Dhjetë raste që ia heqin Mickoskit të drejtën për të kërkuar llogari morale

Editorial Flaka

Në rastin e krizës me ujin në Gostivar, kryetari i Komunës, Valbon Limani, u përball me kërkesa politike për përgjegjësi morale për shkak të situatës së krijuar dhe shqetësimit të qytetarëve. Por pyetja që shtrohet është: a mund të kërkojë përgjegjësi morale një pushtet që vetë është përballur me një varg rastesh të rënda, pa marrë përgjegjësi politike nga funksionarët e tij?

Gjatë qeverisjes së Hristijan Mickoskit janë regjistruar disa ngjarje që kanë shkaktuar tronditje publike, dyshime për dështime institucionale, kritika për mungesë transparence dhe kërkesa për përgjegjësi. Megjithatë, në shumicën e rasteve, përgjegjësia politike ka munguar.

Tragjedia në Koçan, ku humbën jetën 63 persona dhe mbi 190 të tjerë u plagosën, mbetet rasti më i rëndë. Hetimet nxorën në pah dyshime për shkelje në sistemin e licencimit, kontrolleve dhe funksionimit të institucioneve. Edhe pse pati arrestime dhe procedura, përgjegjësia politike në nivelet më të larta të pushtetit nuk u mor.

Një tjetër rast që shkaktoi shqetësim ishte skandali me fondet evropiane IPARD, ku pati arrestime dhe dyshime për keqpërdorim të fondeve të BE-së, ryshfet dhe ndikim të paligjshëm. Megjithatë, ministri përgjegjës i bujqësisë nuk u përball me kërkesë për përgjegjësi politike.

Rasti i dyshuar i spiunazhit në Kabinetin e Presidentes Gordana Siljanovska-Davkova, ku u ngritën dyshime për qasje të paautorizuar në sistemet informatike dhe mundësi të komprometimit të të dhënave, mbeti pa epilog me përgjegjësi konkrete.

Edhe rasti i pjesëtarit të sigurimit të kryeministrit Mickoski, i dyshuar për nxjerrje të të dhënave zyrtare me qëllim përfitimi financiar, shkaktoi reagime publike, por nuk solli përgjegjësi politike në rrethin e pushtetit.

Në Kuvend, përplasja e Ivan Stoilkoviçit me deputetët shqiptarë, pas deklaratave për Srebrenicën dhe përdorimit të një gjuhe fyese, shkaktoi reagime të forta. Opozita kërkoi përgjegjësi dhe kërkimfalje, por ai jo vetëm që nuk u largua, por vazhdoi të jetë pjesë e kabinetit qeveritar.

Protestat e studentëve shqiptarë për provimin e jurisprudencës në gjuhën shqipe ngritën çështjen e të drejtave gjuhësore dhe trajtimit institucional. Pavarësisht protestave, ministri përgjegjës nuk u përball me përgjegjësi politike.

Në Klinikën për Sëmundje të Fëmijëve në Shkup, brenda një periudhe të shkurtër u raportuan tre raste të vdekjes së foshnjave, duke ngritur shqetësime për funksionimin e sistemit shëndetësor. Edhe pse pati hetime dhe reagime, përgjegjësia institucionale mbeti e paqartë.

Kryetari i Komunës së Gjorçe Petrovit, Aleksandar Stojkoski, për rreth 10 muaj nuk ishte në punë për shkak të pushimit mjekësor, ndërsa publikimet e paraqitjeve të tij në aktivitete publike dhe partiake ngritën pikëpyetje mbi justifikimin e mungesës. Edhe ky rast mbeti pa epilog politik.

Dyshimet për përdorimin e veturave zyrtare dhe resurseve shtetërore për interesa jashtë funksionit publik kanë shkaktuar reagime, por nuk sollën vendime apo përgjegjësi konkrete për funksionarët e përfshirë.

Po ashtu, akuza për parregullsi në legalizime dhe urbanizëm në Komunën e Çairit, ndaj ish-kryetarit Visar Ganiu, u shoqëruan me debat politik, por pa një akuzë zyrtare nga prokuroria.

Këto raste nuk janë të gjitha të njëjta dhe jo të gjitha kanë përfunduar me konstatim të fajësisë. Por një gjë është e përbashkët: për shumë prej tyre mungoi ajo që pushteti kërkon nga të tjerët – përgjegjësia morale dhe politike.

Prandaj, kur qeveria e Mickoskit kërkon llogari nga pushtetet lokale, lind pyetja themelore: a mund të kërkohet standard i lartë moral nga të tjerët, nëse vetë nuk është zbatuar i njëjti standard brenda radhëve të saj?

Përgjegjësia nuk është vetëm çështje ligjore. Në demokraci, ka edhe përgjegjësi morale dhe politike. Dhe pikërisht kjo është ajo që qytetarët presin nga çdo pushtet.