NOVO VLT nuk nisi kurrë punën, por akumuloi humbje prej 25.6 milionë denarësh – revizioni evidenton parregullsi
Botuar nga Driton Zenku
Raporti përfundimtar i Entit Shtetëror të Revizionit për NOVO VLT-në zbulon një varg dobësish në menaxhimin financiar dhe në respektimin e ligjeve. Kompania me pronësi të përzier, ku 51 për qind e kapitalit i takonte Lotarisë Shtetërore, ndërsa 49 për qind kompanisë HTL Maqedonia, nuk e nisi asnjëherë veprimtarinë për të cilën u themelua. Megjithatë, gjatë vitit 2024 regjistroi humbje prej 17.4 milionë denarësh, ndërsa revizioni konstatoi kontrata afatgjata me palë të interesuara, pagesa të larta për anëtarët e Këshillit Mbikëqyrës dhe mungesë të kontrolleve të brendshme.
Raporti i publikuar nga Enti Shtetëror i Revizionit në shtator të vitit 2026 është veçanërisht domethënës për shkak të përfundimit të tij: revizorët kanë dhënë mendim të pavolitshëm si për pasqyrat financiare, ashtu edhe për përputhshmërinë e veprimtarisë me ligjet dhe rregulloret.
Ky nuk është një vlerësim i zakonshëm për gabime administrative. Bëhet fjalë për një kompani të themeluar më 31 mars 2023, me kapital fillestar prej rreth 9.97 milionë eurosh, e cila nuk arriti të fillojë aktivitetin kryesor, por krijoi shpenzime, humbje dhe marrëdhënie kontraktuale që ngritën pikëpyetje serioze për mënyrën e menaxhimit të saj.
Një projekt me kapital prej afro 10 milionë eurosh që nuk nisi punën
NOVO VLT u themelua si kompani me pronësi të përzier, ku Lotaria Shtetërore kishte 51 për qind të pjesëmarrjes, ndërsa HTL Maqedonia 49 për qind.
Sipas marrëveshjes për investim të përbashkët, vlera e përgjithshme e projektit ishte 9,969,598 euro. Kontributi i Lotarisë Shtetërore, në vlerë prej 5,084,495 eurosh, ishte jomonetar dhe përbëhej nga e drejta për organizimin e lojërave elektronike të fatit. Ndërkaq, HTL Maqedonia kishte detyrim të investonte 4,885,103 euro, shumë që, sipas revizionit, ishte paguar në tërësi.
Megjithatë, kompania nuk filloi asnjëherë të kryejë veprimtarinë për të cilën ishte themeluar.
Kjo është një nga pikat më të rëndësishme të raportit: një projekt me kapital të konsiderueshëm, ku një pjesë e kontributit vinte nga një kompani shtetërore, nuk arriti të funksionalizohej. Ndërkohë, shpenzimet vazhduan dhe në fund të vitit 2024 u regjistrua humbje prej 17.406 milionë denarësh, përveç humbjes së bartur prej 8.183 milionë denarësh nga viti paraprak.
Pra, në librat afaristë figuronin humbje të akumuluara prej rreth 25.6 milionë denarësh.
Kontrata dhjetëvjeçare me vetëm një ofertues dhe lidhja me ortakën
Një nga gjetjet më të ndjeshme të revizionit lidhet me kontratat për shërbime të mirëmbajtjes, servisimit dhe furnizimit me softuer për terminalet VLT.
Sipas raportit, në dy procedura ishte paraqitur vetëm një ofertë dhe kontratat ishin lidhur me të njëjtin operator ekonomik, për periudhë prej dhjetë vjetësh.
Revizioni vlerëson se procedurat është dashur të zhvilloheshin në përputhje me Ligjin për Prokurimet Publike, duke pasur parasysh se Lotaria Shtetërore zotëronte 51 për qind të kapitalit dhe kishte ndikim dominues në NOVO VLT. Për rrjedhojë, kompania konsiderohej subjekt që duhej të zbatonte rregullat për prokurimet publike.
