ALTA BANKA: Dokumentet zbardhin rolin e qeverisë së kaluar dhe asaj aktuale – Lejen e dha… | Dokuementa
Botuar nga Flaka
Dokumentacioni zyrtar nga arkivi i mbledhjeve qeveritare dhe publikime në Gazetën Zyrtare. Gazeta Flaka
Dokumentet që keni sjellë zbulojnë tri veprime të ndryshme, të cilat në debatin publik po trajtohen sikur të ishin një vendim i vetëm: leja për ofertën e marrjes në kontroll të Stopanska Bankës, qëndrimi i institucioneve shtetërore ndaj aksioneve që posedonin dhe veprimi juridik i Ministrisë së Financave lidhur me aksionet e saj në Alta Banka.
Ky dallim është thelbësor. Nga dokumentet e paraqitura mund të përcaktohet se kush e autorizoi ofertën për marrjen në kontroll dhe çfarë bëri Qeveria aktuale. Por nuk duhet ngatërruar leja për ofertë me një leje të përgjithshme për hyrjen dhe ushtrimin e veprimtarisë bankare në vend.
Kronologjia që ndryshon interpretimin e rastit
- 24 tetor 2023 – Qeveria LSDM-BDI dhe aksionet në Alta Bankën e BeograditNë pikën 57 të procesverbalit të mbledhjes së 194-të, të udhëhequr nga Dimitar Kovaçevski, trajtohet çështja e aksioneve të Alta Bankës në pronësi të Ministrisë së Financave të Maqedonisë së Veriut. Sipas dokumentit të publikuar nga Venko Filipçe, Qeveria miratoi informacionin dhe ngarkoi Avokaturën Shtetërore që, nëse ekzistonin mundësi ligjore, të paraqiste të dhënat përkatëse pranë organeve të Serbisë, me qëllim të mbrojtjes së të drejtave dhe interesave të Ministrisë së Financave.Çfarë nuk thotë ky dokument? Nuk përmban vendim për t’i dhënë Alta Bankës leje të hyjë në tregun bankar të Maqedonisë së Veriut dhe as vendim të qartë për shitjen e aksioneve shtetërore. Formulimi i tij është për mbrojtjen juridike të interesave të shtetit.
- 1 shtator 2025 – Pëlqimi paraprak i Bankës PopulloreSipas informacionit të raportuar nga Inbox7, duke iu referuar përgjigjes së Bankës Popullore, më 1 shtator 2025 ishte dhënë pëlqimi paraprak për fitimin e pjesëmarrjes së kualifikuar. Ky është një hap i veçantë rregullator, që lidhet me mbikëqyrjen bankare dhe jo me vendimin e Qeverisë për aksionet e institucioneve publike.
- 10 shtator 2025 – Komisioni i Letrave me Vlerë jep lejen për ofertënKomisioni i Letrave me Vlerë, me kryetare Bujare Abazi, miratoi aktvendimin nr. 10-69. Me të, Alta Bankës ShA Beograd iu dha leje të paraqiste ofertë për marrjen në kontroll të Stopanska Bankës ShA Manastir.Oferta përfshinte 371.538 aksione me të drejtë vote, me çmim prej 3.777 denarësh për aksion dhe afat pranimi prej 30 ditësh. Dokumenti u publikua në Gazetën Zyrtare më 22 shtator 2025. Sluzben del 195_2025
- 19 shtator 2025 – Procesi i marrjes së aksioneve kishte avancuarSipas deklarimeve të ministres së Financave, të raportuara nga KOHA, deri në këtë datë Alta Banka kishte arritur të siguronte mbi 74 për qind të pronësisë, ndërsa procedura e ofertës po zhvillohej sipas rregullave përkatëse. Kjo datë është e rëndësishme sepse paraprin mbledhjen qeveritare të 23 shtatorit.
- 23 shtator 2025 – Qeveria VMRO-VLEN trajton ofertën e Alta BankësNë mbledhjen e 114-të, të kryesuar nga Hristijan Mickoski, me propozim të ministres së Financave Gordana Dimitrieska-Koçoska, Qeveria miratoi tri përfundime për institucionet publike që mund të kishin aksione në Stopanska Bankën e Manastirit.Atyre iu kërkua të shqyrtonin mundësinë e pranimit ose refuzimit të ofertës, duke respektuar edhe kufizimet e Kodit Zgjedhor për tjetërsimin e kapitalit shtetëror gjatë periudhës zgjedhore. Nëse nuk kishte pengesa ligjore, personat përgjegjës duhej të jepnin deklaratë me shkrim për pranimin e ofertës deri më 10 tetor 2025.Pra, Qeveria aktuale nuk e dha lejen fillestare për ofertën. Ajo ndërhyri në një fazë tjetër: trajtimin e aksioneve që mund të zotëroheshin nga institucionet publike.
- 14 tetor 2025 – Oferta rezulton e suksesshmeSipas raportimit të publikuar atë ditë, ofertën e pranuan 262 aksionarë, të cilët shitën gjithsej 344.420 aksione, ose 88,09 për qind të kapitalit të Stopanska Bankës.
Kush dha lejen për hyrjen e Alta Bankës?
Përgjigjja kërkon ndarjen e kompetencave:
- Banka Popullore – sipas raportimeve të cituara, dha pëlqimin paraprak më 1 shtator 2025 për fitimin e pjesëmarrjes së kualifikuar. Ky është elementi që lidhet me miratimin rregullator bankar.
