Alta Banka: Një dokument, dy interpretime dhe një dallim që nuk duhet të fshihet
Debati politik për Alta Bankën po zhvillohet gjithnjë e më shumë rreth dokumenteve të vitit 2023, por pikërisht këtu qëndron edhe problemi kryesor: dokumente me përmbajtje dhe qëllime të ndryshme po paraqiten sikur dëshmojnë të njëjtën gjë.
Në konferencën për media, përfaqësuesja e VLEN-it, Saranda Imeri Stafaj, publikoi vendimin e Qeverisë së 6 qershorit 2023, të miratuar në mbledhjen e 158-të, me të cilin ishte dhënë pëlqim për shitjen e aksioneve të Stopanska Banka SHA Bitola, në pronësi të Agjencisë për Menaxhimin e Pronës së Konfiskuar. Vendimi mban numrin 41-3733/8 dhe nënshkrimin e zëvendëskryeministrit të parë të atëhershëm, Artan Grubi.
Ky është një fakt dokumentar dhe nuk mund të mohohet. Qeveria e kaluar ka dhënë pëlqim për shitjen e aksioneve shtetërore në Stopanska Banka të Manastirit (Manastir). Por pyetja është: çfarë dëshmon ky vendim dhe a mund të barazohet ai me një vendim për hyrjen e Alta Bankës në tregun bankar të Maqedonisë së Veriut?
Pikërisht në këtë pikë ndërhyn kundërargumenti i analistit Sefer Selimi. Sipas tij, po bëhet një ngatërrim i qëllimshëm mes pëlqimit për shitjen e aksioneve që shteti i ka në pronësi dhe vendimeve që lidhen me licencimin apo hyrjen e një banke në treg.
Selimi rikujton se në të njëjtën mbledhje të Qeverisë nuk është trajtuar vetëm shitja e aksioneve të Stopanska Bankës. Në Gazetën Zyrtare figuron edhe vendimi për dhënien e pëlqimit për shitjen e aksioneve shtetërore në Halk Bankën, si dhe vendime të tjera që lidhen me aksione në kompani dhe subjekte të ndryshme. Kjo e vendos vendimin për Stopanska Bankën në një kontekst më të gjerë: atë të administrimit dhe shitjes së pronësisë shtetërore, e jo domosdoshmërisht në kontekstin e një marrëveshjeje të veçantë për hyrjen e Alta Bankës në treg.
Ky dallim është thelbësor. Pëlqimi për shitjen e aksioneve të një banke në pronësi të shtetit nuk është i njëjtë me licencën për ushtrimin e veprimtarisë bankare, me miratimin rregullator për një aksionar të ri apo me vendimin për marrjen e kontrollit mbi një institucion financiar.
Vetë dokumenti i 6 qershorit 2023 flet për pëlqimin ndaj vendimit të Agjencisë për shitjen e aksioneve në Stopanska Banka SHA Manastir. Ai nuk e përmend Alta Bankën si blerëse dhe nuk përbën, në vetvete, leje për hyrjen e saj në tregun bankar të Maqedonisë së Veriut. Në të njëjtën kohë, fakti që vendimi nuk është licencë bankare nuk e përjashton nevojën për të shqyrtuar se si është zhvilluar më pas procesi i shitjes dhe kush e ka marrë përfundimisht pronësinë.
Çfarë ndodhi më pas?
Stopanska Banka e Manastirit nuk u krijua në vitin 2023 dhe as nuk hyri atëherë në treg përmes Alta Bankës. Procesi i marrjes së saj nga Alta Banka e Beogradit lidhet me zhvillimet e mëvonshme. Më 1 shtator 2025, Banka Popullore dha pëlqimin paraprak që Alta Banka AD Beograd të bëhej aksionare me pjesëmarrje të kualifikuar në bankën e Manastirit. Ndërsa më 27 tetor 2025 u konfirmua përfundimi i marrjes së bankës dhe largimi i saj nga Lista e Vëzhgimit e Bursës së Maqedonisë. altabanka.com.mk+1
Pra, vendimi qeveritar i qershorit 2023 dhe miratimi rregullator i shtatorit 2025 janë dy akte të ndryshme, të miratuara nga institucione të ndryshme dhe me përmbajtje të ndryshme. I pari lidhet me pëlqimin për shitjen e aksioneve shtetërore; i dyti me miratimin paraprak për pjesëmarrjen e një aksionari të ri në bankë.
