara pa miratimin paraprak të Kuvendit të Ortakëve, siç kërkohet nga dispozitat e Ligjit për Shoqëritë Tregtare.
Te 77 BITS, revizioni ka evidentuar edhe pagesa paradhënie për qiranë para lidhjes së kontratës, si dhe dhënie huash për shoqëri të ndërlidhura pa miratimin e nevojshëm. Sipas raportit, këto hua më pas janë kthyer.
Gjetjet ngrenë çështje lidhur me respektimin e procedurave të brendshme, autorizimet për transaksione dhe dokumentimin e përdorimit të mjeteve financiare.
Paqartësi për licencat dhe ndërprerjen e veprimtarisë
Një pjesë e raportit trajton edhe bazën ligjore mbi të cilën shoqëritë organizonin lojërat e fatit në internet.
Sipas Entit Shtetëror të Revizionit, shoqëritë e themeluara gjatë viteve 2023 dhe 2024 e ushtronin këtë veprimtari në bazë të së drejtës së bartur përmes kontratave për investime të përbashkëta dhe marrëveshjeve të themelimit. Megjithatë, revizionit nuk i ishte paraqitur akti për lëshimin e licencës për organizimin e lojërave të fatit në internet.
Në shtator të vitit 2024, Qeveria miratoi vendime që mbështesnin veprimet e Këshillit Drejtues të Lotarisë Shtetërore për fillimin e procedurave për ndërprerjen e veprimtarisë së shoqërive përkatëse.
Në dhjetor të po atij viti, Lotaria Shtetërore paraqiti padi në Gjykatën Themelore Civile në Shkup për ndërprerjen e veprimtarisë së LOTARIA SHTETËRORE – MOZZART, 77 BITS dhe VEZUV. Sipas raportit, procedurat gjyqësore vazhdojnë.
MOZZART dhe 77 BITS e kishin ndërprerë organizimin e lojërave të fatit në internet përmes platformave të tyre, ndërsa VEZUV nuk kishte filluar veprimtarinë kryesore për të cilën ishte regjistruar.
Një situatë e veçantë është konstatuar te KASINOS AUSTRIA. Sipas revizionit, kjo shoqëri kishte vazhduar organizimin e lojërave të fatit në internet edhe pas skadimit të afatit dyvjeçar të përcaktuar me kontratë, përkatësisht pas 31 dhjetorit 2016, deri në tetor të vitit 2024, kur e ndërpreu këtë veprimtari.
Ndërkaq, NOVO VLT, e themeluar për organizimin e lojërave elektronike të fatit, nuk kishte filluar veprimtarinë për të cilën ishte regjistruar. Gjatë vitit 2025 u krye ndryshimi i statusit juridik dhe, më 18 nëntor 2025, shoqëria u fshi nga Regjistri Tregtar.
Dobësi në kontrollet e brendshme dhe raportimin financiar
Revizioni ka konstatuar mangësi në sistemet e kontrollit të brendshëm të shoqërive, veçanërisht në hartimin dhe zbatimin e procedurave të shkruara, ndarjen e detyrave dhe përgjegjësive, si dhe kryerjen e kontrolleve parandaluese dhe pasuese.
Dobësi janë evidentuar edhe në regjistrimin e mjeteve dhe detyrimeve, evidentimin e kërkesave dhe detyrimeve të caktuara, si dhe trajtimin e humbjeve financiare. Te një pjesë e shoqërive nuk ishin ndërmarrë masa të përshtatshme për mbulimin e humbjeve, në përputhje me detyrimet ligjore.
Sipas Entit, këto gjendje tregojnë nevojën për forcimin e mekanizmave të kontrollit, përmirësimin e saktësisë së raportimit financiar dhe menaxhim më efikas të mjeteve.
Mungesë e plotësimit të kornizës ligjore
Raporti evidenton mangësi edhe në kuadrin ligjor dhe rregullator për organizimin e lojërave të fatit në internet.
Edhe pse ligji parasheh që aktet nënligjore të miratohen brenda gjashtë muajve, ministria kompetente nuk kishte ndërmarrë masa të përshtatshme për miratimin e tyre.
Enti thekson se nuk ishin përcaktuar forma dhe përmbajtja e formularit të kërkesës për licencë, standardet dhe kushtet minimale teknike për pajisjet dhe funksionalitetin e softuerëve, si dhe lista e personave juridikë të autorizuar për kryerjen e kontrolleve përkatëse.
Mangësi janë evidentuar edhe te rregullimi i lojërave elektronike të fatit. Sipas revizionit, rregullativa ekzistuese nuk i përcakton në tërësi kriteret për organizatorët, standardet teknike për sigurinë dhe funksionalitetin e terminaleve dhe softuerëve, si dhe detyrimin për testimin dhe certifikimin e tyre nga organe të autorizuara ose të akredituara.
Po ashtu, nuk ishte vendosur një sistem informativ mbikëqyrës që do të mundësonte kontrollin e pagesave, pagesave të fitimeve, qarkullimit dhe të ardhurave nga lojërat elektronike të fatit.
307 faqe interneti dhe aplikacione në listën për kufizim të qasjes
Në pjesën që lidhet me kontrollin e lojërave të fatit në internet, raporti paraqet edhe të dhëna nga Ministria e Transformimit Digjital.
Sipas këtyre të dhënave, deri në janar të vitit 2026 ishin paraqitur kërkesa për kufizimin e qasjes në 307 faqe interneti dhe aplikacione përmes të cilave organizohen lojëra të fatit.
Megjithatë, revizioni ka konstatuar se ende ekzistojnë faqe interneti të qasshme nga territori i Maqedonisë së Veriut, përmes të cilave organizohen lojëra të fatit pa licencë të lëshuar.
Kjo gjetje tregon se, krahas mangësive në dokumentacionin financiar dhe procedurat e shoqërive, sfidë mbetet edhe mbikëqyrja e tregut online dhe zbatimi i rregullave për licencimin e organizatorëve.
Në përfundim, Enti Shtetëror i Revizionit ka dhënë rekomandime për personat përgjegjës dhe organet drejtuese të pesë shoqërive, me qëllim tejkalimin e parregullsive të konstatuara, forcimin e kontrolleve të brendshme dhe sigurimin e pajtueshmërisë së veprimtarisë me legjislacionin në fuqi. /Gazeta Flaka/
Botuar nga Driton Zenku
Shkollat po mbyllen, fshatrat po zbrazen: alarmi demografik në Maqedoninë e Veriut
BALLKANI SOT
