Evropa shqyrton forcimin e kapaciteteve bërthamore përballë pasigurive nga SHBA-të

Udhëheqësit evropianë po diskutojnë gjithnjë e më hapur mundësinë e forcimit të kapaciteteve bërthamore në kontinent, mes shqetësimeve për kërcënimin rus dhe pasigurive mbi të ardhmen e angazhimit të Shteteve të Bashkuara në sigurinë evropiane.

Aktualisht, në Evropë vetëm Franca dhe Mbretëria e Bashkuar zotërojnë armë bërthamore, ndërsa SHBA dhe Rusia disponojnë mijëra koka bërthamore secila. Debati është intensifikuar sidomos pas deklaratave të presidentit amerikan Donald Trump për NATO-n dhe qasjes së tij ndaj politikës së jashtme.

Në Konferenca e Sigurisë në Mynih, një raport i ekspertëve paralajmëroi se Evropa duhet të përballet me një “realitet të ri bërthamor”, duke theksuar se kontinenti nuk mund t’ia delegojë më plotësisht SHBA-ve përgjegjësinë për parandalimin bërthamor.

Kancelari gjerman Friedrich Merz konfirmoi se po zhvillon bisedime konfidenciale me presidentin francez Emmanuel Macron për çështjen e parandalimit bërthamor evropian. Nga ana tjetër, kryeministri britanik Keir Starmer deklaroi se parandalimi bërthamor britanik mbron aleatët e NATO-s, duke shtuar se Londra po forcon bashkëpunimin me Francën.

Megjithatë, Sekretari i Përgjithshëm i NATO, Mark Rutte, theksoi se SHBA mbetet “garantuesi përfundimtar” i sigurisë bërthamore në Evropë dhe se diskutimet aktuale janë plotësuese, jo zëvendësuese.

Raporti paraqet disa opsione, nga ruajtja e varësisë nga ombrella amerikane, te forcimi i rolit franko-britanik, apo edhe zhvillimi i kapaciteteve të përbashkëta evropiane – por paralajmëron se asnjëra nuk është pa rrezik apo kosto politike.

Debati pritet të intensifikohet në javët në vijim, sidomos pas paralajmërimit se presidenti Macron do të mbajë një fjalim të rëndësishëm mbi doktrinën bërthamore franceze dhe mundësinë e zgjerimit të bashkëpunimit me vendet kyçe evropiane.

Flaka