- Komisioni i Letrave me Vlerë – më 10 shtator 2025 dha lejen konkrete për ofertën publike të marrjes në kontroll të Stopanska Bankës.
- Qeveria VMRO-VLEN – më 23 shtator 2025 shqyrtoi se si institucionet publike duhej të vepronin ndaj ofertës për aksionet që posedonin. Nuk ishte organi që dha lejen për ofertën e marrjes në kontroll.
Këto nuk janë e njëjta leje. Prandaj, pohimi se Qeveria e LSDM-BDI-së e lejoi Alta Bankën të hynte në tregun bankar të Maqedonisë së Veriut nuk mbështetet nga pika 57 e dokumentit të vitit 2023. Po ashtu, dokumenti i vitit 2025 nuk provon se Qeveria VMRO-VLEN e licencoi bankën; ai provon se Qeveria u angazhua në trajtimin e aksioneve të institucioneve publike.
Çfarë tregon krahasimi mes dy qeverive?
Këtu qëndron dallimi më i rëndësishëm politik dhe dokumentar.
Qeveria LSDM-BDI, në vitin 2023: Dokumenti i pikës 57 trajton aksionet që Ministria e Financave i kishte në Alta Bankën e Beogradit. Qeveria e udhëhequr nga Kovaçevski e ngarkoi Avokaturën Shtetërore të kërkonte mbrojtjen e interesave të shtetit në Serbi. Kjo nuk është e njëjtë me dhënien e pëlqimit për shitjen e aksioneve apo me autorizimin e Alta Bankës për të blerë Stopanska Bankën në Manastir.
Qeveria VMRO-VLEN, në vitin 2025: Me propozim të ministres së Financave, Gordana Dimitrieska-Koçoska, Qeveria e shqyrtoi konkretisht ofertën e Alta Bankës dhe u kërkoi 16 institucioneve publike të vlerësonin nëse mund ta pranonin ose refuzonin ofertën për aksionet që posedonin. Pra, ekziston një vendim zyrtar që dëshmon se Qeveria aktuale ishte e informuar për ofertën dhe kishte marrë hapa konkretë lidhur me aksionet publike.
Kjo është e rëndësishme edhe për deklaratat publike të ministres. Ajo ka thënë se Ministria e Financave nuk kishte pasur komunikim me guvernatorin për hyrjen e Alta Bankës. Procesverbali i 23 shtatorit nuk e rrëzon vetvetiu këtë pretendim për mungesë komunikimi me guvernatorin, por e bën të pamundur të pretendohet se Ministria dhe Qeveria nuk ishin marrë fare me çështjen e Alta Bankës: ministrja vetë e propozoi pikën që u shqyrtua në mbledhje.
Kush e thotë të vërtetën?
Nga dokumentet e disponueshme mund të nxirren këto përfundime:
1. Venko Filipçe ka bazë dokumentare kur thotë se pika 57 e vitit 2023 nuk është vendim për shitjen e aksioneve. Dokumenti i paraqitur flet për angazhimin e Avokaturës Shtetërore për mbrojtjen e interesave të Ministrisë së Financave. Por për të përcaktuar përfundimisht çfarë ndodhi më pas me ato aksione, duhen edhe dokumentet e procedurës në Serbi.
2. Hristijan Mickoski nuk mund ta paraqesë pikën 57 si dëshmi se Qeveria e kaluar i dha Alta Bankës leje për hyrje në tregun maqedonas. Një përfundim i tillë nuk del nga teksti i dokumentit. Ai mund të dëshmojë se çështja e aksioneve të Alta Bankës ishte trajtuar në vitin 2023, por jo se qeveria e atëhershme autorizoi blerjen e Stopanska Bankës.
3. Gordana Dimitrieska-Koçoska dhe Qeveria aktuale nuk mund të mohojnë se kanë pasur rol institucional në procesin e ofertës. Procesverbali i 23 shtatorit 2025 e dëshmon se ministrja propozoi dhe Qeveria miratoi përfundime për trajtimin e ofertës nga institucionet publike. Megjithatë, ky dokument nuk provon se Qeveria e ka miratuar vetë blerjen e bankës apo se ka shkaktuar shitjen e aksioneve.
4. Leja për ofertën u dha nga Komisioni i Letrave me Vlerë, ndërsa pëlqimi paraprak për pjesëmarrjen e kualifikuar i atribuohet Bankës Popullore. Këto janë kompetenca të institucioneve rregullatore, jo vendime të drejtpërdrejta të dy qeverive.
Pra, në këtë përballje politike, asnjëra palë nuk mund ta përdorë një dokument të vetëm për të provuar të gjithë zinxhirin e përgjegjësisë. Dokumentet e rrëzojnë interpretimin se pika 57 e vitit 2023 ishte leje për hyrjen e Alta Bankës në Maqedoninë e Veriut. Por ato dëshmojnë gjithashtu se Qeveria VMRO-VLEN ishte e përfshirë në trajtimin e ofertës për aksionet publike në shtator 2025.
Botuar nga Flaka
SONDAZHE
Shkollat po mbyllen, fshatrat po zbrazen: alarmi demografik në Maqedoninë e Veriut
BALLKANI SOT
