Microsoft prezanton teknologjinë që mund të ruajë të dhënat për 10,000 vjet

Ruajtja afatgjatë e të dhënave dixhitale është një nga sfidat më të mëdha të epokës moderne. Disqet e forta dhe shiritat magnetikë degradohen me kalimin e viteve, duke rrezikuar humbjen e informacionit të vlefshëm për arkivat, institucionet dhe kompanitë teknologjike. Por një zgjidhje revolucionare mund të vijë nga xhami.

Gjiganti teknologjik Microsoft po zhvillon një teknologji të quajtur Project Silica, e cila kodon informacionin në pllaka qelqi përmes përdorimit të një lazeri me fuqi të lartë. Sipas një studimi të publikuar në Nature, kjo metodë mund të lejojë ruajtjen e të dhënave për më shumë se 10,000 vjet.

Si funksionon teknologjia?

Ndryshe nga mediat tradicionale magnetike, sistemi përdor qelq silici – një material shumë rezistent ndaj temperaturave ekstreme, lagështisë dhe ndërhyrjeve elektromagnetike. Të dhënat shndërrohen në simbole që përfaqësojnë pikselë tre-dimensionalë, të njohur si “voksele”. Këto shkruhen shtresë pas shtrese në thellësinë e pllakës së qelqit me anë të lazerit.

Leximi i informacionit kërkon mikroskop të specializuar dhe algoritme të inteligjencës artificiale që deshifrojnë shtresat e gdhendura. Studiuesit vlerësojnë se materiali mund të qëndrojë i paprekur për mbi 10 mijë vjet edhe në temperatura të larta, çka nënkupton një jetëgjatësi edhe më të madhe në kushte normale.

Një arkiv për mijëvjeçarë

Sipas ekspertëve nga Shandong University, një disk i tillë mund të ruajë ekuivalentin e rreth dy milionë librave të shtypur ose mijëra filmave në format 4K. Për më tepër, pllakat e qelqit janë më rezistente ndaj manipulimeve dhe sulmeve kibernetike krahasuar me sistemet tradicionale.

Megjithëse teknologjia ende përballet me sfida në prodhimin masiv dhe shkallëzimin industrial, specialistët e konsiderojnë atë një zgjidhje premtuese për ruajtjen afatgjatë të trashëgimisë kulturore, shkencore dhe institucionale.

Nëse komercializohet me sukses, Project Silica mund të shndërrohet në një “arkiv dixhital” të njerëzimit – një mënyrë për të ruajtur njohuritë dhe historinë për brezat e ardhshëm, përtej kufijve të kohës.

Flaka

8

SONDAZHI

Si e vlerësoni veprimin e Artan Grubit për vetëdorëzim para drejtësisë?

Veprim i duhur për t’i dhënë hapësirë drejtësisë

Veprim politik për të kamufluar drejtësinë

• 
• 
• 
• 
• 
• 
•