ALTA Banka nën administrim: aksionet në vëzhgim, ndërsa pikëpyetjet për pronësinë dhe interesat ekonomike shtohen

Vendosja e ALTA Banka SH.A. Bitola nën administrim nga Banka Popullore dhe përfshirja e saj në Listën e Vëzhgimit të Bursës së Maqedonisë kanë hapur një debat që shkon përtej stabilitetit të një institucioni financiar. Në qendër të vëmendjes janë pronësia e ardhshme e bankës, mënyra se si po zhvillohet procesi dhe transparenca ndaj publikut.

Bursa e Maqedonisë ka njoftuar se vendimi për përfshirjen e bankës në Listën e Vëzhgimit është marrë nga Bordi i Drejtorëve, pas vendimit të Bankës Popullore për vendosjen e administrimit. Qëllimi i kësaj mase është paralajmërimi i investitorëve për rrethanat e jashtëzakonshme dhe rreziqet e mundshme që lidhen me funksionimin e bankës. Kjo nuk nënkupton ndërprerjen e tregtimit të aksioneve, por vazhdimin e tij nën mbikëqyrje të shtuar.

Nga kriza në Serbi te administrimi në Maqedoni: çfarë po ndodh me ALTA Bankën?

Zhvillimet e fundit kanë marrë një dimension edhe më të madh pas vendimit të Bankës Popullore të Serbisë, më 31 tetor, për t’ia hequr licencën e punës ALTA Bankës në Beograd. Rregullatori serb e arsyetoi vendimin me përkeqësimin e ndjeshëm të gjendjes financiare dhe rrezikun e mëtejshëm për likuiditetin dhe interesat e depozituesve. Prikaz vesti+1

Vetëm një ditë më vonë, më 1 nëntor, Banka Popullore e Maqedonisë së Veriut vendosi administrim të përkohshëm edhe në ALTA Bankën në Manastir. Guvernatori Trajko Sllaveski bëri të ditur se masa synon mbrojtjen e bilancit të bankës dhe interesave të kreditorëve e depozituesve. МКД.МК+1

Masat kanë sjellë edhe kufizime konkrete për klientët. Sipas njoftimeve publike, për personat fizikë është vendosur kufi javor prej 10.000 denarësh për përdorimin e mjeteve përmes kartelave të bankës. Ndërkohë, më 2 nëntor, banka njoftoi se degët e saj do të ndërpresin përkohësisht shërbimin me klientët, deri në një njoftim të radhës. Republika English+1

Pronësia dhe pyetja për procesin e ardhshëm

Një nga çështjet që kërkon vëmendje është struktura e pronësisë. Sipas të dhënave të publikuara nga vetë banka, më 17 korrik 2026, ALTA Banka në Beograd zotëronte 95,1754 për qind të aksioneve të zakonshme me të drejtë vote në ALTA Bankën në Manastir. Kjo lidhje pronësore e bën krizën në Serbi drejtpërdrejt të rëndësishme edhe për bankën në Maqedoninë e Veriut. Македонски+1

Banka Popullore e Maqedonisë së Veriut kishte sqaruar më 31 tetor se vendimi i autoriteteve serbe nuk nënkuptonte automatikisht revokimin e licencës së bankës në Manastir, pasi bëhet fjalë për dy persona juridikë të veçantë. Megjithatë, institucioni konfirmoi se po i monitoron edhe rreziqet që mund të burojnë nga lidhjet pronësore. KOHA+1

Këtu hapet një çështje me rëndësi publike: çfarë do të ndodhë me aksionet e pronarit aktual dhe kush do të marrë kontrollin e ardhshëm mbi bankën? Cilat procedura do të ndiqen, sa do të zgjasin dhe mbi çfarë kriteresh do të vlerësohen ofertat apo ndryshimet e mundshme të pronësisë? Këto janë pyetje që kërkojnë përgjigje institucionale dhe transparencë, jo hamendësime.

Reagimi i Furkan Saliut: „Interesat e kujt do të mbrohen?“

Në këtë debat ka reaguar edhe gazetari Furkan Saliu, i cili ka ngritur dyshime dhe pikëpyetje për shpejtësinë e procesit dhe interesat që mund të mbrohen gjatë zhvillimeve të ardhshme.

„Guvernatori mund të publikojë lirisht edhe se kush po e blen Altën. Por, ajo që nuk mund ta thotë lirisht është pse ky proces do të përfundojë kaq shpejt dhe interesat e kujt, në të vërtetë, do të mbrohen“, ka shkruar Saliu.

Ai pretendon se interesat e qytetarëve me kursime të vogla nuk janë në qendër të debatit publik dhe e lidh rastin me ndikimin ekonomik e politik serb dhe hungarez në vend. Këto janë vlerësime dhe akuza të gazetarit, të cilat kërkojnë verifikim dhe përgjigje nga institucionet përkatëse.

Saliu ka përmendur edhe paralajmërimet e Komisionit Evropian për rritjen e ndikimit të asaj që njihet si „bota serbe“, duke e paraqitur rastin e ALTA Bankës si shembull të një ndikimi të mundshëm rajonal.

Bursa e Maqedonisë e vendos bankën në Listën e Vëzhgimit

Ndërkohë, më 2 nëntor, Bursa e Maqedonisë e përfshiu ALTA Bankën në Listën e Vëzhgimit. Sipas njoftimit të Bursës, qëllimi është që investitorët të informohen për rrethanat e jashtëzakonshme dhe rreziqet e mundshme që lidhen me funksionimin e bankës. Përfshirja në këtë listë nuk nënkupton automatikisht ndërprerjen e tregtimit të aksioneve. 4NEWS.mk+1

Në këtë fazë, çështja nuk mund të reduktohet vetëm në fatin e një banke. Ajo prek besimin e qytetarëve në sistemin financiar, sigurinë e depozitave, përgjegjësinë e mbikëqyrësve dhe transparencën e vendimmarrjes.