Kjo nuk do të thotë se dokumenti i vitit 2023 është i parëndësishëm. Përkundrazi, ai duhet të jetë pjesë e hetimit të plotë të procesit: kush i kishte aksionet, si u zhvillua shitja, kush mori pjesë në procedurë, kush i bleu aksionet dhe si përfundoi banka në pronësinë e Alta Bankës. Por nuk është korrekte që vetëm nga nënshkrimi i Grubit të nxirret përfundimi se Qeveria e atëhershme i kishte dhënë Alta Bankës leje për të hyrë në treg.
Pretendimet e VLEN-it dhe kundërargumenti
Saranda Imeri Stafaj, në emër të VLEN-it, e paraqiti nënshkrimin e Grubit si dëshmi të përgjegjësisë së ish-pushtetit dhe kërkoi që Prokuroria dhe institucionet financiare të hetojnë rrethanat e transaksionit. Ajo ngriti edhe pretendime për një kredi prej pesë milionë eurosh nga Alta Banka në Beograd, për lidhje të mundshme me persona të afërt me Ali Ahmetin dhe për blerjen e aksioneve. Këto janë pretendime politike që kërkojnë verifikim institucional dhe nuk mund të trajtohen si fakte të provuara pa dokumentacion dhe hetim përkatës. TV News
Nga ana tjetër, Bujar Osmani reagoi ndaj paraqitjes së Stafajt, duke vënë në pah se në konferencë ajo nuk kishte dhënë përgjigje të qartë për pyetjen se përse dokumentet mbanin nënshkrimet e zyrtarëve të pushtetit aktual, nëse përgjegjësia i atribuohej BDI-së. Reagimi i tij ishte politik, por pyetja që shtrohet mbetet me rëndësi: cilat vendime janë marrë nga secili institucion dhe kush mban përgjegjësi për secilën fazë të procesit?
Analisti Sefer Selimi, ndërkaq, e akuzoi VLEN-in se po përpiqet të krijojë konfuzion duke paraqitur një vendim për shitjen e aksioneve shtetërore si vendim për hyrjen e Alta Bankës në treg. Sipas tij, fakti që në të njëjtën mbledhje u miratua edhe shitja e aksioneve të Halk Bankës dhe subjekteve të tjera tregon se bëhej fjalë për një proces më të gjerë të administrimit të pronës së konfiskuar, jo për një vendim të posaçëm në favor të Alta Bankës.
Përgjegjësia nuk përcaktohet me interpretime politike
Në këtë përplasje, as VLEN-i nuk mund ta paraqesë një vendim për shitjen e aksioneve si provë përfundimtare të një marrëveshjeje me Alta Bankën, as BDI-ja nuk mund të pretendojë se nënshkrimi i Grubit nuk ka rëndësi vetëm pse dokumenti nuk është licencë bankare.
Dokumenti ekziston. Nënshkrimi ekziston. Pëlqimi për shitjen e aksioneve shtetërore në Stopanska Banka ekziston. Por ekziston edhe dallimi mes këtij vendimi dhe miratimeve të mëvonshme që mundësuan pjesëmarrjen e Alta Bankës në pronësinë e institucionit financiar.
Për këtë arsye, debati nuk duhet të reduktohet në pyetjen se kush e ka përmendur i pari emrin e Alta Bankës apo kush e ka nënshkruar një dokument. Duhet të sqarohet i gjithë zinxhiri i transaksionit: nga vendimi për shitjen e aksioneve, te procedura e shitjes, identiteti i blerësve, burimi i mjeteve financiare dhe miratimet rregullatore.
Nëse ka pasur favorizim, konflikt interesi apo shkelje ligjore, ato duhet të dëshmohen me dokumente dhe të hetohen nga institucionet kompetente. Por nëse një vendim i përgjithshëm për shitjen e aksioneve shtetërore paraqitet si vendim për hyrjen e një banke të caktuar në treg, atëherë publikut po i ofrohet një interpretim politik, jo domosdoshmërisht përmbajtja e plotë juridike e dokumentit.
Alta Banka nuk mund të bëhet as mburojë për ish-pushtetin, as armë propagandistike për pushtetin aktual. Qytetarët kanë të drejtë të dinë se si u shitën aksionet, kush përfitoi dhe kush mban përgjegjësi. Por këtë përgjigje duhet ta japin dokumentet e plota dhe hetimi institucional, jo interpretimet selektive të palëve politike.
Gazeta Flaka














