Luftë politike për Alta Bankën: Kush ia hapi dyert bankës serbe në Maqedoninë e Veriut?
Rasti i Alta Bankës, ish-Stopanska Banka – Manastir, po shndërrohet në një nga përplasjet më të ashpra politike në Maqedoninë e Veriut. VMRO-DPMNE dhe VLEN akuzojnë ish-funksionarët e BDI-së për hapjen institucionale të rrugës drejt shitjes së aksioneve shtetërore dhe për marrëdhëniet e dyshuara financiare me biznesmenin serb Davor Macura. Në anën tjetër, BDI dhe LSDM kundërpërgjigjen duke ia atribuar përgjegjësinë qeverisë aktuale të Hristijan Mickoskit, nën mandatin e së cilës Alta Banka hyri në tregun maqedonas dhe mori kontrollin mbi bankën.
Çështja e Alta Bankës ka marrë përmasa të reja politike, pasi katër subjekte politike – VMRO-DPMNE, VLEN, BDI dhe LSDM – kanë dalë me akuza dhe kundërakuza për procesin e ndryshimit të pronësisë së ish-Stopanska Bankës në Manastir.
Në qendër të debatit janë vendimet qeveritare të vitit 2023, shitja e aksioneve shtetërore, kompania „AS Senjak“, kredia prej 5 milionë eurosh nga Alta Banka në Beograd, biznesmeni serb Davor Macura dhe vendimet institucionale të viteve 2025 dhe 2026.
Përderisa pushteti aktual kërkon përgjegjësi nga ish-funksionarët e BDI-së, dy partitë opozitare, BDI dhe LSDM, pretendojnë se vendimet vendimtare për hyrjen e bankës serbe në Maqedoninë e Veriut janë marrë gjatë qeverisjes së Mickoskit.
VMRO-DPMNE: Artan Grubi e nënshkroi vendimin për shitjen e aksioneve shtetërore
VMRO-DPMNE ka akuzuar ish-qeverinë e udhëhequr nga LSDM dhe BDI se pas rastit të Alta Bankës qëndrojnë interesa biznesore dhe marrëdhënie të dyshuara financiare mes qarqeve të lidhura me ish-pushtetin dhe biznesmenit serb Davor Macura.
Sipas partisë, kompania „AS Senjak“, në pronësi të Selaudin Arifit, të cilin VMRO-DPMNE e cilëson si krushk të liderit të BDI-së, Ali Ahmeti, ka përfituar kredi prej 5 milionë eurosh nga Alta Banka në Beograd, ndërsa më pas aksionet e saj në Stopanska Banka – Manastir ia ka shitur biznesmenit Macura.
„Rasti i Alta Bankës është dëshmi e mënyrës së qeverisjes së LSDM-së dhe BDI-së, të udhëhequra nga Ahmeti dhe klani Zaev. Për këto parti, shteti dhe qytetarët nuk kanë qenë të rëndësishëm, ndërsa interesi i vetëm kanë qenë skemat e biznesit, marrëveshjet jotransparente dhe pasurimi i individëve“, thuhet në komunikatën e VMRO-DPMNE-së.
Sipas kronologjisë së paraqitur nga partia, në tetor të vitit 2024, kompania „AS Senjak“ nga Kërçova kishte hyrë në biznesin bankar duke blerë një paketë të konsiderueshme aksionesh në Stopanska Banka – Manastir.
Në qershor të vitit 2025, një kompani e lidhur me këtë rrjet biznesor kishte marrë kredi prej 5 milionë eurosh nga Alta Banka në Beograd.
VMRO-DPMNE pretendon se më 17 shtator 2025, „AS Senjak“ ia kishte shitur aksionet në bankën e Manastirit Davor Macurës dhe Alta Bankës, duke i hapur rrugë marrjes nën kontroll të bankës në Maqedoninë e Veriut.
Partia ka ngritur edhe pikëpyetje për rolin e ish-ministrit të Financave Fatmir Besimi, ish-ministrit të Jashtëm Bujar Osmani dhe ish-zëvendëskryeministrit të parë Artan Grubi.
Sipas VMRO-DPMNE-së, më 24 tetor 2023, Besimi kishte hapur në një seancë qeveritare çështjen e hyrjes së Alta Bankës në sektorin financiar të Maqedonisë së Veriut.
„A e dinin atëherë LSDM dhe BDI për marrëdhëniet afariste me kompaninë e krushkut të Ahmetit? A kishin informacione për origjinën e kapitalit të bankës dhe për dyshimet eventuale?“, pyet VMRO-DPMNE.
Partia kërkon nga kryetari i LSDM-së, Venko Filipçe, që të sqarojë nëse ish-funksionarët e partisë dhe të BDI-së kishin njohuri për këto marrëdhënie biznesore.