Pikë tjetër e rëndësishme është se operatori ekonomik i përzgjedhur ishte vetë ortak në kompaninë NOVO VLT. Revizioni konstaton se kontratat janë lidhur pa miratim paraprak nga Kuvendi i Ortakëve, ndonëse bëhej fjalë për transaksione me palë të interesuara.
Revizorët theksojnë gjithashtu se kontratat nuk u realizuan. Megjithatë, vetë mënyra e përzgjedhjes së ofertuesit dhe afati dhjetëvjeçar ngritën shqetësime për konkurrencën, transparencën dhe mbrojtjen e interesave financiare të kompanisë.
Këtu qëndron një nga pyetjet kryesore që raporti lë për përgjegjësit e projektit: pse u parashikuan marrëdhënie kontraktuale dhjetëvjeçare, kur kompania ende nuk kishte filluar veprimtarinë dhe kur ofertat konkurruese mungonin?
Qira prej 6 mijë eurosh në muaj, pa analizë të mjaftueshme ekonomike
Revizioni ka evidentuar edhe parregullsi në kontratën për marrjen me qira të hapësirave afariste dhe depos.
Sipas raportit, kontrata ishte lidhur për dhjetë vjet, me qira mujore prej 6,000 eurosh, pa TVSH. Gjatë vitit 2024, kompania kishte regjistruar shpenzime prej 1.527 milionë denarësh për këtë qëllim, që korrespondonin me rreth katër muaj qiraje.
Problemi i identifikuar nga revizorët nuk lidhet vetëm me shumën. Hapësira dhe depoja ishin në pronësi të ortakut të kompanisë, ndërsa kontrata ishte lidhur përmes një operatori ekonomik ndërmjetësues.
Revizioni konstaton se nuk ishte siguruar miratimi paraprak i organit kompetent të kompanisë për transaksionin me palë të interesuar. Po ashtu, nuk ishin paraqitur dëshmi për analizë të kushteve të tregut, arsyeshmërisë ekonomike dhe efekteve financiare para nënshkrimit të kontratës.
Edhe pse drejtuesit e kompanisë kanë paraqitur vërejtje ndaj këtij konstatimi, revizioni nuk e ndryshoi përfundimin. Përkundrazi, pas verifikimit të të dhënave nga Agjencia e Kadastrës, konfirmoi se prona ishte në pronësi të ortakut, ndërsa kontrata ishte realizuar përmes një ndërmjetësi ekonomik.
Kjo ngre çështjen e konfliktit të mundshëm të interesit dhe të mekanizmave që duhet të garantojnë se pasuria e kompanisë nuk përdoret në kushte që favorizojnë njërin nga ortakët.
Këshilli Mbikëqyrës: dy mbledhje, por pagesa për 12 muaj
Një tjetër gjetje që bie në sy ka të bëjë me funksionimin e Këshillit Mbikëqyrës.
Gjatë vitit 2024, ky organ kishte mbajtur vetëm dy mbledhje, megjithëse anëtarëve dhe kryetarit u ishin paguar kompensime për të gjithë vitin.
Sipas revizionit, shpenzimet neto për kompensimet e anëtarëve të Këshillit Mbikëqyrës arritën në 2.460 milionë denarë. Kjo shumë ishte për 1.796 milionë denarë më e lartë se niveli i kompensimeve të përcaktuara në dokumentin e Qeverisë, të cilit i referohet raporti.
Revizorët konstatuan gjithashtu se nuk u ishte paraqitur Rregullorja e punës së Këshillit Mbikëqyrës dhe as dëshmi se ky organ kishte shqyrtuar pasqyrat financiare dhe raportin vjetor, apo se e kishte informuar Kuvendin e Ortakëve për rezultatet e kontrollit.
Në praktikë, kjo do të thotë se organi i paraparë për mbikëqyrjen e menaxhimit nuk kishte dokumentuar përmbushjen e detyrave të tij, ndërsa kompensimet ishin paguar për 12 muaj.
Kjo është veçanërisht problematike në një kompani që nuk kishte filluar veprimtarinë kryesore dhe që regjistronte humbje.
