Kush është kompania serbe VEGA që mori nën kontroll Phoenix Pharma – mbi 50 tenderë dhe 10 milionë euro nga shëndetësia?
Kompania serbe VEGA Pharmaceuticals, me seli në Valjevë të Serbisë, është në qendër të debatit politik në Maqedoninë e Veriut, pas pretendimeve të BDI-së se gjatë vitit 2026 ka fituar mbi 50 kontrata publike në sektorin shëndetësor, me vlerë prej disa miliona eurosh, përfshirë rreth 10 milionë euro për furnizim me insulinë.
Por kush është kjo kompani dhe çfarë lidhje ka me industrinë e lojërave të fatit?
VEGA është kompani farmaceutike serbe e themeluar në vitin 1991, e specializuar në tregtinë me shumicë dhe pakicë të produkteve farmaceutike dhe kimike. Aktiviteti i saj përfshin furnizimin e institucioneve shëndetësore, qendrave mjekësore, spitaleve dhe farmacive private e publike.
Sipas një raportimi të publikuar nga Forbes Serbia në mars të vitit 2025, kompania VEGA është marrë nën kontroll nga Eter Consulting, kompani e lidhur me biznesmenin Dejan Çakajac, njëri nga bashkëpronarët e kompanisë së njohur të basteve dhe lojërave të fatit Mozzart.
Si hyri VEGA në tregun maqedonas?
Në mars të vitit 2025 u bë publik synimi i VEGA-s për të marrë pjesë të Phoenix Group në disa vende të rajonit, përfshirë kompaninë Phoenix Pharma në Maqedoninë e Veriut.
Më 3 prill 2025, sipas deklaratës së nënkryetares së BDI-së, Arta Bilalli Zendeli, Komisioni për Mbrojtjen e Konkurrencës e miratoi transaksionin me vendimin nr. 08-55.
Phoenix Pharma është kompani e specializuar në importin, magazinimin, shitjen dhe distribuimin me shumicë të barnave, pajisjeve mjekësore dhe produkteve të tjera farmaceutike. Ajo ka qenë pjesë e grupit ndërkombëtar gjerman Phoenix Group, i pranishëm në tregun maqedonas që nga viti 2009.
Çfarë dihet për tenderët e insulinës?
Çështja e furnizimit me insulinë ka rëndësi të veçantë, pasi Phoenix Pharma ka pasur pjesëmarrje të konsiderueshme në këtë treg edhe para ndryshimit të pronësisë.
Një hulumtim i Qendrës për Komunikime Qytetare, i publikuar në dhjetor 2025, tregon se në tenderin dyvjeçar për insulinë dhe glukagon për periudhën 2023–2024, Phoenix Pharma kishte fituar kontrata në vlerë prej rreth 19.5 milionë eurosh, që përbënin afërsisht 52 për qind të vlerës së përgjithshme të kontratave për këtë furnizim. <Cite refs={[“turn622568search11″,”turn622568search0”]}/>
Kjo do të thotë se kompania kishte një pozitë të rëndësishme në furnizimin me insulinë edhe para se të kalonte nën pronësinë e re.
Ndërkaq, pretendimi se VEGA Pharmaceuticals ka fituar mbi 50 kontrata publike gjatë vitit 2026 dhe se vetëm kontratat për insulinë arrijnë rreth 10 milionë euro është bërë publik nga përfaqësuesja e BDI-së, Arta Bilalli Zendeli. Këto shifra kërkojnë verifikim përmes regjistrit të prokurimeve publike dhe kontratave konkrete të institucioneve shëndetësore.
Pse është e rëndësishme kjo çështje?
Përqendrimi i furnizimit me insulinë te një numër i kufizuar kompanish ngre pyetje për konkurrencën, transparencën e tenderëve dhe sigurinë e furnizimit me këtë ilaç jetik.
Hulumtimi i Qendrës për Komunikime Qytetare ka evidentuar përqendrim të konsiderueshëm të kontratave publike në sektorin shëndetësor dhe dominimin e Phoenix Pharma në prokurimet për barna dhe materiale për trajtimin e diabetit.
Përtej debatit politik, çështjet kryesore që kërkojnë përgjigje janë: sa kontrata ka fituar realisht VEGA Pharmaceuticals pas marrjes së Phoenix Pharma, cila është vlera e tyre, sa prej tyre lidhen me insulinën dhe çfarë garancish kanë institucionet për vazhdimësinë e furnizimit.
Pronësia e re e një kompanie furnizuese nuk dëshmon vetvetiu rrezik për pacientët. Por, duke pasur parasysh rëndësinë e insulinës dhe peshën që Phoenix Pharma ka pasur në këtë treg, transparenca mbi kontratat dhe mekanizmat e sigurisë së furnizimit është e domosdoshme. Gazeta Flaka