VLEN: Grubi personalisht e nënshkroi shitjen e aksioneve shtetërore
Në të njëjtën linjë akuzash ndaj ish-funksionarëve të BDI-së ka dalë edhe VLEN-i, i cili në reagimin e fundit ka publikuar pretendime të mbështetura në dy dokumente zyrtare shtetërore.
VLEN-i pretendon se Artan Grubi personalisht e ka nënshkruar vendimin për shitjen e aksioneve shtetërore në „Stopanska banka“ – Manastir, pas një seance qeveritare ku kishin marrë pjesë edhe Fatmir Besimi, Bujar Osmani dhe Kreshnik Bekteshi.
Partia iu referua procesverbalit të seancës së 158-të të Qeverisë, të mbajtur më 6 qershor 2023, si dhe vendimit të publikuar në Gazetën Zyrtare nr. 123, më 13 qershor 2023.
Sipas VLEN-it, në seancën e bashkëkryesuar nga Artan Grubi dhe Dimitar Kovaçevski, nën pikën e pestë të rendit të ditës ishte shqyrtuar informacioni për shitjen e aksioneve në pronësi të Agjencisë për Menaxhimin e Pronës së Konfiskuar.
„Nën pikën 5 të rendit të ditës, pikërisht në këtë përbërje, shqyrtohet Informacioni për shitjen e aksioneve në pronësi të Agjencisë për Menaxhimin e Pronës së Konfiskuar dhe me konkluzionin nr. 6 merret vendimi për dhënien e pëlqimit për shitjen e aksioneve shtetërore në ‘Stopanska banka’ SHA Manastir“, thuhet në reagimin e VLEN-it.
Pika që VLEN-i e konsideron vendimtare është nënshkrimi i Grubit në vendimin nr. 41-3733/8.
„Në ‘Gazetën zyrtare’ nr. 123, nën vendimin për shitjen e aksioneve të ‘Stopanska bankës’ SHA Manastir, figuron personalisht nënshkrimi i krahut të djathtë të Ali Ahmetit – Artan Grubi!“, thekson VLEN-i.
Partia e lidh këtë vendim me zhvillimet e mëvonshme rreth kompanisë „AS Senjak“, e cila, sipas saj, kishte blerë një paketë aksionesh në të njëjtën bankë, ndërsa një kompani e lidhur me të kishte përfituar kredi prej 5 milionë eurosh drejtpërdrejt nga selia qendrore e Alta Bankës në Beograd.
VLEN-i pretendon se si aksionet shtetërore, shitjen e të cilave e mundësoi vendimi i nënshkruar nga Grubi, ashtu edhe aksionet private të kompanisë së lidhur me rrethin familjar të Ali Ahmetit, përfunduan te Davor Macura.
„Kur bashkohen të tri pjesët e këtij mozaiku, i gjithë operacioni milionësh i BDI-së del në dritë“, thuhet në reagim.
VLEN-i u ka drejtuar pyetje të drejtpërdrejta Ali Ahmetit, Fatmir Besimit dhe Bujar Osmanit, duke kërkuar të sqarohet nëse në vitin 2023 ekzistonte një plan që banka të përgatitej për marrjen nën kontroll nga Alta Banka e Beogradit.
„A ishte roli i Grubit, Besimit dhe Osmanit në Qeveri që institucionalisht t’i lironin aksionet shtetërore për shitje, ndërkohë që rrjeti familjar i Ali Ahmetit përmes ‘AS Senjak’ grumbullonte pako private aksionesh dhe merrte kredi milionëshe nga Beogradi?“, pyet VLEN-i.
Në fund, partia i ka bërë thirrje Prokurorisë Publike dhe Drejtorisë së Inteligjencës Financiare që të zgjerojnë hetimet dhe të marrin në pyetje ish-funksionarët e përfshirë në miratimin dhe nënshkrimin e vendimeve përkatëse.
„Shndërrimi i Qeverisë në shërbim të bizneseve milionëshe të familjes së Ali Ahmetit dhe të manjatëve rajonal duhet të ketë përgjegjësi penale!“, përfundon reagimi i VLEN-it.
BDI: Alta Bankën ia hapët derën ju, mos kërkoni fajtorin në derë të huaj!
BDI i ka kundërshtuar akuzat e VMRO-DPMNE-së dhe VLEN-it, duke i cilësuar si përpjekje për të zhvendosur vëmendjen nga përgjegjësia e pushtetit aktual.
Sipas BDI-së, vendimi i vitit 2023 kishte të bënte me një procedurë për shitjen e aksioneve shtetërore të konfiskuara dhe nuk mund të interpretohet si dëshmi se ish-qeveria kishte përgatitur hyrjen e Alta Bankës në Maqedoninë e Veriut.