Mungesë e kontrolleve të brendshme dhe inventarizim jo i plotë
Revizioni ka evidentuar dobësi edhe në sistemin e kontrollit të brendshëm. Sipas raportit, kompania nuk kishte miratuar procedura të shkruara, nuk kishte ndarje të qartë të përgjegjësive dhe nuk kishte vendosur kontrolle paraprake dhe pasuese, të njohura si kontrolle ex-ante dhe ex-post.
Kjo krijonte rrezik për gabime, mungesë të kontrollit mbi transaksionet dhe mosrespektim të rregullave ligjore.
Probleme janë konstatuar edhe gjatë inventarizimit të pasurisë dhe detyrimeve. Nuk ishte kryer inventarizimi i plotë i detyrimeve dhe i mjeteve jomateriale, përfshirë të drejtën për organizimin e lojërave elektronike të fatit. Listat e inventarizimit nuk përmbanin të gjitha të dhënat e nevojshme për të krahasuar gjendjen kontabël me atë faktike.
Kjo është arsyeja pse revizorët vlerësuan se nuk mund të konfirmonin plotësisht realitetin dhe objektivitetin e të dhënave të paraqitura në pasqyrat financiare.
313.7 milionë denarë për të drejtën e organizimit të lojërave – rrezik për zhvlerësim
Një nga zërat më të mëdhenj në bilancin e kompanisë ishte e drejta për organizimin e lojërave elektronike të fatit, e regjistruar si pasuri jomateriale në vlerë prej 313.701 milionë denarësh, ose rreth 5.08 milionë euro.
Por, sipas revizionit, kjo e drejtë nuk ishte shfrytëzuar, pasi kompania nuk kishte filluar veprimtarinë për të cilën ishte themeluar. Për më tepër, në ndërkohë ishte nisur procedura për ndërprerjen e kompanisë.
Për këtë arsye, revizorët kanë evidentuar indikacione të qarta për zhvlerësimin e kësaj pasurie, pasi ajo nuk përdorej dhe nuk gjeneronte rrjedha monetare.
Kjo pikë ka rëndësi të veçantë: një pasuri e regjistruar me vlerë prej mbi pesë milionë eurosh mund të mos e kishte më vlerën ekonomike të paraqitur në bilanc. Revizioni kërkoi që kjo të vlerësohej në përputhje me standardet përkatëse të kontabilitetit.
Prokurimi i karrigeve VLT me vlerë 29.5 milionë denarë
Raporti evidenton gjithashtu dobësi në procedurën e prokurimit të karrigeve për terminalet VLT, me vlerë të parashikuar prej 29.520 milionë denarësh pa TVSH.
Në specifikimin teknik ishin vendosur kërkesa të detajuara dhe standarde konkrete, por pa u paraparë mundësia që ofertuesit të paraqisnin produkte ekuivalente, nëse dëshmonin se i plotësonin kërkesat në mënyrë të barasvlershme.
Sipas revizionit, kjo nuk ishte në përputhje me Ligjin për Prokurimet Publike dhe mund të kufizonte konkurrencën, duke krijuar rrezik për trajtim të pabarabartë të operatorëve ekonomikë.
Kompania u fshi nga regjistri, por pyetjet mbeten
NOVO VLT u themelua në mars të vitit 2023, ndërsa më 18 nëntor 2025 u regjistrua ndryshimi i statusit dhe u fshi nga Regjistri Tregtar. Sipas raportit, në vitin 2025 u zhvillua procedura e ndarjes së kombinuar të kompanisë, përmes së cilës të drejtat, detyrimet dhe asetet u transferuan te subjekti i ri dhe te Lotaria Shtetërore.
Për këtë arsye, Enti Shtetëror i Revizionit nuk dha rekomandime për korrigjimin e parregullsive, me arsyetimin se kompania tashmë ishte fshirë nga regjistri kompetent.
Por fshirja e kompanisë nuk i zhduk automatikisht pyetjet që dalin nga raporti: kush ishte përgjegjës për vendimet që çuan në shpenzimet dhe humbjet e evidentuara? Pse nuk u aktivizua kompania, megjithëse kapitali i paraparë ishte siguruar? Kush e kontrolloi lidhjen e kontratave me palët e interesuara dhe pse Këshilli Mbikëqyrës nuk e ushtroi në mënyrë të dokumentuar funksionin e tij?
