Siilljanovska e propozoi Sllaveskin për guvernator, por pse hesht për rastin e Alta Bankës?

Ndërsa pensionistët dhe klientët e tjerë të Alta Bankës udhëtuan nga Prilepi, Ohri dhe Resnja drejt Manastirit për të tërhequr shuma të kufizuara nga paratë e tyre, presidentja Gordana Siljanovska-Davkova ende nuk ka dhënë një qëndrim publik për këtë rast.

Vetëm dhjetë ditë më parë, më 28 tetor, presidentja Siljanovska-Davkova foli për rëndësinë e sigurisë financiare, duke theksuar se stabiliteti monetar dhe financiar është një e mirë publike, përfitimet e së cilës i ndan i gjithë shoqëria.

Deklaratën e bëri në ceremoninë me rastin e 80-vjetorit të punës së bankës qendrore, ku ndër të tjera theksoi lidhjen ndërmjet stabilitetit financiar, sigurisë së buxheteve familjare dhe besimit në institucione.

Por vetëm katër ditë më vonë, më 1 nëntor, Banka Popullore vendosi administrim në Alta Bankën në Manastir. Kështu, deklaratat për besimin dhe sigurinë financiare u vunë përballë një prove konkrete: çfarë do të thotë siguri financiare për një qytetar që ka para në bankë, por nuk mund t’i përdorë lirisht ato?

Presidentja e propozoi Sllaveskin për guvernator

Lidhja ndërmjet presidentes dhe udhëheqjes së Bankës Popullore është e drejtpërdrejtë në aspektin institucional.

Më 21 maj 2025, Siljanovska-Davkova propozoi Trajko Sllaveskin për guvernator të Bankës Popullore, duke vlerësuar profesionalizmin, kompetencën, dinjitetin dhe integritetin e tij. Sllaveski më pas u emërua nga Kuvendi.

Kjo nuk e bën presidenten përgjegjëse për çdo vendim të guvernatorit, por ngre një pyetje legjitime: si e vlerëson sot ajo përgjegjshmërinë e institucionit që drejtohet nga kandidati të cilin vetë e propozoi?

Në biografinë zyrtare, Siljanovska-Davkova prezantohet si profesoreshë universitare në pension. Pikërisht pensionistët janë ndër kategoritë më të prekura nga kufizimet në Alta Bankë. Çështja prek drejtpërdrejt edhe gjeneratën së cilës i përket presidentja, ndërsa funksioni i saj publik i jep mundësi të kërkojë sqarime për gjendjen e këtyre qytetarëve.

Si u krijua kriza në Alta Bankë?

Sipas kronologjisë së publikuar, problemi pronësor u shndërrua në një vështirësi të përditshme për mijëra klientë.

Administrimi i përkohshëm në Alta Bankë është vendosur me vendim të 1 nëntorit, për një periudhë prej tre muajsh. Shkak janë rrethanat që lidhen me Alta Bankën në Beograd, pronare e 95,336 për qind të kapitalit të bankës në Manastir, së cilës rregullatori serb ia kishte revokuar lejen e punës.

Për këtë arsye, Banka Popullore e Maqedonisë së Veriut tërhoqi pëlqimin për pjesëmarrjen e saj të kualifikuar në bankën vendore.

Pas kësaj, klientët u përballën me kufizime në përdorimin e mjeteve të tyre, përfshirë limitin javor prej 10.000 denarësh përmes kartelave të pagesës.

Shkallën e problemit e tregojnë edhe të dhënat e Bankës Popullore të publikuara më 3 nëntor. Përmes Alta Bankës pensione merrnin rreth 11.500 pensionistë, prej të cilëve afërsisht 3.500 nuk kishin kartela bankare. Për këtë kategori duhej të organizohej veçmas pagesa në sportele.

Mickoski premton kompensim, ndërsa Sllaveski konfirmon bisedimet me kryeministrin

Ndërkohë, për rastin janë prononcuar edhe përfaqësues të tjerë të institucioneve.

Kryeministri Hristijan Mickoski, më 5 nëntor, deklaroi se çdo depozitues dhe kreditor do të kompensohet „deri në centin e fundit“. Si skenarë të mundshëm për zgjidhjen e situatës përmendi shitjen e bankës dhe, nëse kjo nuk realizohet, procedurën e falimentimit.

Po atë ditë, ministrja e Financave, Gordana Dimitrieska-Koçoska, mohoi se guvernatori Sllaveski e kishte konsultuar lidhur me hyrjen e Alta Bankës në tregun vendor.

Më 6 nëntor, guvernatori konfirmoi se kishte zhvilluar bisedime me kryeministrin Mickoski.

„Me kryeministrin, sigurisht“, u përgjigj Sllaveski, duke iu referuar edhe ndjeshmërisë politike të sektorit bankar.

Vetë fakti i konsultimit nuk dëshmon ndikim të paligjshëm politik, por hap çështjen e transparencës së bisedimeve dhe kufirit ndërmjet komunikimit institucional dhe ndikimit politik mbi një rregullator të pavarur.

Në këtë kontekst, edhe presidentja mund të japë një qëndrim publik: a konsideron ajo se institucionet kanë ofruar sqarime të mjaftueshme për kontrollet para marrjes së bankës dhe për mbrojtjen aktuale të klientëve?

Pensionistët vazhdojnë të përballen me kufizime

Guvernatori Sllaveski ka theksuar se banka në Manastir vazhdon të funksionojë, se nuk është në falimentim dhe se leja e saj e punës nuk është revokuar.

Sipas tij, kufizimet janë vendosur për ruajtjen e likuiditetit dhe mbrojtjen e depozituesve.

Megjithatë, për klientët mbetet pyetja kryesore: kur do të mund t’i përdorin sërish paratë e tyre pa pengesat aktuale?

Më 7 nëntor, në filialin e bankës në Manastir janë kryer pagesa për 360 klientë pa kartela bankare, përfshirë edhe qytetarët që kishin mbërritur me transport të organizuar nga qytete të tjera.

Ata kishin mundësi të tërhiqnin deri në 20.000 denarë, brenda shumës së lejuar për dy javë.

Për të hënën, më 9 nëntor, është paralajmëruar hapja e sporteleve në Tetovë dhe Strumicë, ndërsa gjatë javës së ardhshme pritet rritja e limitit javor për kartelat bankare nga 10.000 në 15.000 denarë.

Ndërsa institucionet vazhdojnë të japin shpjegime dhe të paralajmërojnë masa të reja, mbetet e hapur pyetja se kur pensionistët dhe klientët e tjerë do të mund të disponojnë normalisht me kursimet dhe të ardhurat e tyre.

Dhe në gjithë këtë situatë, heshtja e presidentes Siljanovska-Davkova mbetet një çështje që kërkon përgjigje, veçanërisht duke pasur parasysh se pikërisht ajo e propozoi Trajko Sllaveskin për drejtues të institucionit që sot menaxhon krizën.

Burimi: Racin.mk – portal në gjuhën maqedonase. Përgatiti: Flaka Media

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

25

„Duke pasur parasysh protestat në shtetet e rajonit dhe të botës, a mendoni se edhe Maqedonia e Veriut do të përfshihet në këtë valë të protestave sociale?“

Po, është koha.

19

Jo, nuk mendoj.

6

Nuk ka arsye për të protestuar.

0