Partia thekson se në atë periudhë nuk mund të dihej se qeveria e VMRO-DPMNE-së dhe VLEN-it do të miratonte në vitin 2025 vendimet që mundësuan hyrjen e Alta Bankës në tregun maqedonas.
BDI gjithashtu e vë në pikëpyetje logjikën e akuzave të pushtetit, duke kërkuar përgjigje se si banka arriti të hynte në Maqedoninë e Veriut gjatë mandatit të qeverisë aktuale.
„As një pyetje të thjeshtë të gazetarit nuk arritën t’i përgjigjen: Nëse BDI-ja e solli Alta Bankën, si hyri ajo në Maqedoninë e Veriut gjatë qeverisjes suaj? Si e lejuan hyrjen institucionet që drejtoni ju?“, thuhet në reagimin e BDI-së.
Sipas BDI-së, funksionarët e VMRO-DPMNE-së dhe VLEN-it po përpiqen të distancohen nga vendimet e marra gjatë qeverisjes së tyre, ndërkohë që nënshkrimet e tyre figurojnë në dokumentet përkatëse.
Partia pretendon se qeveria aktuale e ka mundësuar hyrjen e bankës serbe dhe se paralajmërimet e saj për lidhjet e dyshuara me të ashtuquajturën „Botë Serbe“ janë shpërfillur.
BDI e lidh këtë çështje edhe me ndikimin politik dhe ekonomik të Serbisë në rajon, duke përmendur praninë e Ivan Stoilkovicit në qeveri dhe afërsinë politike me liderin e Republikës Sërpska, Milorad Dodik.
Në fund, BDI e ka përmbledhur kundërpërgjigjen e saj me një mesazh të drejtpërdrejtë për pushtetin:
„Alta Bankën nuk e solli era. Ia hapët derën ju! Alta Banka është kopili juaj dhe kopilin tuaj nuk mund ta lini në derë të huaj!“
LSDM: Mickoski dhe qeveria aktuale e mundësuan hyrjen e Alta Bankës
Në këtë përplasje është përfshirë edhe LSDM-ja, e cila ka dalë me akuza të drejtpërdrejta ndaj kryeministrit Hristijan Mickoski dhe VMRO-DPMNE-së.
Zëdhënësja e LSDM-së, Maja Serafimovska-Borozan, deklaroi se pushteti aktual po përpiqet ta mbrojë Alta Bankën dhe ta zhvendosë përgjegjësinë te qeveria e kaluar, ndonëse, sipas saj, vendimet vendimtare për hyrjen e bankës në Maqedoninë e Veriut janë marrë gjatë mandatit të qeverisë aktuale.
Ajo iu referua edhe situatës së biznesmenit serb Davor Macura, për të cilin deklaroi se ndodhet në paraburgim në Serbi, nën dyshimet për nxjerrjen e afro 400 milionë eurove dhe shtypjen e kartëmonedhave të falsifikuara prej 500 eurosh.
Serafimovska-Borozan kritikoi gjithashtu disa komentues dhe analistë publikë, të cilët, sipas saj, po dalin në mbrojtje të bankës, ndërsa e akuzoi pushtetin për përpjekje që ta paraqesë dokumentin e vitit 2023 si dëshmi të një marrëveshjeje të pretenduar me Alta Bankën.
Sipas LSDM-së, dokumenti i 6 qershorit 2023 kishte të bënte me një paketë prej 7.213 aksionesh, apo rreth 1,85 për qind të kapitalit të Stopanska Bankës, të cilat shteti i kishte konfiskuar nga Sasho Mijallkov dhe kompania „Eksiko“, pas aktgjykimit të plotfuqishëm në rastin „Imperia“.
„Vendimi i 6 qershorit 2023 ishte vetëm një procedurë e zakonshme ligjore, përmes së cilës Agjencia për Menaxhimin e Pronës së Konfiskuar kishte marrë pëlqimin për shitjen e aksioneve të sekuestruara, me qëllim që të ardhurat të derdheshin në buxhetin e shtetit“, deklaroi zëdhënësja e LSDM-së.
Ajo theksoi se këto aksione nuk ishin shitur gjatë mandatit të qeverisë së atëhershme dhe se Alta Banka në atë periudhë nuk ishte e pranishme në Maqedoninë e Veriut.
„Hyrja e Alta Bankës serbe dhe marrja nën kontroll e Stopanska Bankës ndodhën në vjeshtën e vitit 2025, me vendim të Mickoskit dhe pushtetit të tij“, deklaroi Serafimovska-Borozan.
Sipas saj, paketa e konfiskuar e aksioneve iu shit Alta Bankës në janar të vitit 2026, për rreth 375 mijë euro.