Raporti nuk përcakton përgjegjësi penale individuale dhe nuk konstaton se ka pasur përvetësim apo korrupsion. Por ai dokumenton shkelje dhe dobësi në menaxhimin financiar, në prokurimet publike dhe në mekanizmat e mbikëqyrjes, të cilat kërkojnë sqarim institucional.
Revizioni ngre edhe alarmin për tregun e lojërave online
Përtej rastit konkret të NOVO VLT-së, raporti përmban një pjesë të rëndësishme për rregullimin e lojërave të fatit në internet.
Revizorët konstatojnë se Ministria e Financave nuk kishte miratuar në afatin e paraparë një sërë aktesh nënligjore që duhej të përcaktonin kushtet teknike, standardet e sigurisë, kontrollin e platformave dhe procedurat për identifikimin e lojtarëve.
Në raport theksohet se mungesa e këtyre rregullave krijonte vështirësi në kontrollin e operatorëve dhe në mbrojtjen e pjesëmarrësve. Një nga shqetësimet është mungesa e mekanizmave të detyrueshëm për identifikimin dhe regjistrimin e lojtarëve, si dhe për ndjekjen e përbashkët të depozitave dhe pagesave të tyre.
Enti evidenton gjithashtu se deri në janar të vitit 2026 ishin dorëzuar kërkesa për kufizimin e qasjes në 307 ueb-faqe dhe aplikacione që organizonin lojëra të fatit. Megjithatë, sipas raportit, vazhdonin të ekzistonin platforma të palicencuara të qasshme nga territori i Maqedonisë së Veriut.
Kjo pjesë e raportit e zgjeron çështjen përtej një kompanie të mbyllur. Ajo evidenton dobësi sistemike në mbikëqyrjen e tregut të lojërave të fatit, me pasoja të mundshme për të ardhurat buxhetore, konkurrencën dhe mbrojtjen e qytetarëve.
Përfundim: një projekt që kërkon përgjegjësi dhe transparencë
Rasti i NOVO VLT-së paraqet një shembull të një projekti me pjesëmarrje shtetërore që nuk arriti të fillojë veprimtarinë, por që gjatë ekzistencës së tij krijoi humbje, shpenzime dhe marrëdhënie kontraktuale të cilat u kritikuan nga revizioni shtetëror.
Më shqetësuese se vetë humbja financiare është ndërthurja e disa problemeve: mungesa e aktivitetit ekonomik, kontratat dhjetëvjeçare me vetëm një ofertues, transaksionet me palë të interesuara pa miratim paraprak, kompensimet e larta të Këshillit Mbikëqyrës dhe mungesa e kontrolleve të brendshme.
Kur një kompani me kapital të përbashkët shtetëror dhe privat nuk arrin të funksionalizohet, por krijon humbje dhe detyrime, përgjegjësia për vendimmarrjen nuk mund të mbetet vetëm një çështje kontabël. Ajo duhet të jetë objekt i transparencës institucionale dhe i sqarimit të rolit të të gjithë organeve që kanë marrë pjesë në themelimin, menaxhimin dhe mbikëqyrjen e saj.
KRI_NOVO_VLT_web_final.pdf
Shënim redaksional: Analiza bazohet në raportin e revizionit. Për të shkuar më tej me hulumtimin, do të ishte me rëndësi të sigurohen marrëveshjet origjinale të investimit, kontratat e qirasë dhe të shërbimeve, vendimet e Kuvendit të Ortakëve dhe dokumentet për ndarjen e kompanisë. Këto do të ndihmonin në identifikimin e vendimmarrësve dhe në sqarimin e rrjedhës së aseteve e detyrimeve pas mbylljes së NOVO VLT-së. DOKUMENT – Gazeta Flaka
Botuar nga Driton Zenku
Shkollat po mbyllen, fshatrat po zbrazen: alarmi demografik në Maqedoninë e Veriut
BALLKANI SOT
