Çfarë fshihet pas mbështetjes së Trump për Orbánin në zgjedhje?

Editorial Flaka

Thirrja e Donald Trump për mbështetje ndaj Viktor Orbán në një proces zgjedhor nuk është thjesht një deklaratë politike e rastit. Ajo përfaqëson një sinjal më të gjerë ideologjik dhe një rikthim të një gjuhe politike që po forcon lidhjet mes aktorëve të së djathtës konservatore në dy anët e Atlantikut.

Në thelb, kjo afërsi nuk ndërtohet mbi struktura institucionale apo aleanca shtetërore, por mbi një përputhje të qartë narrativash politike: nacionalizëm i fortë, skepticizëm ndaj globalizmit dhe institucioneve ndërkombëtare, si dhe një qasje e ashpër ndaj elitave politike tradicionale.

Orbán, në këtë kuptim, është shndërruar prej vitesh në një figurë simbol të një modeli qeverisjeje që sfidon hapur standardin liberal evropian, duke ndërtuar një sistem të fortë politik në Hungari. Ndërkohë, Trump përfaqëson në SHBA një rrymë të ngjashme politike, e cila ka ndryshuar rrënjësisht diskursin konservator amerikan.

Mbështetja e tij për Orbán nuk është vetëm personale, por një formë legjitimimi politik ndërkombëtar. Ajo dërgon mesazhin se ky model qeverisjeje nuk është i izoluar, por pjesë e një rrjeti më të gjerë idesh dhe aktorësh politikë që ndajnë të njëjtin vizion për shtetin, sovranitetin dhe rendin politik.

Në një plan më të gjerë, ky zhvillim thellon ndarjen politike brenda vetë Perëndimit. Nga njëra anë qëndrojnë qeveritë dhe forcat politike që mbrojnë modelin liberal institucional të Bashkimit Evropian, dhe nga ana tjetër një grup liderësh dhe lëvizjesh që theksojnë sovranitetin kombëtar dhe një centralizim më të fortë të pushtetit.

Për Evropën, dhe veçanërisht për Bashkimin Evropian, kjo nuk është një çështje periferike. Hungaria e Orbánit ka qenë prej kohësh një nga rastet më të debatuara brenda unionit, ndërsa ndërhyrja politike nga figura si Trump e kthen këtë debat në një çështje me dimension transatlantik.

Në këtë kuptim, deklarata e Trump nuk duhet lexuar si episod elektoral, por si pjesë e një realiteti të ri politik, ku aleancat ideologjike shpesh peshojnë më shumë se kufijtë shtetërorë apo protokollet diplomatike.

Në fund, ajo që po shohim është konsolidimi i një boshti të ri politik konservator, ku figurat si Trump dhe Orbán nuk janë më vetëm liderë kombëtarë, por edhe simbole të një riorganizimi më të gjerë të skenës politike ndërkombëtare.