“Babai”, një rol i madh në duart e një aktori të madh

Daim Miftari

Ka interpretime që duartrokiten në fund të shfaqjes dhe ka të tjera që vazhdojnë të jetojnë gjatë në kujtesën e publikut. I tillë është interpretimi i aktorit të madh Bajrush Mjaku në shfaqjen “Babai”, vepër e dramaturgut francez Florian Zeller, e cila, nën regjinë e Ivan Popovskit, u prezantua këto ditë në Teatrin Shqiptar në Shkup.

Përmes një teksti të fuqishëm dramatik dhe një qasjeje regjisoriale që vë në pah kompleksitetin e marrëdhënieve njerëzore, shfaqja depërton në një nga përvojat më të dhimbshme të njeriut, humbjen graduale të kujtesës dhe shkëputjen nga bota që e rrethon. Por ajo që e bën këtë vepër veçanërisht të fuqishme është mënyra se si Bajrush Mjaku e ndërton personazhin, duke i dhënë jetë përmes detajeve të vogla, por jashtëzakonisht domethënëse. Një shikim i humbur drejt dritares, një lëvizje e pasigurt e duarve, një çast hutimi përballë fytyrave që dikur ishin pjesë e botës së tij të përditshme, të gjitha këto bëhen pjesë e një gjuhe të heshtur, përmes së cilës aktori rrëfen shumë më tepër sesa mund të shprehin fjalët.

Mjeshtëria e Mjakut qëndron pikërisht në këtë aftësi për ta bërë të padukshmen të dukshme dhe dhimbjen e brendshme të prekshme për publikun. Ai lëviz me një saktësi të rrallë mes çasteve të kthjelltësisë dhe humbjes së orientimit, mes dinjitetit dhe pafuqisë, mes dëshirës për të kuptuar dhe pamundësisë për ta kapur realitetin që po i rrëshqet nga duart.

Figura e babait, në mishërimin e Bajrush Mjakut, tejkalon çdo kufi të një personazhi të zakonshëm dramatik. Ai është një njeri me dinjitet, me krenarinë dhe kryeneçësinë e tij, me brishtësinë që gradualisht bëhet gjithnjë e më e dukshme dhe me një nevojë të thellë për dashuri, siguri dhe përkatësi. Pikërisht kjo ndërthurje e forcës me pafuqinë, e krenarisë me cenueshmërinë, e bën personazhin kaq njerëzor dhe kaq të afërt me secilin prej nesh. Mjaku nuk kërkon mëshirë për të, por arrin të na bëjë ta kuptojmë dhe ta ndiejmë atë në të gjithë kompleksitetin e tij njerëzor.

Përtej dimensionit artistik, “Babai” është një vepër që na përball me realitete për të cilat shoqëria shpesh zgjedh të heshtë. Plakja, vetmia, humbja e kujtesës dhe largimi gradual nga bota që njohim nuk janë vetëm përvoja individuale, por plagë njerëzore që kërkojnë mirëkuptim, ndjeshmëri dhe dinjitet. Shfaqja na kujton se pas çdo njeriu që harron qëndron një jetë e tërë me kujtime, dashuri, përjetime dhe histori që meritojnë të mos harrohen. Në këtë kuptim, ajo shkon përtej kufijve të një përvoje teatrale dhe shndërrohet në një reflektim të thellë mbi mënyrën se si e trajtojmë njeriun në çastet e tij më të brishta.

Me “Babai”, Bajrush Mjaku nuk sjell vetëm një tjetër rol të rëndësishëm në karrierën e tij të gjatë artistike, por një interpretim që mbetet gjatë në ndërgjegjen e publikut. Ai na kujton se teatri, në thelbin e tij, është arti i të qenit njeri, i të kuptuarit të tjetrit dhe i përballjes me të vërtetat që shpesh na frikësojnë. Dhe kur një aktor arrin ta bëjë publikun të harrojë se është duke parë një shfaqje, për ta përjetuar gjithçka si një të vërtetë të jetuar, atëherë arti e ka përmbushur misionin e tij më të lartë. Kjo është ajo magji e rrallë që Bajrush Mjaku e sjell në skenë te “Babai”, një interpretim që nuk përfundon me uljen e perdes, por vazhdon të jetojë në kujtesën dhe emocionet e atyre që patën fatin ta përjetojnë.

10

„Duke pasur parasysh protestat në shtetet e rajonit dhe të botës, a mendoni se edhe Maqedonia e Veriut do të përfshihet në këtë valë të protestave sociale?“

Po, është koha.

9

Jo, nuk mendoj.

1

Nuk ka arsye për të protestuar.

0