Përgjigjet që priten nga Banka Popullore dhe institucionet e tjera duhet të sqarojnë jo vetëm gjendjen aktuale të bankës, por edhe rrugën që do të ndiqet për pronësinë e saj, garancitë për depozituesit dhe interesin publik në këtë proces.

Për Flakën, pyetja thelbësore mbetet: a do të jetë ky proces një ndërhyrje transparente për mbrojtjen e depozituesve dhe stabilitetit financiar, apo do të shoqërohet me vendime të shpejta, pa sqarime të mjaftueshme për publikun? Kjo përgjigje duhet të vijë nga dokumentet, vendimet dhe institucionet kompetente.

LSDM me interpelancë ndaj guvernatorit Sllaveski, Filipçe: Degët e Alta Bankës nuk punojnë, ndërsa qytetarët nuk mund t’i tërheqin paratë

Interpelancë ndaj guvernatorit të Bankës Popullore, Trajko Sllaveski, dhe debat mbikëqyrës në Kuvend për rastin e Alta Bankës, paralajmëroi kryetari i LSDM-së, Venko Filipçe. Sipas tij, hyrja e Alta Bankës në vend është një proces kriminal dhe duhet të ketë përgjegjësi. Ai tha se edhe kryeministri Mickoski, edhe guvernatori Sllaveski duhet të japin përgjigje nëse janë bërë verifikimet dhe nëse ekziston konfirmim për prejardhjen e parave, para se kapitali i Alta Bankës të hynte në Stopanska Banka Manastir. Filipçe akuzoi se ky proces i dyshimtë korruptiv, siç e quajti ai, po zhvillohet në dëm të qytetarëve, të cilëve tashmë u janë bllokuar llogaritë.

“Hristijan Mickoski, grupi i organizuar kriminal dhe guvernatori Trajko Sllaveski, duket qartë se do të ndihmojnë që qytetarëve t’u plaçkiten nga 150 deri në 180 milionë euro. Sot degët nuk punojnë, ndërsa qytetarëve nuk u funksionojnë as kartelat dhe as bankomatët. Si do t’i tërheqin qytetarët paratë e tyre? Pse guvernatori thotë se, edhe pse nuk mund t’i tërheqin paratë e tyre, ata kanë detyrim t’i paguajnë kreditë? Paramendoni çfarë kulmi i paturpësisë! Me çfarë parash do t’i paguajnë njerëzit kreditë?”, tha Filipçe

Që nga mëngjesi ka nisur edhe një përplasje në rrjetet sociale mes Filipçes dhe guvernatorit Sllaveski lidhur me vendimin e djeshëm, të cilin Sllaveski e shpjegoi në një konferencë të jashtëzakonshme për media, duke deklaruar se Alta Banka po vendoset nën administrim dhe se qytetarët do të mund të tërheqin vetëm një shumë të caktuar parash. Pavarësisht pamundësisë për t’i marrë paratë e tyre, Sllaveski u porositi se duhet të vazhdojnë t’i paguajnë kreditë.

“Me qëllim të mbrojtjes së pasurisë së bankës, në ditët në vijim do të vlejnë kufizime të caktuara për pagesat nga llogaritë e klientëve të bankës. Në interes të qytetarëve dhe me qëllim të kryerjes së pagesave të përditshme, është përcaktuar një limit javor për daljen e mjeteve nga llogaritë e personave fizikë, në vlerë prej 10.000 denarësh, i cili mund të shfrytëzohet përmes kartelave të lëshuara nga banka. Theksojmë se, sikurse edhe deri më tani, kredimarrësit duhet të vazhdojnë t’i përmbushin me kohë detyrimet e tyre ndaj bankës”, tha Sllaveski.

Problemet me këtë bankë nisën pasi Banka Popullore e Serbisë ia revokoi licencën Alta Bankës, pas së cilës, nga Banka Popullore e Maqedonisë, në atë kohë siguruan se revokimi i licencës së Alta Bankës në Serbi nuk kishte asnjë ndikim në bankën këtu. Por vetëm një ditë më vonë, banka u vendos nën administrim, ndërsa qytetarët nuk mundën të dispononin me mjetet e tyre financiare.

Arrestohet pronari i Alta Bankës, njëri nga personat më të pasur në Serbi

Biznesmeni i njohur serb, Davor Macura, pronar i “Alta Bankës” në Serbi, për të cilin mediat serbe shkruajnë se është i afërt me Partinë Përparimtare Serbe në pushtet, është ndaluar pas një aksioni policor në Beograd. Ndalimi pasoi pas më shumë se 30 orësh kontroll në ambientet e bankës, pasi Banka Popullore e Serbisë ia revokoi licencën e punës dhe nisi procedurën e falimentimit.

Vendimi u mor pas konstatimit të problemeve serioze me gjendjen financiare dhe likuiditetin e bankës. Rastin po e heton edhe Prokuroria për Krim të Organizuar, e cila ka kërkuar verifikimin e transaksioneve drejt jashtë vendit. Macura ka interesa biznesore në disa sektorë të ekonomisë serbe. Flaka

10

„Duke pasur parasysh protestat në shtetet e rajonit dhe të botës, a mendoni se edhe Maqedonia e Veriut do të përfshihet në këtë valë të protestave sociale?“

Po, është koha.

9

Jo, nuk mendoj.

1

Nuk ka arsye për të protestuar.

0