LSDM-ja pretendon se guvernatori i Bankës Popullore, Trajko Sllaveski, kishte dhënë lejen për hyrjen e bankës në tregun maqedonas, duke pranuar publikisht se këtë e kishte bërë në konsultim me kryeministrin Mickoski.
Partia opozitare akuzon gjithashtu qeverinë aktuale se ka mundësuar që paratë e ndërmarrjeve publike dhe të qytetarëve të përfundojnë në këtë bankë.
„Kur në Serbi po hapen hetimet, VMRO-DPMNE po përpiqet ta mbulojë skandalin. Kjo nuk do të kalojë. E vërteta po del në shesh dhe përgjegjësia do të vijë“, deklaroi zëdhënësja e LSDM-së.
LSDM-ja njoftoi se ka ngritur kallëzime penale kundër guvernatorit dhe personave të tjerë që i konsideron përgjegjës për këtë çështje.
Katër subjekte, dy fronte politike dhe një çështje që kërkon përgjigje
Polemika rreth Alta Bankës tashmë ka krijuar dy fronte të dukshme politike.
Në njërën anë janë VMRO-DPMNE dhe VLEN, të cilat fokusin e akuzave e kanë vendosur te ish-funksionarët e BDI-së, vendimet e vitit 2023, Artan Grubi, Fatmir Besimi dhe Bujar Osmani, si dhe marrëdhëniet e pretenduara financiare mes kompanisë „AS Senjak“ dhe biznesmenit Davor Macura.
Në anën tjetër janë BDI dhe LSDM, të cilat, ndonëse me argumente të ndryshme, e drejtojnë përgjegjësinë te qeveria aktuale e Hristijan Mickoskit, duke kërkuar sqarime për vendimet e vitit 2025, hyrjen e Alta Bankës dhe rolin e Bankës Popullore.
Megjithatë, përtej përplasjeve partiake, çështja ngre disa pyetje thelbësore:
- A kanë qenë të ndërlidhura kredia prej 5 milionë eurosh dhe shitja e aksioneve të kompanisë „AS Senjak“?
- Cili ka qenë roli konkret i Artan Grubit dhe ish-ministrave në procesin e shitjes së aksioneve shtetërore?
- Pse dhe në çfarë kushtesh u mundësua hyrja e Alta Bankës në tregun maqedonas gjatë qeverisjes aktuale?
- Kush i ka miratuar transaksionet dhe cilat institucione kanë verifikuar burimin e kapitalit?
- A kanë përfunduar fondet e ndërmarrjeve publike në Alta Bankë dhe mbi çfarë vendimesh?
- A ekziston ndonjë lidhje e provueshme mes kreditimit të kompanisë së lidhur me rrethin e Ali Ahmetit dhe marrjes së kontrollit mbi bankën nga Davor Macura?
Përgjigjet për këto pyetje nuk mund të jepen vetëm përmes komunikatave partiake. Ato kërkojnë dokumentacionin e plotë të transaksioneve, verifikimin e vendimeve institucionale dhe hetim të pavarur financiar e penal.
Një dallim i rëndësishëm duhet të bëhet edhe mes vendimit për të nxjerrë në shitje aksionet shtetërore në vitin 2023 dhe shitjes faktike të tyre, përfshirë procedurat e mëvonshme të marrjes së kontrollit të bankës. Vetë nënshkrimi i një vendimi për shitje nuk dëshmon automatikisht ekzistencën e një marrëveshjeje të fshehtë apo koordinimin me pronarët e ardhshëm.
Në fund, Alta Banka po shndërrohet në një test serioz të përgjegjësisë politike dhe institucionale për të katër subjektet. BDI dhe LSDM kërkojnë llogari nga pushteti aktual, ndërsa VMRO-DPMNE dhe VLEN kërkojnë përgjegjësi nga ish-pushteti.
Por pyetja kryesore mbetet: kush e përgatiti terrenin, kush i mori vendimet, kush përfitoi nga transaksionet dhe kush duhet të mbajë përgjegjësi?
Kjo nuk është më vetëm një përplasje mes partive. Është një çështje e transparencës së sistemit bankar, e përgjegjësisë së institucioneve dhe e besimit të qytetarëve në mënyrën se si menaxhohet pasuria dhe interesi publik.
Shënim redaksional: Akuzat dhe pretendimet e atribuuara partive janë paraqitur si qëndrime të tyre dhe nuk përbëjnë fakte të vërtetuara gjyqësisht. Përpara publikimit rekomandohet verifikimi i datave, numrave të vendimeve, shumave dhe kronologjisë së transaksioneve, veçanërisht dallimi mes pëlqimit për shitjen e aksioneve në vitin 2023 dhe shitjes faktike të tyre në vitet pasuese.














